Dit verschilt per test en locatie, maar reken meestal op enkele dagen tot ongeveer een week. Bij een zelftest kan dit iets langer duren, afhankelijk van hoe snel je het monster opstuurt en het laboratorium de uitslag verwerkt.
SOA's
Heb je ongewone klachten na seksueel contact of vraag je je af of je een soa kunt hebben zonder dat je het merkt? Een soa (seksueel overdraagbare aandoening) komt vaker voor dan je misschien denkt en is meestal goed te behandelen. Op deze pagina lees je alles over soa’s: wat de symptomen zijn, wat je zelf kunt doen en wanneer medische hulp nodig is.

Beheerd door
Forum onderwerpen
Alles wat je moet weten over SOA's
Alles wat je moet weten over soa’s
Wat zijn soa’s precies? Een soa is een infectie die wordt overgedragen via seksueel contact, veroorzaakt door een bacterie, virus of parasiet. Een soa, ook wel een geslachtsziekte genoemd, kan iedereen krijgen die seksueel actief is, ongeacht leeftijd of relatiestatus. Op deze pagina vind je een overzicht van de meest voorkomende klachten, wat je er zelf aan kunt doen en wanneer het verstandig is om medische hulp in te schakelen.
Hoe krijg je een soa?
De meeste soa’s worden overgedragen via vaginale, anale of orale seks, doordat bacteriën, virussen of parasieten van de een op de ander overgaan via slijmvliezen of lichaamsvloeistoffen. Sommige soa’s, zoals herpes of HPV, kunnen ook overgaan via huid-op-huidcontact, ook zonder volledige geslachtsgemeenschap. Onveilige seks, waarbij je geen condoom gebruikt, vergroot de kans op besmetting aanzienlijk.
Wat zijn de eerste symptomen van een soa?
Soa symptomen verschillen sterk per soa, maar een aantal signalen komt vaak terug: afscheiding die afwijkt van normaal, pijn of een branderig gevoel bij het plassen, jeuk of irritatie rond de geslachtsdelen, en zweren, blaasjes of bultjes in het genitale gebied. Ook onverklaarbare buikpijn of pijn tijdens het vrijen kan wijzen op een soa.
Niet iedereen met een soa krijgt klachten. Wil je weten hoe je een soa zonder klachten toch kunt opsporen? Regelmatig testen is dan de enige manier om zekerheid te krijgen.
Welke soa’s zijn er?
Er zijn verschillende soa’s, elk met hun eigen oorzaak en behandeling. De meest voorkomende soa in Nederland is chlamydia, gevolgd door gonorroe. Andere bekende soa’s zijn hiv, HPV, syfilis, hepatitis B en schaamluis. Ook een koortslip valt onder de herpesvirussen en kan via seksueel contact worden overgedragen.
Wanneer professionele hulp inschakelen?
Merk je klachten die kunnen wijzen op een soa? Of heb je onveilig seksueel contact gehad? Dan is het verstandig om je te laten testen, ook zonder klachten. Hoe groter de kans op een soa na onveilige seks is ingeschat, hoe belangrijker het is om niet te lang te wachten met testen.
Wat kun je zelf doen tegen een soa?
De belangrijkste stap om een soa te voorkomen is het consequent gebruiken van voorbehoedsmiddelen zoals condooms, ook bij orale seks. Laat je daarnaast regelmatig testen als je wisselende sekspartners hebt, en bespreek met een nieuwe partner wanneer jullie voor het laatst getest zijn.
Wat is veilige seks?
Veilige seks betekent dat je het risico op soa’s zo klein mogelijk maakt, bijvoorbeeld door voorbehoedsmiddelen zoals een condoom te gebruiken bij vaginale, anale en orale seks. Ook het beperken van het aantal wisselende partners en open communicatie over soa-testen dragen hieraan bij.
Wat is onveilige seks?
Onveilige seks is seksueel contact zonder voorbehoedsmiddelen, zoals een condoom, waarbij lichaamsvloeistoffen of slijmvliezen met elkaar in aanraking komen. Dit vergroot de kans op het oplopen of overdragen van een soa aanzienlijk, zeker bij wisselende partners.
Doe thuis een zelftest
Een soa-zelftest is een laagdrempelige manier om erachter te komen of je een soa hebt, zonder dat je hiervoor eerst naar de huisarts hoeft. Deze test bestel je online en neem je thuis zelf af, waarna je het monster opstuurt naar een laboratorium. Let op: niet elke soa is met een zelftest op te sporen en bij klachten is een bezoek aan de huisarts vaak nog steeds de beste keuze.
Tips bij klachten van een soa
Heb je soa klachten? Ga er niet vanuit dat het vanzelf overgaat en wacht niet te lang met testen, ook als de klachten mild zijn. Vermijd seksueel contact totdat je de uitslag hebt en een eventuele behandeling is afgerond, om verdere verspreiding te voorkomen.
Let op: je kunt ook een soa zonder klachten hebben. Regelmatig testen blijft daarom belangrijk, ook zonder duidelijke signalen.
Partnerwaarschuwing
Heb je een soa opgelopen? Dan is het belangrijk om je huidige en eventuele vorige sekspartners hierover te informeren, zodat zij zich ook kunnen laten testen. Dit heet partnerwaarschuwing. De GGD of huisarts kan je hierbij helpen, ook anoniem als je dat prettiger vindt.
Wanneer hulp zoeken bij een soa?
Lees wanneer je naar de huisarts of GGD gaat voor een soa-test, onderzoek of behandeling.Medische hulp
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar de huisarts wanneer je klachten hebt die kunnen wijzen op een soa, of wanneer je onveilig seksueel contact hebt gehad. Twijfel je wanneer je een soa-test moet doen? Dit hangt af van het type contact en het moment van mogelijke besmetting: sommige soa’s zijn pas na een aantal weken betrouwbaar aan te tonen.
Hoe werkt medische hulp bij soa’s?
Een soa-test bij de huisarts wordt, afhankelijk van je klachten en het soort contact, bloed afgenomen en/of een uitstrijkje gemaakt. De huisarts bepaalt op basis van je verhaal op welke soa’s getest moeten worden. Wordt er een soa vastgesteld? Dan krijg je een passende behandeling, vaak met antibiotica of antivirale medicatie. Ook wordt besproken hoe je je partner(s) het beste kunt informeren.
Wat zijn de kosten voor een soa-test bij de huisarts?
De kosten voor een soa-test bij de huisarts vallen meestal onder het eigen risico van je zorgverzekering, tenzij je duidelijke klachten hebt of een verhoogd risico loopt, bijvoorbeeld na een melding vanuit partnerwaarschuwing. In dat laatste geval kun je vaak ook gratis en anoniem terecht bij de GGD.
Twijfel je of je een soa hebt?
Een huisarts kan beoordelen of een soa-test nodig is en je adviseren over onderzoek en behandeling.
Wat kun je zelf doen bij een soa?
Lees wat je zelf kunt doen om een soa te voorkomen, wanneer je kunt testen en wat je doet bij klachten.Naar zelfzorg
Gerelateerde topics
Hoe lang duurt de uitslag bij een soa-test?
Is een koortslip een soa?
Een koortslip wordt veroorzaakt door het herpes simplex-virus en kan via (seksueel) huidcontact worden overgedragen, ook naar de geslachtsdelen. In die zin kan een koortslip dus wel als soa worden overgedragen, al wordt hij vaker geassocieerd met besmetting via bijvoorbeeld kussen.
Hoe snel krijg je een soa?
Dit verschilt per soa: sommige soa’s, zoals chlamydia, kun je al na één keer onveilig seksueel contact oplopen. Hoe groot de kans precies is, hangt af van het type contact en de soa in kwestie.







