Je zit ’s avonds op de bank en opeens slaat je hart op hol. Dat kan heel beangstigend zijn. Bijna 200.000 Nederlanders hebben last van hartritmestoornissen. Hoe gevaarlijk is dat eigenlijk? Wanneer moet je naar de huisarts?
Wat is een hartritmestoornis?
Een hartritmestoornis is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij het hart niet goed samentrekt. Bij een hartritmestoornis wijkt het ritme van je hart af van het normale. Je hartslag kan te snel, te langzaam of onregelmatig zijn.
Wanneer het hart gezond is, dan klopt het regelmatig. Een normaal hart slaat zo’n 60 tot 100 keer per minuut in rust. Wanneer het hartritme sterk afwijkt, dan heeft het hart een hartritmestoornis.
Soorten hartritmestoornissen
Er bestaan verschillende vormen van een hartritmestoornis. Deze kunnen plaats vinden in:
- AV-Blok
Een AV-blok is een blokkade van de atrioventriculaire knoop, de plaats waar de elektrische prikkel overspringt van de boezems naar de kamers. Er zijn 2 soorten: een gedeeltelijk en een totaal AV-blok. Bij een gedeeltelijk AV-blok wordt de elektrische prikkel even geblokkeerd, bij een totaal AV-blok springt er helemaal geen prikkel meer over van de boezems naar de kamers. Het gevolg is een vertraging van het ritme in de kamers. - AV-nodale re-entry tachycardie
Hierbij worden de boezems en de kamers in een hoog ritme aangezet tot samentrekken. - Boezemfibrilleren
Dit is de meest voorkomende hartritmestoornis die het meest voorkomt. Het hartritme is hierbij onregelmatig en heel snel. Het kan zo zijn dat iemand, zonder zich in te spannen een hartslag heeft van meer dan 100 slagen per minuut. De elektrische prikkel in de boezems is geen serie van impulsen maar een ongecontroleerde trilling, waardoor de boezems niet meer goed samentrekken. - Boezemflutter
Hierbij trekken de boezems zich heel snel samen (250 tot 300 slagen per minuut). De kamers volgen onregelmatig en, hoewel langzamer, nog te snel. - WPW-syndroom
Dit is een aangeboren hartritmestoornis. Er is een extra verbinding tussen de boezems en de kamers. Het hart klopt tijdens een aanval zeer snel, vaak meer dan 200 slagen per minuut. - Bradycardie
Weinig elektrische prikkels of een stoornis in de prikkelgeleiding, kan tot gevolg hebben dat er te weinig hartslagen per minuut plaatsvinden. Of dat de kamers minder samentrekken dan de boezems. - Kamerfibrilleren
Hierbij is er sprake van elektrische trillingen in de kamers die tot een chaotische samentrekking leiden. De kamers knijpen niet effectief samen en pompen geen bloed meer rond. - Kamertachycardie
Bij kamertachycardie trekken de hartkamers zeer snel samen, onafhankelijk van de snelheid waarmee de boezems samentrekken. Dit is een ernstige variant van hartritmestoornissen. - Sick Sinus Syndroom
Het Sick Sinus Syndroom is een storing in de sinusknoop. De sinusknoop maakt te weinig elektrische prikkels aan, waardoor het hart langzamer gaat slaan. Met een pacemaker is deze aandoening te verhelpen.
Hoe ontstaat een hartritmestoornis?
Het hart trekt altijd volgens een vast programma samen. De sinusknoop geeft een prikkel af aan de boezems om samen te trekken. Daarna gaat de prikkel met een kleine vertraging naar de kamers die dan samentrekken. In verschillende onderdelen van dit proces kunnen er dingen misgaan waardoor een hartritmestoornis kan ontstaan. Echter, de belangrijkste oorzaken van hartritmestoornissen zijn:
- Ouderdom
- Hoge bloeddruk
- Hartinfarct in het verleden of een acuut hartinfarct
- Cardiomyopathie (een hartspierziekte)
- Hartfalen
- Operatie aan het hart
- Roken, alcohol en drugs
- Aangeboren hartafwijking
- Te snelwerkende schildklier
- Longontsteking
- Slaapapneu
- Gebruik van bepaalde medicijnen.
Symptomen
Klachten die veel voorkomen bij een hartritmestoornis zijn:
- Hartkloppingen
- Hartoverslagen
- Hartbonzen
- Pijn of drukkend gevoel op de borst
- Kortademigheid, hyperventilatie
- Duizeligheid
- Licht gevoel in je hoofd.
Bijkomende klachten kunnen zijn:
- Zweten
- Onprettig, angstig of benauwend gevoel
- Misselijkheid
- Tintelingen
- Droge mond
- Hoofdpijn.
Een hartritmestoornis hoeft niet gepaard te gaan met klachten, en ze kunnen in aanvallen komen. Dat alles afgewisseld met een normaal hartritme. Bij een aanval verandert het hartritme plotseling en wordt dan even plotseling weer normaal.
Wanneer naar je huisarts?
Hartritmestoornissen kunnen levensbedreigend zijn. Bepaalde ritmestoornissen kunnen tot een hartstilstand leiden. Neem direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost wanneer:
- Je een pijnlijk, drukkend gevoel in of op de borst hebt dat niet weggaat.
- Iemand naast hartkloppingen ook erg benauwd is.
- Bovenstaande samengaat met onrust, misselijkheid, bleek zien, zweten en een klamme huid.
Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Afhankelijk van het soort hartritmestoornis zal voor een behandeling gekozen worden.
- Medicijnen
Over het algemeen wordt als eerste geprobeerd om de stoornis te verhelpen met medicijnen. In sommige gevallen kun je ook bloedverdunners krijgen. Een hartritmestoornis kan namelijk zorgen voor het ontstaan van bloedpropjes. Deze bloedpropjes zouden een hartinfarct of beroerte kunnen veroorzaken. Voorbeelden van medicijnen voor hartritmestoornissen zijn; bètablokkers, calciumblokkers, anti-aritmica, ivabradine en digoxine. - Pacemaker
Wanneer medicijnen niet werken, dan kan er gekozen worden voor een pacemaker. Dit is een klein, elektronische apparaatje dat ervoor zorgt dat het hart in het juiste ritme blijft pompen. - Defibrillator
Met een defibrillator kan onder narcose een elektrische impuls worden gegeven aan de hartspier. Dit is bedoeld om het normale hartritme weer te herstellen. Een implanteerbare defibrillator geeft één of meer stroomstoten af om het normale ritme te herstellen. - Ablatie
Hierbij worden kleine groepje cellen weggebrand. Deze behandeling is vrij eenvoudig en de kans op succes is zeer groot.
Hartkloppingen
Sommige mensen voelen soms hun hart kloppen. Dit kan op verschillende plaatsen in borst, nek of hoofd worden waargenomen. Dit is een fenomeen dat hartkloppingen heet en is meestal onschuldig.
Bronnen: UMC Utrecht, Hartwijzer en Hartstichting
