Voel je je al een tijd futloos, heb je het vaak koud of merk je dat je ongemerkt wat kilo’s aankomt? Dan vraag je je misschien af: heb ik een trage schildklier? In Nederland hebben naar schatting een half miljoen mensen last van een trage schildklier. De klachten verschillen per persoon en ontwikkelen zich vaak langzaam. Juist daarom wordt de diagnose niet altijd direct gesteld. In dit artikel lees je alles over de oorzaken, symptomen en behandeling.
Wat is een trage schildklier?
De schildklier is een klein orgaan in je hals dat een grote rol speelt in je stofwisseling en energiehuishouding. Als dit orgaan te weinig schildklierhormonen aanmaakt, werkt je stofwisseling trager. Dit noemen we hypothyreoïdie, oftewel een trage schildklier.Â
Oorzaken van een trage schildklier
Een trage schildklier kan verschillende oorzaken hebben, waarvan de ziekte van Hashimoto de meest voorkomende is. Dit is een auto-immuunziekte waarbij je afweersysteem je eigen schildklier aanvalt, waardoor de productie van schildklierhormonen steeds verder afneemt.
Andere oorzaken zijn:
- Een aangeboren afwijking van de schildklier
- Een ontsteking van de schildklier
- Gebruik van medicijnen zoals lithium of bepaalde hartmedicatie
- Bestraling van de hals bij kanker
- Problemen met de hypofyse of hypothalamus (andere hormoonproducerende organen)
- Na behandeling van een eerdere schildklieraandoening, zoals bij een te snelle schildklier
Trage schildklier symptomen vrouw
Een trage schildklier geeft vaak vage en geleidelijke klachten, waardoor de diagnose soms lastig te stellen is. Bij vrouwen worden deze symptomen vaak verward met overgangsklachten of stress, terwijl ze juist wijzen op hypothyreoïdie. Typische trage schildklier symptomen bij vrouwen zijn:
- Hevige en onregelmatige menstruaties
- Vermoeidheid en futloosheid
- Gewichtstoename, ook zonder meer te eten
- Droge huid, haaruitval en broze nagels
- Opgezwollen gezicht of oogleden
- Koude handen en voeten
- Geheugen- en concentratieproblemen
Ook mannen kunnen een trage schildklier ontwikkelen. De klachten zijn grotendeels hetzelfde, zoals vermoeidheid, gewichtstoename, spierpijn en somberheid. Omdat hypothyreoïdie bij mannen minder vaak voorkomt, wordt het soms later herkend.
Wanneer naar de huisarts?
Vraag je je af: heb ik een trage schildklier? Als je langere tijd last hebt van bovenstaande symptomen, is het verstandig om een afspraak te maken bij de huisarts. Via een bloedonderzoek wordt je TSH-waarde en de hoeveelheid schildklierhormonen (T4) gemeten. Een normale TSH-waarde ligt meestal tussen de 0,4 en 4,0 mU/l. Een verhoogde waarde kan wijzen op een trage schildklier. Maar welke TSH-waarde is gevaarlijk? Over het algemeen geldt dat hoe hoger je TSH-waarde, hoe groter de kans dat je schildklier nauwelijks nog hormonen aanmaakt. Een arts beoordeelt dit altijd in combinatie met je klachten.
Behandeling van een trage schildklier
Een trage schildklier is goed te behandelen. De standaardbehandeling van een trage schildklier bestaat uit:
- Medicatie (levothyroxine): vult het tekort aan hormonen aan en zorgt ervoor dat je stofwisseling weer op gang komt.
- Regelmatig bloedonderzoek: om te controleren of de dosis juist is.
- Levenslange behandeling: meestal moet je de medicatie blijvend gebruiken.
Na enkele weken merk je vaak verbetering, maar het kan enkele maanden duren voordat je waarden stabiel zijn.
Wat mag je niet eten bij een trage schildklier?
Voeding kan invloed hebben op hoe je je voelt bij hypothyreoïdie. Sommige producten kun je beter beperken, omdat ze de werking of opname van medicatie verstoren. Sojaproducten, rauwe kruisbloemige groenten, zoals broccoli en spruitjes, zijn in grote hoeveelheden niet ideaal. Daarnaast zorgen sterk bewerkte voedingsmiddelen die veel suiker en vet bevatten vaak voor extra klachten, zoals vermoeidheid en gewichtstoename. Verder is een veelgestelde vraag: is koffie goed voor een trage schildklier? Koffie zelf hoeft geen probleem te zijn, maar het is belangrijk om je schildkliermedicatie niet tegelijk met koffie in te nemen. Dit kan namelijk de opname van het hormoon verstoren. Wacht daarom altijd minstens een half uur na het slikken van je medicatie voordat je koffie drinkt. Daarnaast vragen veel mensen zich af : welke vitamine bij een trage schildklier? Belangrijke vitaminen en mineralen voor een goed werkende schildklier zijn jodium, selenium en vitamine D. Bij een tekort kan een supplement of voeding rijk aan deze stoffen ondersteunen, maar overleg altijd met je arts voordat je extra supplementen gaat gebruiken.
Hoe kan ik mijn schildklier boosten?
Hoewel je een trage schildklier niet kunt genezen met leefstijl, zijn er wel dingen die je kunt doen om je fitter te voelen:
- Gezonde voeding: eet vooral onbewerkt voedsel, voldoende eiwitten, groenten en fruit.
- Beweging: dagelijks wandelen of sporten helpt je energie op peil te houden.
- Supplementen: sommige mensen hebben baat bij selenium of zink, omdat deze mineralen de werking van de schildklier ondersteunen. Overleg altijd met je arts voordat je supplementen gebruikt.
- Rust en regelmaat: zorg voor voldoende slaap en probeer stress te beperken.
Wat kun je zelf doen in het dagelijks leven?
Veel mensen met een trage schildklier hebben last van gewichtstoename, vermoeidheid en concentratieproblemen. Naast de medische behandeling kun je zelf ook bijdragen aan je welzijn door kleine veranderingen in je leefstijl door te voeren. Het kan bijvoorbeeld helpen om een dagboek bij te houden waarin je noteert hoe je je voelt en hoeveel energie je hebt. Zo krijg je beter inzicht in je klachten en kun je patronen herkennen. Ook ontspanning inplannen in je week is belangrijk, omdat stress de klachten vaak verergert. Verder is het goed om voldoende water te drinken en vezelrijke voeding te eten, zodat je verstopping kunt voorkomen. Door jezelf daarnaast regelmatig te wegen, houd je je gewicht beter in de gaten en kun je sneller ingrijpen als er veranderingen optreden.
Meer weten of hulp nodig?
Twijfel je of jouw klachten passen bij een traag werkende schildklier? Of wil je weten of je behandeling goed is ingesteld? Raadpleeg altijd je huisarts voor advies en bloedonderzoek. Wil je praktische tips over voeding, supplementen en leefstijl? Op Dokter.nl vind je uitgebreide informatie en kun je ervaringen van anderen lezen op ons gezondheidsforum.
