Hepatitis B wordt vaak in één adem genoemd met chlamydia of gonorroe, maar is bij veel mensen minder bekend dan die andere soa’s. Toch is hepatitis B een serieuze aandoening die de lever aantast en in Nederland jaarlijks honderden nieuwe besmettingen telt. In dit artikel lees je of hepatitis B een soa is, wat de oorzaak is, hoe besmettelijk het virus is en welke symptomen er bij vrouwen en mannen kunnen optreden.
Is hepatitis B een soa?
Ja, hepatitis B wordt gerekend tot de seksueel overdraagbare aandoeningen, omdat het virus via seksueel contact kan worden overgedragen. Tegelijkertijd is hepatitis B in de basis een leverziekte: het virus dringt de levercellen binnen en veroorzaakt daar een ontsteking. Dat onderscheidt hepatitis B van soa’s als chlamydia of gonorroe, die zich vooral in de slijmvliezen van de geslachtsdelen nestelen. Hepatitis B komt vaker voor bij mannen die seks hebben met mannen en bij mensen die afkomstig zijn uit gebieden waar het virus veel voorkomt, zoals delen van Afrika, Azië en Zuid-Amerika.
Hepatitis oorzaak
De oorzaak van hepatitis B is het hepatitis B-virus. Dit virus bevindt zich in bloed, sperma en vaginaal vocht. Besmetting vindt meestal plaats via onveilig vaginaal of anaal contact, waarbij het virus via de slijmvliezen het lichaam binnendringt. Orale seks levert een veel kleiner risico op. Daarnaast kan het virus worden overgedragen via bloedcontact, bijvoorbeeld door het delen van drugsspuiten, scheermesjes of tandenborstels. Ook kan een besmette moeder het virus tijdens de bevalling op haar baby overdragen.
Is hepatitis besmettelijk?
Hepatitis B is zeer besmettelijk en wordt gemakkelijker overgedragen dan veel andere soa’s. Het virus is al actief in het bloed voordat er klachten ontstaan, vaak al weken van tevoren. Dat betekent dat iemand zonder het zelf te weten anderen kan besmetten. Bloed is de meest besmettelijke lichaamsvloeistof, maar ook sperma en vaginaal vocht bevatten voldoende virusdeeltjes om iemand anders te infecteren.
Het goede nieuws is dat hepatitis B goed te voorkomen is. Een condoom biedt bij vaginale en anale seks effectieve bescherming. Daarnaast is er een vaccin tegen hepatitis B. Dit wordt in Nederland standaard aangeboden aan baby’s. Ook is het beschikbaar voor specifieke risicogroepen, zoals mannen die seks hebben met mannen.
Hepatitis B-symptomen vrouw
Hepatitis B-symptomen bij een vrouw blijven, net als bij mannen, vaak uit. Ongeveer zeventig procent van de volwassenen met een acute infectie merkt niets. Treden er wel klachten op? Dan zijn dit de meest voorkomende symptomen van hepatitis B bij een vrouw:
- Ernstige vermoeidheid en lusteloosheid
- Gewrichtspijn en spierpijn
- Verminderde eetlust en misselijkheid
- Buikpijn, met name rechtsboven onder de ribben
- Geelzucht, te herkennen aan een gele verkleuring van de huid en het oogwit
- Donkergekleurde urine en lichtgekleurde ontlasting
Bij vrouwen kunnen de klachten bovendien soms verward worden met algemene vermoeidheidsklachten door andere oorzaken, wat de diagnose vertraagt. De klachten houden bij een acute infectie meestal een paar weken tot drie maanden aan.
Acute en chronische hepatitis B
Bij de meeste mensen die op volwassen leeftijd besmet raken, verdwijnt het virus binnen zes maanden vanzelf uit het lichaam. Dit heet acute hepatitis B. Bij een klein deel van de volwassenen, en bij een veel groter deel van de baby’s die het virus van hun moeder krijgen, ontwikkelt zich een chronische infectie. Dat betekent dat het virus permanent in het lichaam blijft. Onbehandelde chronische hepatitis B kan op de lange termijn leiden tot levercirrose of blijvende leverschade.
Behandeling van hepatitis B
Bij acute hepatitis B is meestal geen specifieke behandeling nodig, omdat het lichaam het virus vaak zelf opruimt. Rust, voldoende vocht en het vermijden van alcohol ondersteunen het herstel van de lever. Bij chronische hepatitis B is behandeling met antivirale medicijnen wel noodzakelijk. Deze medicijnen onderdrukken het virus en verkleinen de kans op blijvende leverschade, al genezen ze de infectie niet altijd volledig. Regelmatige controle bij een leverspecialist is bij chronische hepatitis B belangrijk om de leverfunctie te blijven volgen.
Wanneer naar de huisarts?
Vermoed je dat je besmet bent met hepatitis B of heb je klachten zoals geelzucht, aanhoudende vermoeidheid of buikpijn? Maak dan een afspraak bij de huisarts. Die kan een bloedtest aanvragen om vast te stellen of je besmet bent en, indien nodig, doorverwijzen naar een leverspecialist. Vertel het ook aan je sekspartners, zodat zij zich kunnen laten testen en eventueel vaccineren.
