Schaamluis is een besmettelijke aandoening die wordt veroorzaakt door kleine parasieten die zich vasthechten aan lichaamsharen. Hoewel schaamluis vaak wordt geassocieerd met seksueel contact, kan besmetting ook op andere manieren plaatsvinden. De klachten zijn vervelend, maar schaamluis is goed te behandelen. In dit artikel lees je hoe je schaamluis krijgt, welke symptomen bij schaamluis kunnen optreden en hoe de behandeling van schaamluis verloopt.
Wat is schaamluis?
Schaamluis is een kleine parasiet die leeft van menselijk bloed. De luizen nestelen zich meestal in het schaamhaar, maar kunnen ook voorkomen in andere lichaamsbeharing, zoals okselhaar, borsthaar, baardhaar of wimpers. De parasieten zijn zeer klein en bewegen langzaam. Hun eitjes, ook wel neten genoemd, plakken stevig aan de haren vast. Zonder behandeling kunnen de luizen zich verder verspreiden en blijven voortplanten.
Hoe krijg je schaamluis?
Hoe je schaamluis krijgt, heeft meestal te maken met direct lichamelijk contact. De meest voorkomende oorzaak is seksueel contact met iemand die besmet is. Tijdens huid-op-huidcontact kunnen de luizen gemakkelijk van de ene persoon naar de andere overstappen.
Besmetting kan ook plaatsvinden via gedeelde bedden, handdoeken, dekens of kleding, al komt dit minder vaak voor. Schaamluizen kunnen buiten het lichaam maar kort overleven, waardoor direct contact de belangrijkste besmettingsroute blijft. Een besmetting zegt niets over persoonlijke hygiëne. Iedereen kan schaamluis krijgen, ongeacht hoe vaak iemand zich wast of verzorgt.
Schaamluis symptomen
De meest voorkomende schaamluis symptomen ontstaan doordat de luizen kleine beetjes bloed opzuigen uit de huid. Dit veroorzaakt vaak irritatie en jeuk. Veelvoorkomende symptomen van schaamluis zijn:
- Jeuk rondom de schaamstreek, vooral ’s nachts
- Rode of geïrriteerde huid
- Kleine blauwe of grijze plekjes op de huid
- Zichtbare neten aan de haren
- Kleine bewegende luizen tussen de haren
Niet iedereen krijgt direct klachten. Soms wordt schaamluis pas ontdekt wanneer de luizen of eitjes zichtbaar worden.
Hoe herken je schaamluis?
Schaamluizen zijn meestal ongeveer één tot twee millimeter groot. Ze hebben een platte vorm en een grijsbruine kleur, waardoor ze soms moeilijk te zien zijn tussen de haren. De neten zijn vaak makkelijker te herkennen. Dit zijn kleine witte of geelachtige eitjes die stevig aan de haarwortels vastzitten. In tegenstelling tot huidschilfers laten ze zich niet eenvoudig wegvegen. Bij twijfel kan een huisarts onderzoeken of de klachten daadwerkelijk door schaamluis worden veroorzaakt.
Behandeling van schaamluis
De behandeling van schaamluis bestaat meestal uit een speciale lotion, crème of shampoo die de luizen doodt. Deze middelen zijn verkrijgbaar via de apotheek en worden volgens de instructies op de verpakking gebruikt. Na de eerste behandeling is vaak een tweede behandeling nodig na ongeveer een week. Hiermee worden eventueel achtergebleven luizen die uit de eitjes zijn gekomen alsnog bestreden.
Naast het behandelen van het lichaam is het belangrijk om kleding, beddengoed en handdoeken die recent zijn gebruikt op minimaal 60 graden te wassen. Voor spullen die niet gewassen kunnen worden, kan het helpen om ze enkele dagen in een afgesloten plastic zak te bewaren.
Moet een partner ook behandeld worden?
Wanneer schaamluis wordt vastgesteld, is het belangrijk om seksuele partners te informeren. Personen met wie in de afgelopen periode nauw lichamelijk contact is geweest kunnen namelijk ook besmet zijn zonder klachten te hebben. Vaak wordt geadviseerd dat partners zich laten controleren en indien nodig tegelijkertijd worden behandeld. Hierdoor wordt voorkomen dat de besmetting opnieuw wordt doorgegeven. Tijdens de behandeling is het verstandig om seksueel contact tijdelijk te vermijden totdat de schaamluis volledig is verdwenen.
Kan schaamluis vanzelf verdwijnen?
Schaamluis verdwijnt meestal niet vanzelf. Zonder behandeling blijven de luizen leven en nieuwe eitjes leggen. Hierdoor kunnen de klachten aanhouden en kan de besmetting worden doorgegeven aan anderen. Een snelle behandeling helpt om de luizen effectief te bestrijden en verdere verspreiding te voorkomen. Hoe eerder schaamluis wordt ontdekt, hoe eenvoudiger de behandeling meestal verloopt.
Wanneer naar de huisarts?
Neem contact op met de huisarts wanneer je denkt dat je schaamluis hebt, maar niet zeker weet of de klachten daardoor worden veroorzaakt. Ook wanneer de behandeling onvoldoende effect lijkt te hebben of wanneer de luizen terugkeren, is het verstandig om medisch advies in te winnen. Bij schaamluis wordt soms ook geadviseerd om je te laten testen op andere seksueel overdraagbare aandoeningen. Omdat schaamluis vaak via seksueel contact wordt overgedragen, kan de huisarts hierover meer informatie geven en zo nodig aanvullend onderzoek verrichten.
