Mensen die altijd koude handen en voeten hebben, gaan vaak niet naar de huisarts, omdat ze de klachten niet als ernstig ervaren. Gelukkig zijn de meeste oorzaken van koude handen en voeten onschuldig, maar in de sommige gevallen is er meer aan de hand. Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van koude handen en voeten?
Reactie lichaam op kou
Wanneer het koud is, dan heeft je lichaam veel energie nodig om warm te blijven of worden. Om dit te realiseren vernauwen de bloedvaten naar de uitstekende lichaamsdelen zoals je handen, voeten en neus. Dit gebeurt zodat er genoeg bloed ‘overblijft’ voor de vitale delen van je lichaam zoals je: hart, longen en andere vitale organen. Het resultaat hiervan is wel dat de uitstekende delen van je lichaam koud aan kunnen voelen. Dit systeem is bij een deel van de mensen overactief, waardoor ze altijd koude handen en voeten hebben.
Oorzaken van altijd koude handen en voeten
Mogelijke oorzaken van het overactief reageren van het lichaam op kou zijn:
Hormonen
Bij vrouwen kunnen hormonen een reden zijn dat ze vaak koude handen en voeten hebben. Onder invloed van het vrouwelijke hormoon oestrogeen vernauwen de kleine vaten in de handen en voeten eerder, zodat wanneer het koud is het lichaam voldoende bloed kan sturen naar de gebieden rondom de eierstokken en baarmoeder. Bij vrouwen zijn de eierstokken en baarmoeder onderdeel van de vitale organen vanwege de voortplanting.
Roken
Door te roken zorgt de nicotine voor een afgifte van adrenaline aan je bloed. Dit verhoogt onder andere je bloeddruk. Deze stijging van je bloeddruk komt doordat de kleinere bloedvaten samentrekken. Dit merk je doordat je handen en voeten koud worden.
Fenomeen van Raynaud
Het fenomeen van Raynaud worden de bloedvaten in je vingers ineens afgesloten. Er stroomt dan tijdelijk minder bloed naar je vingers en/of tenen. Deze vaatkrampen zorgen voor verkleuringen van vingers en tenen en ze kunnen gevoelloos worden. De verkleuringen lopen van eerst wit en dan blauw. Op het moment de bloedvaatjes weer open gaan, dan stroomt er even extra bloed naar je vingers en tenen. Het gevolg hiervan is dat ze rood worden en gaan ze tintelen, wat behoorlijk pijn kan doen.
Winterhanden en -tenen
De medische term voor winterhanden en -tenen is perniosis en dat is een abnormale reactie van de bloedvaten op kou. De diepliggende bloedvaten blijven dan te lang gesloten, waardoor de kleine haarvaatjes de functie van bloeddoorstroom proberen over te nemen door maximaal open te blijven staan. Ook hier verandert de huidskleur en wordt deze blauwrood gaan zien. Helaas is de oorzaak nog onbekend.
Diabetes
Ongeveer de helft van de mensen die diabetes hebben krijgen in de loop der jaren afwijkingen in de aanvoerende slagaders van het been. Het gevolg hiervan is dat er de doorbloeding naar de voet minder wordt. Daarnaast kan diabetes ook zorgen voor een aantasting van de hartfunctie, waardoor het hart minder hard kan pompen.
Te langzaam werkende schildklier
Bij een te traag werkende schildklier, wordt je stofwisseling vertraagd en worden bepaalde hormonen in lagere dosissen afgescheiden dan normaal. Hierdoor kun je gevoeliger worden voor koude handen. Deze aandoening komt in verhouding vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en bij mensen ouder dan 60 jaar.
Te weinig vitamine B12
Vitamine B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. Deze rode bloedcellen zijn weer nodig om zuurstof in je bloed te vervoeren. Daarnaast is vitamine B12 nodig voor een goede werking van het zenuwstelsel. Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot vorm van bloedarmoede, waarbij je last kunt krijgen van koude handen en voeten.
Leeftijd
Met het ouder worden gaat ons hart minder krachtig pompen. Het gevolg is dat het bloed minder goed de uiteinden van ons lichaam bereikt. Dat heeft weer als gevolg dat je handen en voeten, maar ook je oren en neus koud aan kunnen voelen.
Wat doen bij koude handen en voeten?
In de meeste gevallen zijn koude handen en voeten niet iets om je zorgen over te maken. Natuurlijk kan het wel heel erg vervelend zijn. Zo is het voor sommigen erg lastig om in slaap te vallen wanneer ze koude voeten hebben. Wat kun je doen bij koude handen en voeten?
- Draag warme sokken, bijvoorbeeld dikke sokken van wol of katoen.
- Een goede bloedsomloop is van belang. Zorg er dus voor dat je actief blijft bewegen. Dit kan ook betekenen dat je met je voeten cirkels draait.
- Stop met roken. Roken beschadigt je bloedvaatjes.
- Zorg voor een aangename temperatuur op je werk en thuis of draag extra laagjes kleding om je lekker warm te houden.
- Masseer je voeten.
Wanneer naar je huisarts?
Op het moment dat je erg veel last hebt van je koude handen en/of voeten ga dan naar je huisarts. Maar natuurlijk ook op het moment dat je denkt dat er meer aan de hand is.
Bronnen: Universitair Medisch Centrum Utrecht, Huisarts en Wetenschap en Nu.nl
