Nycturie; wanneer je ’s nachts vaak moet plassen

Nycturie; wanneer je 's nachts vaak moet plassen

Nycturie is één van de bekendste oorzaken van een slechte nachtrust. Een groot deel van de mensen met slaapproblemen heeft dat omdat ze ’s nachts een aantal keren wakker worden omdat ze moeten plassen. Het is een veel voorkomend urologisch verschijnsel. Ongeveer 10% van alle mannen tussen de 35 en 50 jaar heeft last van nycturie. Bij vrouwen is dat ongeveer 16%, wanneer ze in de leeftijdscategorie 35 tot 50 zitten. Boven de leeftijd van 60 tot 70 jaar, zou meer dan de helft van zowel mannen als vrouwen in meerdere of mindere mate aan nycturie lijden.

Wat is nycturie?

Wakker worden om dat iemand ’s nachts moet plassen wordt in de medische wereld nycturie genoemd. Men spreekt ervan wanneer iemand 2 keer of meer in 1 nacht wakker wordt om naar het toilet te gaan. Nycturie is geen aandoening op zich, maar komt door een onderliggend probleem. Een probleem dat erger kan worden naarmate iemand ouder wordt. Maar het kan ook op jongere leeftijd voorkomen. Zowel mannen als vrouwen kunnen er last van hebben. Opvallend is dat op jonge leeftijd vrouwen er meer last van hebben. Op oudere leeftijd hebben mannen er vaker last van.

Wanneer je ’s nachts wakker wordt en dan moet plassen dan spreekt met niet van nycturie. Nycturie is dus echt het wakker worden, omdat iemand moet plassen.

Gevolgen van nycturie

Wanneer iemand 1 keer per nacht naar het toilet gaat, dan zijn er geen gevolgen. Echter, wanneer iemand 2 keer of vaker wordt dan kan dat de slaapkwaliteit aantasten. Uit diverse studies over slaapproblemen blijkt dat nycturie één van de belangrijkste oorzaken van een verstoorde slaap is. Mogelijke gevolgen van nycturie zijn:

  • Het zou mogelijk het risico op hart- en vaatziekten verhogen.
  • Zorgt voor een verhoogde kans op vallen of andere ongevallen, vooral bij oudere mensen.

Oorzaken van nachtelijk plassen

Vele mensen denken dat het heel normaal is dat je vaker naar het toilet moet, wanneer je ouder wordt. Het klopt ook dat de kans op nachtelijk plassen sterk toeneemt met de leeftijd. Maar ouderdom is echt niet de enige of belangrijkste oorzaak van nycturie. Er spelen tal van andere factoren een rol:

1. Verhoogde urineproductie ’s nachts

Normaliter produceren onze nieren tussen de 1 à 2 liter urine, 25% daarvan wordt ’s nachts geproduceerd. Er zijn mensen en die produceren ’s nachts meer dan die 25%. Dit geldt bij ongeveer 7 à 8 op de 10 mensen. Bij hen is een verhoogde urineproductie tijdens de nacht dus de oorzaak van nycturie.

Oorzaken van een verhoogde urineproductie

  • Te veel drinken en eten voor het slapengaan.
  • Overmatig veel drinken als gevolg van een onderliggende aandoening.
  • Verminderde nierfunctie. Met het ouder worden reageert de nier minder efficiënt op het antidiuretisch hormoon ADH, waardoor er te veel urine wordt aangemaakt.
  • Aandoeningen die gepaard gaan met vochtopstapeling (oedeemvorming).
  • Slaapapneu.
  • Diabetes insipidus.
  • Suikerziekte.
  • Neurologische aandoeningen.
  • Bepaalde medicijnen, zoals onder andere plaspillen en calciumbokkers kunnen zorgen voor overmatige urineproductie.

2. Verminderde blaascapaciteit

Normaliter kan een blaas van een volwassene tussen de 200 en 500 ml urine opslaan. Echter, gedurende de nacht kan een blaas 30% meer urine opslaan. Een beperkte functionele blaascapaciteit in de nacht kan dan de oorzaak van nycturie zijn. Oorzaken hiervan kunnen zijn:

  • Overactieve blaas

Hierbij spant de blaas zich al ook al is deze helemaal niet vol. Maar hierdoor krijgen de hersenen wel het teken dat er geplast moet worden. Een overactieve blaas is soms een gevolg van een beschadiging van een gedeelte van het zenuwstelsel, ten gevolge van bijvoorbeeld een beroerte, MS, Parkinson, een hernia of een tumor.

  • Goedaardige prostaatvergroting

Hierdoor kan de plasbuis nauwer worden. Doordat de blaasspier harder moet werken om de urine door de vernauwde plasbuis naar buiten te persen, wordt de blaaswand zwakker en raakt deze soms uitgerekt. Dit kan ertoe leiden dat je vaker moet plassen, ook ’s nachts.

  • Een verzakking van de blaas of de baarmoeder

Bij vrouwen kan nachtelijk plassen veroorzaakt worden door een verzwakking van de bekkenbodemspieren. In veel gevallen gaat dit gepaard met een verzakking van de blaas en/of de baarmoeder.

  • Urineweginfectie

Dit kan samengaan met het vaak moeten plassen en dan van kleine beetjes. Ook ’s nachts.

  • Urinewegstenen

Op het moment dat de urinewegstenen in de urineleider zitten, dan kan dit gepaard gaan met vaak plassen.

3. Overgewicht

Er bestaat een duidelijke relatie tussen nycturie en obesitas. Hoe en wat, is nog niet helemaal duidelijk. Men gaat ervan uit dat het te maken heeft met een toegenomen druk op de urinewegen. Maar het zou ook kunnen dat zwaarlijvigheid de kans op apneu en op slaapproblemen vergroot. Beide verhogen de kans op nachtelijk plassen.

4. Psychologische problemen

Nachtelijk plassen kan te maken hebben met een psychologisch probleem, zoals slaapproblemen of stress.

Wanneer naar de huisarts?

Veel mensen denken dat nycturie bij het ouder worden hoort. Dat het iets is waar ze mee moeten leren leven. Echter, in veel gevallen wordt nycturie veroorzaakt of in de hand gewerkt door een onderliggend probleem dat gewoon behandeld kan worden. Hierdoor zal ook het wakker worden, omdat iemand moet plassen, verminderen of misschien zelfs wel helemaal verholpen worden. Ga daarom naar je huisarts te gaan, wanneer je ‘s nachts 2 keer of meer wakker wordt omdat je moet plassen.

Behandeling van nycturie

De behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Op het moment dat een onderliggende aandoening de veroorzaker is, dan moet deze eerst behandeld worden. Zo kan een urineweginfectie bijvoorbeeld met medicatie worden behandeld. Is diabetes de oorzaak, dan zal geprobeerd worden om aan te pakken. In geval van slaapapneu, moet dat op de eerste plaats behandeld worden. Hetzelfde geldt voor hart- of nierproblemen.

Wat kun je verder doen?

  • Blaastraining en bekkenbodemspieroefeningen
    Wanneer het duidelijk is dat de nycturie voor een groot deel veroorzaakt wordt door een blaasprobleem, dan kunnen blaastraining en bekkenbodemspieroefeningen helpen.
  • Medicatie
    Wanneer een blaasprobleem aan de basis ligt van het nachtelijk plassen, en blaastraining en/of bekkenbodemoefeningen onvoldoende helpen, dan kan de arts ook medicatie voorschrijven. Een behandeling met geneesmiddelen is erop gericht om de blaascapaciteit te verhogen en/of de nachtelijke urineproductie te verlagen.
  • Operatie
    Bij ernstige klachten en als andere behandelingen onvoldoende effect hebben, kan een operatie overwogen worden. Dit kan bij een prostaatvergroting of wanneer de klachten het gevolg zijn van een overactieve blaas of aandrang-incontinentie.

 

Bronnen: continentie-stichting.nl, mensenlichaam.nl en nocturie.be

14 reacties op “Nycturie; wanneer je ’s nachts vaak moet plassen
  1. Heel verhelderend, en ook geruststellend!

    Geschreven door Nieke op
  2. Goede morgen ik.heb lang last van urine verlies dat ook mijn sex leven niet ten goede tijdens de sex moet ook soms plassen ik wel elk uur in de nacht plassen ook oorzaak slechte nacht rust gevolg is overdag wijnig energie ik.heb al slaap onder zoek.gehad ik weet uitslag nog niet moest nacht in zkh blijven mechien is daar wat aan te doen.is mijn huwlijk lijd daar ook onder komt door veel plassen

    Geschreven door Anoniem op
    • hallo nieke.
      ben man van 64 jaar .
      heb dat probleem ook dat ik
      s.nachts 10/15x opmoest staan.ben heel traject ingegaan met veel onderzoeken.
      op gegeven moment kon ik niet meer plassen en ben aan prostaat geholpen.
      heb half jaar 20x per dag zef moeten catheriseren..
      na operatie niet meer.
      maar moest nog heel veel kleine beetjes.
      kon nergens naar toe met vrouw omdat ik naar wc moest.
      nu na 3 jaar en alle onderzoeken die er zijn kwam ik in maastricht in aanmerking voor een neurostimulator. kijk maar op google.
      eerst 4 weken op proef dan of eruit of apparaat onder de huid inplanteren.
      dit is bij mij gebeurd.
      hoef nu s,nachts nog maar 3 /4x op.
      hoef geen inlegkruisjes meer.
      een geweldige vooruitgang.
      sex gaat wel maar heb dan ook last van beetje urineverlies.
      dit word alleen maar beter zei specialist.
      je mag niet meer in mri scan en op vliegveld niet door poortje.
      over 5 jaar moet hij er weer uit en nieuwe erin.
      overleg maar eens met specialist.
      voor mij kan ik weerop vacantie en winkelen
      succes will

      Geschreven door w erps op
      • Hebben ze bij mij ook een neurostimulator geplaatst.heeft een jaar erin gezeten.draden in rug batterij in bil.heb alleen maar ellende gehad.heel veel pijn heel veel infecties bij de bil op de plaats waar batterij zat.op het laatst was het zo erg dat batterij er gewoon uitkwam door mijn bil heen.ze hebben me Avonds nog met spoed geopereerd en alles verwijderd.moest nog 14 dagen lang in zh blijven omdat ik een te hoog bloedgehalte had.moest 9 zijn was 40.nooit van mijn leven zou ik zoiets nog laten plaatsen.zou het ook zeker niemand aanraden.ken verschillende mensen die hetzelfde hebben ervaren als ik.dan maar liever een andere oplossingen zoeken.en dat is gelukt met medicatie

        Geschreven door Manoevera op
        • Kunde van de chirurg in ziekenhuis waar je behandeld wordt maakt heel veel uit.
          Daarom een goed beoordeelde chirurg kiezen of ziekenhuis met specialisatie/opleiding wat universiteits ziekenhuis is

          Geschreven door wildrat op
  3. Heel erg verhelderend, ik heb Parkinson en niemand heeft mij verteld dat dat wel eens de oorzaak kon zijn dat ik s’nachts wel 3 x moet plassen.

    Geschreven door Yoki op
  4. ik ben een vrouw van vierentachtig en moet ’s nachts soms wel meer dan vijf keer plassen ,maar val er na gelukkig direkt weer in slaap…
    Maar als ik een paar glaasjes wijn op heb,dan niet.

    Geschreven door ekeni op
  5. Ik heb M.S en moet ook vaak 3 a 4x per nacht plassen. Wordt er gek van

    Geschreven door Veertje op
  6. Ik heb hartfalen en moet er s’nachts 2 á 3 maal uit om te plassen, echter ik ben hier blij om want voor mij is vocht vasthouden funest wegens oedeem vorming, ik plas tussen de 0,5 tot 1,2 ltr per nacht. Bij het Kruidvat een kunststof urine fles gekocht, hoef hierdoor niet naar het toilet en blijf derhalve half slaperig. Val gelijk weer in slaap, en wel zo makkelijk. Kan hiermee dus ook de totale nachtelijke productie controleren, wat vooral bij hartfalen erg belangrijk is, want vocht achter de longen is geen pretje.

    Geschreven door Ivan Chapka/Иван Шапка op
  7. Ik ben vrouw van 47, moet er 2 tot 3 keer uit s nachts om te plassen. Meestal val ik erna wel weer snel in slaap.. Moet ik toch naar de dokter? Na 20 uur niks meer drinken vind ik onzinnig, heb gewoon dorst, dus ik drink, neem zelfs glas mee naar bed…

    Geschreven door Bea op
  8. Ikzelf ben een vrouw van 55 j
    Ik drink heel veel door de dag soms wel meer als 2 liter water
    S’nachts moet ik dan soms wel tot 3keer per nacht opstaan om te plassen dus ik denk dat het daardoor komt dat ik zoveel moet plassen .

    Geschreven door Carin g op
  9. Ik moest s’nachts ook een paar keer eruit,nu heeft mijn huisarts mij Tamsulosine HCI voorgeschreven.Slaap nu de nacht gewoon door.

    Geschreven door Bartje op
  10. Toen ik vaker dan normaal moest plassen en na een ruststand opstaan uit de auto of bank, altijd rennen naar het toilet wat ook wel eens mis ging. Met Proscar jaren lang slikken om mijn inmiddels vergrote prostaat te laten slinken ging het wel goed voor mijn prostaat en mijn PSA was ook dalende. Het verschil was in tropische landen ik bijna de hele dat niet hoefde te plassen, maar terug in het kille kikkerland minimaal 12x per etmaal, dus ’s nachts iedere 2 uur. Uiteindelijk toch nog prostaatkanker gekregen en met een Brachie-therapie-bestraling verholpen, maar moest daarna 50x explosief ontlasten en zelfs naast mijn catheter plassen per dag. Mijn hele onderlijf was kapot van de bestraling. Na vele maanden vaste en daarna zelf-catheteren ging het steeds beter, maar uiteindelijk toch nog die 12x per etmaal blijven plassen. Het meest vervelende vind ik dat als ik ’s nachts met een goede erektie seks wil bedrijven ik meestal eerst moet plassen en is daarna mijn erektie verdwenen, zelfs als ik iets stimulerends als Viagra gebruik. De enige verbetering krijg ik na ieen hele dag zwaar klussen en doodmoe ga slapen, dat ik slechts 1 of 2x ’s nacht moet plassen en het zelfde als ik Viagra, Cialis of tegen de hoofdpijn Ketoprofin gebruik. Het nadeel is dat ik met stimulerende middelen wel 4 tot 5x seks wil hebben en mijn vrouw daarna een week lang een pijnlijke vagina aan overhoudt ondanks veel gebruik van glijmiddel. Maar ejaculatie slechts 1x in de 2 maanden. Zou al die dingen liever meer gedoceerd willen zien voor 1x goede seks per dag ipv 1x per week 4 tot 5x achter elkaar en de hele volgende dag slapering ben. Maar vanuit een ruststand of lig een geringe plasaandrang voel, moet na het opstaan mijn penis met mijn hand stevig dichtknijpen om geen rommel te maken stoort mij nog het meest. Het zelfde tijdens eten bij het nemen van de 3de hap, moet ik ook rennen naar het toilet. (PSA= nu 0,1)

    Geschreven door Xervi op
  11. ik ben een vrouw van 68,heb sinds 14 jr een overactieve blaas,en pijnlijke aandrang,moet 4 keer uit bed s,nachts,vooral de pijnlijke aandrang is erg naar,na het plassen is het weg.
    kreeg van de uroloog toviaz 8 mg,lijkt iets te helpen maar niet veel,zijn er nog andere middelen die wel helpen,heb ook bekkenbodem therapie gedaan,graag advies,gr nelly

    Geschreven door nellos op

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*

Blijf op de hoogte met onze wekelijkse nieuwsbrief