Het HPV-virus is een van de meest voorkomende seksueel overdraagbare infecties ter wereld. Veel mensen raken op enig moment besmet zonder dat zij dit merken. In de meeste gevallen ruimt het lichaam het virus vanzelf op, maar soms kan een infectie langdurig aanwezig blijven en gezondheidsproblemen veroorzaken. In dit artikel lees je wat de oorzaak van het HPV-virus is, hoe je het HPV-virus krijgt, welke HPV-symptomen bij vrouwen en mannen kunnen optreden en wat een mogelijke HPV-behandeling inhoudt.
Hoe krijg je het HPV-virus?
Hoe je het HPV-virus krijgt, heeft te maken met huid-op-huidcontact tijdens seksueel contact. Het virus wordt meestal overgedragen tijdens vaginale, anale of orale seks, maar volledige geslachtsgemeenschap is niet noodzakelijk voor besmetting. Ook intiem contact van de huid rondom de geslachtsdelen kan voldoende zijn.
Omdat HPV vaak geen klachten veroorzaakt, weten veel mensen niet dat zij besmet zijn. Daardoor kan het virus ongemerkt worden doorgegeven aan anderen. Het gebruik van een condoom verkleint het risico op besmetting, maar biedt geen volledige bescherming omdat het virus ook aanwezig kan zijn op huid die niet door het condoom wordt bedekt.
HPV-virus oorzaak
De oorzaak van het HPV-virus is een besmetting met het humaan papillomavirus. Er bestaan meer dan honderd verschillende typen HPV. Sommige typen veroorzaken geen klachten, terwijl andere verantwoordelijk kunnen zijn voor genitale wratten of veranderingen in cellen van de baarmoederhals, penis, anus of keel.
Bij de meeste mensen verdwijnt het virus binnen enkele jaren vanzelf doordat het afweersysteem de infectie opruimt. Wanneer het virus langdurig aanwezig blijft, neemt de kans op afwijkende celgroei toe.
Is het HPV-virus besmettelijk?
Het HPV-virus is besmettelijk zolang het aanwezig is in de huid of slijmvliezen. Omdat veel mensen geen klachten hebben, kan het virus worden overgedragen zonder dat iemand weet dat hij of zij besmet is. Een besmetting betekent niet automatisch dat iemand recent een nieuwe seksuele partner heeft gehad. Het virus kan namelijk jarenlang ongemerkt aanwezig blijven voordat het wordt ontdekt. Daardoor is het vaak lastig vast te stellen wanneer de besmetting precies heeft plaatsgevonden.
HPV-virus met vaste partner
Veel mensen schrikken wanneer zij te horen krijgen dat zij HPV hebben terwijl zij een vaste partner hebben. Toch komt dit regelmatig voor. Een HPV-virus met een vaste partner betekent niet automatisch dat iemand recent is besmet of ontrouw is geweest. Het virus kan al jaren aanwezig zijn zonder klachten te veroorzaken. Pas wanneer een uitstrijkje, onderzoek of klachten aanleiding geven tot verder onderzoek, wordt de infectie ontdekt. Daarom is het vaak onmogelijk om te achterhalen wanneer of van wie het virus afkomstig is.
HPV-symptomen vrouw
Bij veel vrouwen veroorzaakt het HPV-virus geen klachten. Wanneer er wel symptomen optreden, hangt dit af van het type virus. Mogelijke HPV-symptomen bij een vrouw zijn:
- Genitale wratten op of rond de schaamlippen, vagina of anus
- Jeuk of irritatie rondom de geslachtsdelen
- Kleine huidafwijkingen in het genitale gebied
- Afwijkende uitslagen bij een uitstrijkje
De meeste hoog-risicotypen van HPV geven lange tijd geen merkbare klachten. Daarom is deelname aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker belangrijk.
HPV-symptomen bij mannen
Ook HPV-symptomen bij mannen blijven vaak uit. Veel mannen merken niet dat zij besmet zijn en ruimen het virus vanzelf op. Wanneer er wel klachten ontstaan, gaat het meestal om:
- Genitale wratten op de penis, balzak of rondom de anus
- Jeuk of irritatie van de huid
- Kleine verheven plekjes of wratachtige afwijkingen
Net als bij vrouwen verdwijnen veel HPV-infecties vanzelf zonder behandeling.
HPV-behandeling
Er bestaat geen specifieke HPV-behandeling die het virus direct uit het lichaam verwijdert. In de meeste gevallen zorgt het afweersysteem zelf voor het opruimen van de infectie. Wanneer HPV genitale wratten veroorzaakt, kunnen deze worden behandeld met medicijnen, bevriezing of een kleine medische ingreep. Bij afwijkende cellen, bijvoorbeeld aan de baarmoederhals, kan aanvullend onderzoek nodig zijn om te bepalen of behandeling noodzakelijk is. De behandeling richt zich dus meestal op de gevolgen van het virus en niet op het virus zelf.
Wanneer naar de huisarts?
Maak een afspraak bij de huisarts wanneer je genitale wratten, jeuk, huidafwijkingen of andere klachten rondom de geslachtsdelen opmerkt. Ook wanneer je vragen hebt over een positieve HPV-test of een afwijkende uitslag van een uitstrijkje kan de huisarts uitleg geven over het vervolg. Hoewel een HPV-infectie vaak vanzelf verdwijnt, is het belangrijk om klachten serieus te nemen. Vroege controle en eventuele behandeling kunnen complicaties helpen voorkomen.
