Het wonder vitamine D blijkt eigenlijk een hormoon te zijn met heel veel functies. Een tekort aan vitamine D kan serieuze gevolgen hebben en het is dan ook essentieel dat je een tekort snel herkent en aanvult. Wat zijn de symptomen van een vitamine D-tekort?
Wat is vitamine D?
Vitamine D is één van de weinige hormonen die ons lichaam zelf aan kan maken. We maken dit hormoon aan onder invloed van de zon. Onder invloed van UV-B wordt cholesterol in onze huid en vervolgens in je nieren en lever omgezet in een actieve stof die het lichaam aan het werk zet. Daarnaast krijgen we vitamine D binnen via onze voeding.
Wat doet vitamine D?
Vitamine D is een belangrijke vitamine die een essentiële rol speelt in een aantal belangrijke processen in ons lichaam.
Goed voor botten en tanden
Vitamine D is nodig om calcium en fosfor uit de voeding te halen, en is daarom belangrijk voor de groei en het behoud van stevige botten en tanden.
Spierfunctie
Het speelt een belangrijke rol bij het in stand houden van een goede spierfunctie. Dat zijn niet alleen de spieren in bijvoorbeeld je armen en benen, maar ook je hartspier.
Weerstand
Vitamine D speelt een belangrijke rol in een goede werking van ons immuunsysteem. Echter, veel meer onderzoek is nodig om de exacte rol van vitamine D met betrekking tot onze weerstand te kunnen bepalen.
Celdeling
Vitamine D speelt een belangrijke rol bij de celgroei en celdeling. Door deze functie zou vitamine D een preventief effect hebben op colonkanker.
Vitamine D-tekort symptomen
Chronische vermoeidheid/weinig energie
Een tekort aan vitamine D kan een oorzaak zijn van vermoeidheid en gebrek aan energie veroorzaken. Natuurlijk zijn er veel meer oorzaken mogelijk, echter wanneer je lange tijd vermoeid bent zonder duidelijke reden, dan kan een vitamine D-tekort de oorzaak zijn.
Winterdip
Veel mensen krijgen met name in de wintermaanden te maken met symptomen van depressie. Dit kan mogelijk de oorzaak zijn van te weinig vitamine D. Echter, hier is momenteel onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor.
Spierpijn en zwakke spieren
Vitamine D speelt een rol bij het behoud van soepele spieren en spierkracht. Calcium heeft naast kalium en magnesium een gunstige invloed op je spieren. Voldoende vitamine D is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat calcium goed wordt opgenomen. Spierpijn en verzwakte spieren kan dus mede veroorzaakt worden door een tekort aan vitamine D.
Slecht gebit
Vitamine D is nodig voor het behouden van sterke botten en tanden. Het zorgt er namelijk voor dat calcium en fosfor, belangrijke bouwstoffen voor ons gebit en onze botten, uit onze voeding gehaald wordt. Een tekort aan vitamine D vergroot mede de kans op cariës (gaatjes) en tandvleesontstekingen. Een langdurig vitamine D tekort kan uiteindelijk ook leiden tot botontkalking.
Verminderde weerstand
Vitamine D speelt een rol in je immuunsysteem. Je hebt vitamine D nodig voor het goed functioneren van je afweersysteem en helpt bij het voorkomen en genezen van infecties en ontstekingen.
Slaapproblemen
Er bestaan verschillende onderzoeken die aantonen dat een tekort aan vitamine D de kans op slaapstoornissen verhoogt. Denk hierbij aan een minder goede slaapkwaliteit, te korte slaap en slaperigheid overdag.
Risicogroepen voor vitamine D-tekort
Risicogroepen zijn onder andere:
- Kinderen jonger dan vier jaar (tenzij ze zuigelingenmelk of opvolgmelk krijgen waar vitamine D aan toegevoegd is.
- Mensen met een donkere huid.
- Zwangere vrouwen.
- Vrouwen die borstvoeding geven.
- Wanneer je osteoporose hebt.
- Wanneer je overgewicht hebt.
- Mensen die weinig met de zon in contact komen, of vaak bedekkende kleding dragen.
- Vrouwen na de overgang.
- Veganisten en vegetariërs.
- Mannen en vrouwen ouder dan 70 of wonende in een verzorgings- of verpleegtehuis.
- Mensen met een vetarm of vetvrij dieet
- Mensen met COPD, hartfalen of metabool syndroom
- Patiënten die een grotere kans hebben op een verminderde vitamine D-opname via hun darmen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan cystic fibrose of de ziekte van Crohn.
Bronnen van vitamine D
Naast dan ons lichaam zelf vitamine D aanmaakt, is er ook voeding die deze vitamine levert. Voor beelden hiervan zijn vette vis zoals: haring, zalm, bokking, paling en makreel. Daarnaast wordt er ook regelmatig vitamine D aan producten toegevoegd, zoals bij bepaalde halvarine, margarine, zuigelingen- en opvolgmelk het geval is. Ook aan zuivelproducten voor kleine kinderen, waaronder kwark- en yoghurtproducten, wordt vitamine D toegevoegd.
Dagelijks in de zon
Het belangrijkste advies om aan de aanbevolen hoeveelheid vitamine D te komen is toch de zon. Helaas halen nog te weinig mensen hun dagelijks vitamine D kuurtje. Zaken als achter glas zitten, onder een zonnescherm, beschermt met zonnebrandcrème of met een hoofddoek zorgen ervoor dat dit 95% van de productie van vitamine D wordt ondermijnt. Dus ga iedere dag zo’n 15 minuten, niet langer, even naar buiten in de zon en zorg dat onderarmen, handen en hoofd onbeschermd zijn. Dat is de manier om in de zomer aan je dagelijkse aanbevolen portie vitamine D te komen. Dat geldt niet voor ouderen en mensen een donkere huid, deze neemt namelijk te weinig Uv-stralen op om genoeg vitamine D aan te maken.
Voedingssupplementen
Vitamine D-supplementen kun je in iedere drogisterij of apotheek kopen. Het is verkrijgbaar in druppels, pillen, capsules of in een multivitaminen preparaat. Wanneer je zeker wilt weten of dat je een vitamine D-tekort hebt, ga dan naar je huisarts. Deze kan door middel van een bloedtest achterhalen of dat je daadwerkelijk een tekort hebt.
Bronnen: Zorgwijzer, Consumentenbond en Meander Medisch Centrum
