Een vitamine D-tekort kan spierzwakte, spierpijn en problemen met de botten veroorzaken. Soms merk je er weinig van. Vermoeidheid en andere algemene klachten kunnen voorkomen, maar wijzen niet automatisch op een tekort. In dit artikel lees je welke symptomen erbij passen, wie meer risico loopt en wanneer extra vitamine D nodig is.
Wat is vitamine D?
Vitamine D helpt je lichaam om calcium en fosfor uit voeding op te nemen. Deze mineralen zijn belangrijk voor sterke botten en tanden. Vitamine D ondersteunt ook de spierfunctie en speelt een rol in het afweersysteem.
Je lichaam maakt vitamine D aan in de huid onder invloed van UV-B-straling uit zonlicht. Daarnaast krijg je het binnen via voeding en supplementen. Vitamine D3 wordt onder meer in de huid aangemaakt. Vitamine D2 komt vooral voor in bepaalde paddenstoelen en schimmels.
Wat zijn de symptomen van een vitamine D-tekort?
Een tekort geeft niet altijd klachten. Bij een ernstig of langdurig tekort kunnen vooral de spieren en botten problemen ondervinden.
Mogelijke klachten zijn:
- Spierzwakte: je spieren voelen minder sterk aan of bewegen kost meer moeite
- Spierpijn: je hebt last van pijnlijke spieren of spierkrampen
- Botpijn: je kunt pijn ervaren doordat je botten onvoldoende mineralen opnemen
- Vermoeidheid: je hebt weinig energie, al kan dit veel andere oorzaken hebben
Kan een vitamine D-tekort psychische klachten veroorzaken?
Onderzoek laat soms een verband zien tussen een lage vitamine D-waarde en depressieve klachten. Het is niet duidelijk of een tekort deze klachten veroorzaakt. Ook is niet aangetoond dat extra vitamine D depressie in het algemeen voorkomt of behandelt. Blijf daarom hulp zoeken als je langdurig somber bent of andere psychische klachten hebt.
Wat zijn de oorzaken van een vitamine D-tekort?
Een tekort ontstaat wanneer je lichaam langere tijd onvoldoende vitamine D aanmaakt of binnenkrijgt, of wanneer de opname of verwerking ervan verstoord is.
Mogelijke oorzaken zijn:
- Weinig buiten komen en daardoor weinig zonlicht op de huid krijgen
- Een donkere of getinte huid, die minder vitamine D aanmaakt onder invloed van zonlicht
- Het grotendeels bedekken van de huid met kleding
- Een hogere leeftijd, waardoor de huid minder vitamine D aanmaakt
- Te weinig vitamine D via voeding binnenkrijgen
- Bepaalde aandoeningen die de opname of verwerking van voedingsstoffen beïnvloeden
In de winter maakt je huid in Nederland minder vitamine D aan doordat de zon minder krachtig is. Dat betekent niet dat iedereen in de winter een tekort heeft.
Is een vitamine D-tekort gevaarlijk?
Een licht tekort veroorzaakt vaak geen duidelijke klachten. Een ernstig of langdurig tekort kan wel gevolgen hebben voor de botten en spieren.
Bij volwassenen kan een ernstig tekort leiden tot osteomalacie, waarbij de botten verweken. Bij kinderen kan een tekort rachitis veroorzaken, waardoor de botten zich niet goed ontwikkelen. Spierzwakte en botpijn kunnen eveneens voorkomen.
Er wordt ook onderzoek gedaan naar verbanden tussen een lage vitamine D-waarde en aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten en depressie. Het is niet duidelijk of een tekort deze aandoeningen veroorzaakt. Extra vitamine D voorkomt ze niet.
Hoe voorkom je een vitamine D-tekort?
Je krijgt vitamine D binnen via zonlicht, voeding en eventueel supplementen.
Zonlicht
Je huid maakt vitamine D aan onder invloed van UV-B-straling. Regelmatig buiten zijn helpt daarbij. Hoeveel vitamine D je aanmaakt, hangt onder andere af van het seizoen, je huidtype en hoeveel huid onbedekt is. Voorkom verbranding en bescherm je huid wanneer dat nodig is.
Voeding
Vitamine D zit onder andere in vette vis, zoals zalm, haring en makreel, en in eieren en vlees. Aan sommige margarine, halvarine en bak- en braadproducten wordt vitamine D toegevoegd.
Supplementen
Vitamine D is verkrijgbaar als druppels, tabletten en capsules. Vitamine D3 is een veelgebruikte vorm. Houd je aan het aanbevolen gebruik voor jouw leeftijd en situatie. Te veel vitamine D kan schadelijk zijn.
Hoe weet je of je vitamine D-waarde te laag is?
Je kunt een tekort niet vaststellen aan de hand van symptomen alleen. Vermoeidheid of spierpijn bewijst bijvoorbeeld niet dat je vitamine D-waarde te laag is.
Een bloedtest is meestal niet nodig. De huisarts kan in bepaalde situaties wel bloedonderzoek aanvragen, bijvoorbeeld bij specifieke klachten of een verhoogd risico op problemen met de botten. Bespreek met je huisarts of onderzoek in jouw situatie zinvol is.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Maak een afspraak als je langdurig last hebt van spierzwakte, spier- of botpijn of als je klachten aanhouden zonder duidelijke oorzaak. Bespreek ook of extra vitamine D nodig is als je tot een risicogroep behoort.
Praat mee op ons forum
Heb je vragen over een vitamine D-tekort of herken je bepaalde klachten? Stel je vraag op het forum van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook anderen kunnen hun ervaringen met je delen.
Bronnen: Thuisarts.nl, Apotheek.nl.
dank je wl daar was ik naar op zoek
Kan je ook een teveel aan vitamine d krijgen?
Ja, vitamine D is vetoplosbaar en kan dus opgestapeld worden. Gevolgen kunnen verhoogde bloed- en calciumwaarden zijn. Die verhoogde calciumwaarden zorgen op hun beurt voor tal van symptomen zoals vermoeidheid, verwardheid, dorst, spijsverteringsproblemen en de continue drang om te urineren. Verder kan een vergiftiging verantwoordelijk zijn voor botverlies, nierfalen en dehydratatie. Eenmaal er sprake is van een vergiftiging, kan het wekenlang duren voordat ze is uitgewerkt.
Als je vit k2 bij hoge dosis vit d3 inneemt dan zal de calcium goed verdeeld worden waar het nodig is.
Te veel vitamine d speelt pas bij een dosering van boven de 30.000IE per dag en een spiegel boven de 375nmol/l. Altijd belangrijk te combineren met vitamine k2 om te zorgen dat calcium op de juiste plekken terecht komt en verdwijnt uit plekken waar het niet hoort.
Ik heb veel lichamelijke klachten zoals spier pijn zenuw pijn heb ook een hernia en trek naar de rechterkant van me bren tot me voet kam niet op me rug en rechter zij liggen
Hoe kun je vit d meten?
Ja bij bloedonderzoek kan men zien of er een tekort aan vitamine d is
Als je iedere morgen 30 gram mais cornflakes (o.a.Kellog Original) eet, heb je al 50% van je dagelijkse Vitamine D binnen, voor ouderen is het aan te raden hun bloed te laten testen.
Lijkt me onmogelijk door voeding een tekort aan te vullen.De internationale eenheden (meestal 800IE 1000IE) zijn ook totaal ontoereikend.
Mijn bren, mijn voet; mijn rug.
Voor een paar jaar geleden een heel zwaar tekort gehad aan D..ik had het bijna niet meer in mijn lijf! Ik ben zo vreselijk ziek geweest dat ik dacht..(en mijn vriendin ook die maanden voor mij zorgde want ik kon echt niks meer) dat ik dood zou gaan! Nu wil ik zeggen dat je D echt niet meer uit voeding haalt omdat voeding zo goed als leeg is aan vitaminen en mineralen…vette vis..zwaar vervuild..dus is het zeker nodig om tegenwoordig supplementen te slikken! Ook maakt het ( voor mij ) zeker uit WELKE je slikt..zeker geen rotzooi van de supermarkten en geen apotheek want daar zitten weer bijwerkingen aan wat niet hoort. Kijk naar goede D3 en zonder (chemische) toevoegingen! Daar heb ik wel van geleerd. Ik wens het niemand toe wat voor effecten dat in je lichaam heeft. Gelukkig heb ik het nu op pijl..boven de grens want ook dat is een issue in Big Pharma land! Het is een heel belangrijk onderdeel en onmisbaar voor je lichaam!
Heavenly
Ik heb VitD3 van WoldoHealt. (AMAZON.DE) Druppels blijken het meest efficiënt. Ik had eerst 25nmol/l en na 6weken dosissen van 40000 IE (40druppels) 79,8nmol/l. Zeer goede waarde dus. Minder gewrichtsklachten en betere algemene conditie. Met hoge dosis k2 bij nemen. Lees hierover aub op internet.
welk merk gebruikte jij?
Op advies van de huisarts maar de keuze is nu welkezijn dan de beste 800 IE deze word niet vergoed er is ook eenandere op de markt een inde week dat is Colecalciferol, caps.5600 IE mijn vraag is wat het beste.
800 IE word niet vergoed.de Colecalciferol 5600 IE deze wel
Het gaat niet om wat ze kosten ik maak me zorgen .Het is mijn gezondheid
waarom reageer ik op vit d met benauwheids klachten ik heb ze van de arts gekregen de D was veel te laag
Lijkt me onmogelijk door voeding een tekort aan te vullen.De internationale eenheden (meestal 800IE 1000IE) zijn ook totaal ontoereikend.
Mijn waarde was eerst / 230 en na weer een controle was hij .190 .
De huisarts zegt dat het wel goed is
Maar laag/normaal
Nu slik ik extra 1000mg vitamine D
De huisarts zegt dat dat best goed is.
Qau klachten merk ik nog geen verandering maar het zal zijn tijd nodig zijn slik het nu ongeveer 2 mnden .
Zijn deze waarden normaal en is dat extra wel goed? Klachten heb ik al heel lang ook mede door meerdere gezondheids problemen !
Ik hoorde van mijn huisarts dat een normaal vitamine D gehakte ongeveer 60 is
Bij mij echter is het 14 ! Veel te laag dus
De huisarts zegt dat het vanzelf goed komt
Heb inmiddels al drie keer iets gebroken(pols,schouder,bekken)
Heel vervelend voor u, maar wat moeten hiermee?
Je kunt vragen stellen op ons Forum