Zoeken Vraag het forum

Vitamine B12-tekort: symptomen, oorzaken en behandeling

Een vitamine B12-tekort kan klachten veroorzaken zoals vermoeidheid, tintelingen, minder gevoel in handen en voeten en problemen met bewegen. Een tekort ontstaat meestal doordat het lichaam vitamine B12 niet goed kan opnemen, maar ook voeding, bepaalde aandoeningen en medicijnen kunnen een rol spelen. Bij klachten die passen bij een tekort kan de huisarts bloedonderzoek doen. In dit artikel lees je wat de symptomen zijn, waardoor een tekort ontstaat en hoe het wordt behandeld.

Waarvoor heb je vitamine B12 nodig?

Vitamine B12, ook wel cobalamine genoemd, is belangrijk voor de aanmaak van rode bloedcellen en een goede werking van het zenuwstelsel. Ook speelt vitamine B12 een rol bij de aanmaak van DNA.

Vitamine B12 komt van nature vooral voor in dierlijke producten, zoals vlees, vis, eieren, melk en kaas. Aan sommige plantaardige producten wordt vitamine B12 toegevoegd. Het lichaam kan vitamine B12 opslaan, waardoor een tekort meestal niet direct ontstaat wanneer je tijdelijk minder B12 binnenkrijgt.

Wat zijn de symptomen van een vitamine B12-tekort?

De symptomen van een vitamine B12-tekort kunnen per persoon verschillen. Een tekort kan leiden tot bloedarmoede en klachten van het zenuwstelsel.

Mogelijke klachten zijn:

  • Vermoeidheid en een zwak gevoel
  • Duizeligheid
  • Kortademigheid bij inspanning
  • Hartkloppingen
  • Hoofdpijn
  • Tintelingen in handen en voeten
  • Een verminderd gevoel in vingers of voeten
  • Problemen met evenwicht of bewegen
  • Spierzwakte
  • Geheugen- of concentratieproblemen
  • Oorsuizen

Niet iedereen met een vitamine B12-tekort krijgt dezelfde klachten. Bovendien zijn veel van deze klachten niet specifiek voor een tekort aan vitamine B12 en kunnen ze ook andere oorzaken hebben.

Een langdurig of ernstig tekort kan het zenuwstelsel beschadigen. Hierdoor kunnen problemen met het gevoel, de beweging en het evenwicht ontstaan. Bij ouderen komt een vitamine B12-tekort vaker voor, bijvoorbeeld door problemen met de opname van vitamine B12, bepaalde aandoeningen of medicijngebruik.

Waardoor ontstaat een vitamine B12-tekort?

Een tekort kan verschillende oorzaken hebben. Het probleem zit niet altijd in de hoeveelheid vitamine B12 die je eet, maar kan ook ontstaan doordat je lichaam de vitamine niet goed opneemt.

Vitamine B12 komt vooral voor in dierlijke producten. Mensen die veganistisch eten en geen supplement of verrijkte producten gebruiken, kunnen daardoor een tekort krijgen. Ook langdurig weinig eten of veel alcohol drinken kan het risico verhogen.

Een andere oorzaak is een probleem met de maag of darmen. Bepaalde maagontstekingen kunnen de opname van vitamine B12 verminderen. Ook aandoeningen van de darm kunnen hierbij een rol spelen. Na een operatie waarbij een deel van de maag of darm is verwijderd, kan het lichaam vitamine B12 eveneens minder goed opnemen.

Ook medicijnen kunnen invloed hebben op de vitamine B12-waarde. Dit geldt onder andere voor metformine en bepaalde maagzuurremmers. Gebruik je deze medicijnen? Stop er dan niet zelf mee, maar bespreek vragen hierover met je huisarts of apotheker.

Kun je een vitamine B12-tekort testen?

Bij klachten die passen bij een vitamine B12-tekort kan de huisarts bloedonderzoek doen. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de hoeveelheid vitamine B12 in het bloed. De uitslag wordt beoordeeld samen met je klachten en andere onderzoeksgegevens.

Een vitamine B12-test kan bijvoorbeeld worden overwogen bij bloedarmoede, tintelingen of een verminderd gevoel, problemen met bewegen of wanneer er een verhoogd risico op een tekort bestaat.

Een afwijkende vitamine B12-waarde betekent niet automatisch dat alle klachten door het tekort worden veroorzaakt. Soms is aanvullend onderzoek nodig om de oorzaak vast te stellen.

Hoe wordt een vitamine B12-tekort behandeld?

De behandeling hangt af van de oorzaak en de ernst van het tekort. Soms zijn vitamine B12-tabletten voldoende. Bij een ernstige opnamebeperking of bepaalde andere situaties kunnen injecties nodig zijn.

Als het tekort door voeding ontstaat, is het belangrijk om voldoende vitamine B12 binnen te krijgen via voeding, verrijkte producten of een supplement. Bij een veganistisch voedingspatroon is een vitamine B12-supplement nodig als je niet voldoende verrijkte producten gebruikt.

Wanneer het lichaam vitamine B12 blijvend onvoldoende kan opnemen, kan langdurige behandeling nodig zijn. Het is dan belangrijk om niet alleen het tekort aan te vullen, maar ook de oorzaak ervan te beoordelen.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Heb je langere tijd klachten die je niet goed kunt verklaren? Bespreek dit dan met je huisarts. Ook als je een verhoogd risico hebt op een vitamine B12-tekort, kan het verstandig zijn om dit te bespreken. 

Praat mee op ons forum

Ben je benieuwd naar ervaringen van anderen? Lees dan het topic over een vitamine B12 tekort. Heb je nog vragen over een vitamine B12-tekort of herken je bepaalde klachten? Stel je vraag op het forum over voeding en gezondheidsproducten van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook andere forumleden kunnen hun ervaringen met je delen.

Bronnen: Thuisarts, Apotheek.nl, Apotheek.nl.

17 reacties
  1. Peter Hensels

    Afgelopen winter heb ik 2 maal langdurige griep gehad.Vervolgens om de maand 1 keer “Griep”.Ging dan na 1 week weg. Verzwakte wel .Bij 40+ koorts naar 1 ste hulp gegaan en daar werd een Bacteriologische longinfectie gediagnostiseerd. 2 Kuren met anti-biotica gehad. Sliep 2 maanden wel tot 16 uur.Bloedonderzoek wees allerlei vit. deficiënties aan, waaronder B12.Neem nu 6 weken op dr.-recept allelei vitaminen, maar voel me nog hondsberoerd. Doe ik 1 uur iets, ben dan 1 hele dag doodmoe. Wat moet ik hiermee?? Ben 65 en man?? Hoe word ik zo snel mogelijk weer de oude??

  2. Anoniem

    Ik zou stap 1. bloedtesten aanvragen enwel de standaard, maar ook om de vitaminen en mineralen te testen, de aminozuren en uw hormonen inclusief testosterongehalte. Doe ook eens een complete endocrine test en longfunctie alsmede urine en stoeltest op bacteriën.
    Neem 48 uur vantevoren geen supplementen in en waar mogelijk geen medicijnen zoals de cholesterolverlager. Bij twijfel vooral eerst uw arts raadplegen. Stap 2. Maak een lijst van de medicijnen die u neemt en kijk op het Internet welke bijverschijnselen bekend zijn en als u meerderen gebruikt dan mag u doorgeven aan [email protected] ( een gratis medicijneninfo loket) walke medicijnen u inneemt dan kan u vertelt worden of er kans bestaat op bijwerkingen vanwege de combinaties. Mocht de hisarts of kliniek geen aminozurenonderzoek (nog) willen doen dan kan deze altijd nog later gedaan worden. Vraag vooral ook naar testen op vitamine D en K. Succes ermee. p.s. wel eens van probiotics gehoord? Dat is om de bacteriebevolking in de darmen op peil te brengen na een antibiotica kuur. trouwens als er geen bacterietest is gedaan en uw arts wil dat u antibioticum neemt kunt u vragen waarom, omdat als het om een virus gaat dan helpt antibioticum niet natuurlijk, dan is het alleen maar schadelijk kmdat het de natuurlijke darmflora in de war gooit.

  3. ani

    Je hebt een lange periode weinig beweging gehad waardoor je zeer waarschijnlijk spiermassa bent kwijtgeraakt. Je spieren slaan energie op waardoor je in staat bent om je wat langer in te spannen. Raak je spiermassa kwijt, dan heb je dus ook “minder energie”.
    Om je spiermassa te doen toenemen is krachttraining het meest efficiënt. Je grootste spiergroep zit in je benen, dus wandelen is een goed begin.
    Op voedingsgebied kan je http://www.voedingscentrum.nl raadplegen. Je hebt eiwitten nodig voor het opbouwen van (spier) cellen en koolhydraten (graan, fruit, groente) om de hersenen en spieren te voorzien van energie. Bij eiwitten kan je denken aan yoghurt, melk, kaas, vis, ei, sojaproducten en vlees.

  4. Anoniem

    Bij antibiotica is het beter om er ook vitamine B bij te slikken. Plus je hele weerstand verbeteren met goede voeding – weinig suiker – en stoffen als magnesium en vitamine C en D. Ook kan je je weerstand verbeteren met Sambucol of een ander middel met vlierbes. Er zijn nog wel andere aanvullende middelen, zoals colloïdaal zilver.

  5. MarielleL

    Ik mis bij het lijstje medicijnen de maagzuurremmers.

  6. Geunes

    Ook vit B 12 tekort vastgesteld. Wordt via spuiten eens in de 3 weken aangevuld. Lichaam neemt ook vit B 12 pilletje niet goed meer op.

  7. Dinky

    Man, 77 jaar. Krijg al jaren en jaren een B-12 injectie, eens per maand. Doe nogal veel sporten waaronder hardlopen. Tijdens een sessie sloeg de moet ineens af. Niet door vermoeidheid maar gewoon het fut was eruit. De huisarts wist het direct. En dat is nu ca. 20 jaar geleden. Neem naast de injectie af en toe een B-12 tabletje. Doe gemiddeld 1a 2 keer per jaar een controle en ik merk het ook dat het tijd wordt voor de injectie.

  8. Dinky

    Maagzuurremmers zomogelijk niet gebruiken!?

    1. Inge

      Ik moet 2x per dag maagzuurremmers slikken doe ik dat niet dan kan ik bijna niks eten zonder last te krijgen van brandend maagzuur + dat mijn mdl arts mijn heeft dat ik ze moet blijven slikken en ik ben van 20mg naar 40mg en zit nu op 80 mg per dag en een operatie is mogelijk maar dat wil ik niet vanwege het grote risico dat ik dan alleen maar vloeibaar voedsel kan eten dus dat is voor mijn geen optie en ik krijg maandelijks een injectie b12 en dat vind ik minder.

  9. Erkay

    Ik mis nog een kopje mer overschot aan vitamine b12. Wat zijn hier de gevolgen van en wat is de aanvaardbare bovengrens?

    1. Manon

      Overschot aan b12 verlaat je lichaam via de urine. Het kan zich niet stapelen zoals bv. vitamine b6. Laat je je bloed controleren op b12 let dan op dat je niet al vitaminepillen slikt waar b12 inzit, dit geeft een vertekend beeld.

  10. Frank

    Er staat: Ook in plantaardige producten kan vitamine B12 voorkomen zoals in gedroogd zeewier en algen. Echter, een groot deel hier van is een variant die niet actief is en het lichaam niet goed opneemt.”
    Vervolgens: “Gebruik producten waaraan vitamine B12 is toegevoegd, bijvoorbeeld sojamelk.” Maar sojamelk is toch plantaardig?

  11. Wim

    Ik heb wel eens gehoord dat de magnetron niet goed is voor vitamine B12?

  12. Greet

    Elk genoemd symptoom heb ik.ik heb fibromyalgie.kan het zijn dat ik dan vit b12 te kort heb.mijn tong brandt al drie jaar en is pijnlijk.ook dat branden en voze benen en armen heb ik..ik ben gewtopt met morfine omdat het niets meer hielp.greet

  13. Mariette

    Ja, je symptomen duiden op b12 tekort. Stop met vitamine b slikken als je dat doet en laat na een paar weken je bloed controleren op b12. Lees je in op dit onderwerp, er is veel te vinden. Zorg dat je weet welke waarden acceptabel zijn. Tussen 200 en 300 is aan de lage kant. Onder de 200 is zorgelijk.
    Artsen doen nogal eens makkelijk hierover. Laat je klachten voor zich spreken, dat is belangrijker dan de bloedwaarden.
    Injecties zijn meestal de enige goede oplossing. Als je klachten niet verminderen na een proefbehandeling dan kan t zijn dat je te weinig krijgt. In Nederland wordt weinigb12 gegeven en vaak in te lage dosis, niet vaak genoeg en soms van de verkeerde soort. Artsen willen soms stoppen als de waarden weer hoog zijn. Dat moet niet als de oorzaak in een slechte opname ligt. Dat moet onderzocht worden.
    Wat help om de juiste behandeling te krijgen is zelf leren prikken. Dan belast je de huisartspraktijk minder. Het medicijn, de b 12 ampullen, is goedkoop. Het injecteren door de assistente is tijdrovend en kost dus geld. Meestal wil de assistente het je wel leren om zelf te prikken. Scheelt jou ook weer tijd.

  14. Vrouw

    Ik heb een opname probleem, wat nooit door huisartsen is herkend. Ik loop nu bij het b12 institute in Rotterdam. Ik spuit mezelf om de dag, al bijna 3 jaar en ben weer opgekrabbeld. Ik heb dit achteraf mn hele leven gehad. Pas op 57 jarige leeftijd, door een oplettende huisarts de eerste behandeling gekregen. Maar helaas na de opstartdosis moest ik afbouwen. Dat is zo fout, wat ik toen ervaren heb, verschrikkelijk. Dus noooooit zo snel afbouwen. Het institute is in 2017 opgericht. Ontzettend goede internisten. Het is ook nog eens erfelijk bij ons, mijn dochters hebben het ook.

    1. Ann

      Hi Vrouw, ben het helemaal met je eens en ik zelfde ervaring als jij, je voelt je doodziek met hartkloppingen etc als je te snel afbouwt, we kunnen het niet genoeg melden dat deze klachten vaak door b12 tekort komen. En ja gemiddelde arts weet er te weinig van met nare discussies als gevolg omdat ze het allemaal niet bewezen achten. Nou, als je eenmaal een tekort hebt meegemaakt en daarna de ervaring van te snel afbouwen en regelmatig injecties weer daarna dan weet je wel beter door de ervaring. Goede reactie van je.
      Ann

Je kunt vragen stellen op ons Forum

Kennisbank

Gerelateerde onderwerpen

Vitamine A-tekort komt vaker voor dan je denkt
5 min leestijd

Vitamine A-tekort: dit moet je weten over de symptomen

Vitamine D-tekort; dit zijn de symptomen
5 min leestijd

Vitamine D-tekort; dit zijn de symptomen

Heb jij een vitamine tekort?
6 min leestijd

Heb jij een vitamine tekort?

Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws op Dokter.nl?

Schrijf je dan nu in voor de nieuwsbrief!

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Maak nieuw onderwerp

Houd er rekening mee dat dit een openbaar forum is. Deel daarom geen persoonlijk gevoelige informatie zoals medische gegevens of contactgegevens.

Upload bijlagen

Maximaal toegestane bestandsgrootte is 8 MB



Voeg nog een bestand toe

Let op: je vraag en bijlagen zijn openbaar zichtbaar. Controleer daarom of afbeeldingen geen namen, gezichten, patiëntnummers of andere herkenbare persoonsgegevens bevatten. Toch iets persoonlijks gedeeld? Meld het bij de moderators.

Het Forum is niet bedoeld ter vervanging van een artsenbezoek. Neem bij een medische noodsituatie altijd contact op met uw (huis)arts of bel 112!

Geen foto’s van ontlasting uploaden. Deze worden verwijderd, omdat ze geen toegevoegde waarde hebben.