Een soa in een vaste relatie roept direct vragen op. Toch betekent een soa niet automatisch dat er vreemdgegaan is. Er zijn meerdere verklaringen waarom je een soa kunt hebben zonder te zijn vreemdgegaan of waarom je als koppel plots met een infectie te maken krijgt terwijl jullie alleen seks met elkaar hebben. In dit artikel lees je hoe dat kan, wanneer het wel en niet aan vreemdgaan ligt en wat je per situatie het beste kunt doen.
Kan je een soa krijgen als je één partner hebt?
Een soa in een vaste relatie betekent niet automatisch dat iemand is vreemdgegaan. Sommige soa’s kunnen namelijk lange tijd aanwezig zijn zonder klachten. Iemand kan de infectie al vóór het begin van de relatie hebben opgelopen, zonder dat ooit te hebben geweten. Als er pas maanden of jaren later klachten ontstaan of een test positief is, lijkt het alsof de infectie nieuw is, terwijl deze al veel langer aanwezig was.
Welke soa’s kunnen lang onopgemerkt blijven?
Een van de meest voorkomende oorzaken van een soa zonder vreemdgaan is dus een al langer bestaande infectie die pas later aan het licht komt. Chlamydia is hiervan een bekend voorbeeld. Bij veel vrouwen en ook bij een groot deel van de mannen veroorzaakt chlamydia geen klachten, waardoor de infectie maanden of zelfs jaren onopgemerkt kan blijven. Dit geldt ook voor herpes en genitale wratten. Het herpesvirus blijft levenslang in het lichaam aanwezig en kan na jaren zonder klachten ineens een uitbraak veroorzaken, bijvoorbeeld tijdens een periode van stress of verminderde weerstand. Datzelfde geldt voor HPV, het virus dat genitale wratten veroorzaakt. Je hebt de infectie dan niet van je huidige partner gekregen, maar van een eerdere partner, soms jaren geleden.
Als twee mensen een relatie beginnen en niet allebei getest worden voordat zij stoppen met condooms, kan een bestaande infectie ongemerkt worden overgedragen. Wanneer de soa later wordt ontdekt, is vaak niet meer vast te stellen wanneer of van wie de infectie afkomstig is.
Wanneer een soa in een vaste relatie wél op vreemdgaan wijst
Er zijn ook situaties waarbij een soa in een vaste relatie niet verklaard kan worden door een sluimerende infectie. Sommige soa’s zijn moeilijker lang zonder klachten aanwezig te blijven. Als een van beide partners positief test op gonorroe terwijl de ander negatief is en er geen andere verklaring is, kan dat een aanwijzing zijn voor recente besmetting buiten de relatie. Toch is ook dit niet altijd doorslaggevend: soa’s kunnen soms sneller verdwijnen bij de ene persoon dan bij de ander.
Een open en eerlijk gesprek is in die situatie altijd de beste eerste stap, eventueel begeleid door de huisarts of GGD. Die kan ook uitleggen wat de infectie impliceert en welke scenario’s medisch gezien mogelijk zijn.
Hoe voorkom je een soa in een vaste relatie?
De meest zekere manier om te weten dat jullie allebei geen soa hebben, is samen testen voordat je stopt met condooms. Dat geldt bij het begin van elke nieuwe vaste relatie. Laat je allebei testen bij de huisarts of GGD en wacht met onveilig vrijen tot de uitslagen bekend zijn. Zo begin je de relatie met zekerheid in plaats van aannames.
Heeft een van beiden na de test toch seks gehad met iemand anders? Dan is opnieuw testen verstandig voordat jullie onbeschermd verder gaan. Een soa zonder vreemdgaan kan in dat geval niet meer worden uitgesloten.
Wat doe je als er een soa in jullie relatie is?
Blijkt uit een test dat een van jullie een soa heeft? Dan is het belangrijk dat jullie allebei worden getest en indien nodig behandeld. Dat voorkomt dat jullie elkaar blijven herbesmetten. Bij de meeste soa’s geldt dat ook de partner behandeld moet worden, ook als die geen klachten heeft. De huisarts of GGD kan je begeleiden bij zowel de medische als de persoonlijke kant van de situatie.
