Wanneer je last hebt van pijn in je rug of been als gevolg van een hernia, dan kan dat je dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Maar wat is een hernia precies en wat kun je er aan doen?
Wat is een hernia?
Een hernia is een uitpuiling of uitstulping van weefsel of een orgaan uit een lichaamsholte. Een hernia wordt ook wel hernia nuclei pulposi genoemd.
Veelal ontstaat een hernia in de rug, maar het kan ook in de nek voorkomen. Ook andere aandoeningen zoals een navelbreuk, middenrifbreuk, liesbreuk en littekenbreuk worden een hernia genoemd. In dit artikel behandelen we de rug- en nekhernia.
Je wervelkolom begint hoog in je nek net onder je schedel en loopt door tot je stuitje. Je wervelkolom bestaat uit 26 wervels. Tussen deze wervels zit een tussenwervelschijf van zacht materiaal en dat zorgt ervoor dat je wervels soepel bewegen en schokken opvangen. Wanneer er een uitstulping van een tussenwervelschijf ontstaat dan noemen we dat een hernia.
Het is een aandoening die in Nederland veel voorkomt, vooral bij mensen met een instabiele rug of bij mensen die de rug verkeerd belasten.
Oorzaak van een hernia
Bij een hernia zakt de tussenwervelschijf in en verzwakt de wand, waardoor de zachte kern naar buiten puilt en een hernia veroorzaakt. Meestal is dit het gevolg van een aangeboren zwakte van de tussenwervelschijf. Vaak zie je in een familie dan ook vaker een hernia voorkomen. Daarnaast is slijtage een belangrijke oorzaak. In de loop van ons leven slijten de tussenwervels. Hierdoor kan de tussenwervelschijf inzakken en de wand verzwakken. Maar ook overgewicht, roken en te weinig bewegen kunnen het risico op het krijgen van een hernia verhogen.
Klachten hernia
Niet altijd heb je klachten maar wanneer de uitstulping op een zenuw duwt, dan kun je pijnklachten krijgen. De hevigheid hierin verschilt sterk van persoon tot persoon. In de meeste gevallen is de pijn een uitstralende, scherpe pijn in de rug die uitstraalt via je bil naar je been. In sommige gevallen zelfs tot aan je voet. Afhankelijk van de zenuwbaan waar de hernia op drukt, kunnen er gevoelsstoornissen in één of meerdere spieren ontstaan. Maar ook krachtverlies in je bil, been of voet en incontinentie kunnen klachten zijn die bij een hernia horen. Hoesten, niezen of persen op het toilet kan de pijn doen verergeren. Dit komt doordat de druk op je wervelkolom dan wordt verhoogd.
Diagnose hernia
Je huisarts kan op basis van je pijnklachten en uitvalverschijnselen vermoeden dat je een hernia hebt. Hij/zij zal je dan doorverwijzen naar het ziekenhuis. Daar zal de arts tijdens een neurologisch onderzoek een aantal testen doen die het vermoeden kunnen bevestigen of uitsluiten. Vaak is de plek van de hernia ook iets opgezwollen. Met een MRI of een CT-scan kan de arts een eventuele zenuwbeknelling zien en een definitieve diagnose stellen.
Behandeling hernia
In de meeste gevallen gaan de klachten binnen een paar maanden vanzelf over. Rust en fysio kunnen hierbij zeker helpen. Wanneer je echter na meer dan 6 weken geen verbetering bemerkt, dan is het verstandig om een behandelingsplan met je arts op te stellen. Wanneer er sprake is van ernstige, recent ontstane verlammingsverschijnselen of zeer hevige pijnklachten, dan word je vaak op korte termijn geopereerd. Hierbij wordt het weefsel dat tegen een zenuw drukt verwijderd. De beknelde zenuw krijgt dan weer genoeg ruimte waardoor de pijn en klachten verminderen of helemaal verdwijnen.
Complicaties na de operatie
Zoals bij iedere ingreep kan er ook bij een herniaoperatie complicaties optreden. Naast algemene complicaties waaronder nabloedingen en een infectie aan de wond kunnen er specifieke complicaties ontstaan. Zo bestaat er de mogelijkheid dat bij het weghalen van het uitstulpende weefsel het beschermende vlies om de zenuwbaan beschadigd raakt en er vocht lekt. In de meeste gevallen geneest dit vanzelf, maar iemand kan hierdoor wel tijdelijk hoofdpijn krijgen. Wanneer de zenuw zelf beschadigd raakt, dan kan het je krachtverlies in een been en/of voet krijgen of je kunt last krijgen van een gevoelsstoornis(doofheid/tintelingen) in een been en/of voet. Om de risico’s te beperken, wordt er tijdens de operatie gebruik gemaakt van röntgenapparatuur.
Na de operatie
Belangrijk is om de rug na de operatie te trainen om nieuwe irritatie van de zenuw in de rug te voorkomen. Om een sterke rug op te bouwen is intensieve training nodig. Een fysiotherapeut zal je dan ook oefeningen geven om de rug weer belastbaar en sterk te maken. Meestal wordt er al in het ziekenhuis gestart met de fysiotherapie en thuis voortgezet.
Bronnen: Maxima Medisch Centrum en Haaglanden Medisch Centrum
