Hersenschudding en hersenkneuzing vallen samen onder de term traumatisch hersenletsel. Ieder jaar krijgen ongeveer 21.000 mensen de diagnose traumatisch hersenletsel te horen. Echter, men denkt dat het werkelijke aantal mensen die een hersenschudding of -kneuzing oploopt, veel hoger ligt. Ergens rond de 85.000. Dit omdat enkel de mensen die in het ziekenhuis opgenomen worden geregistreerd staan.
Wat is een hersenschudding?
Een hersenschudding is een lichte vorm van hersenletsel dat ontstaan na een stoot tegen het hoofd of na een harde klap op het hoofd. De hersenen worden daardoor heen en weer geschud. De medische term is commotio cerebri.
Oorzaak van een hersenschudding
In de meeste gevallen is een klap tegen het hoofd of een ongeval de oorzaak van een hersenschudding. Maar ook als gevolg van fysiek geweld kan een hersenschudding ontstaan. Onder fysiek geweld verstaan we een botsing tijdens het sporten, mishandeling en/of een vechtpartij.
Het kan voorkomen dat iemand niet opmerkt dat hij of zijn een klap tegen het hoofd heeft gekregen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn na een ongeluk: dan staan andere verwondingen vaak op de voorgrond. De bijbehorende klachten worden dan niet altijd herkend als hersenschudding.
Je kunt last hebben van een lichte – of van een zware hersenschudding. Een zware hersenschudding wordt ook wel een hersenkneuzing genoemd. Hierbij is er dermate veel schade aan de hersenen ontstaan dat het functioneren van de hersenen is aangetast. De gevolgen van een zware hersenschudding kunnen ernstig zijn.
Symptomen van een hersenschudding
De symptomen van een lichte en zware hersenschudding zijn verschillend.
Symptomen lichte hersenschudding
Na een klap tegen het hoofd kan iemand bewusteloos raken. Dit duurt een paar seconden tot minuten. Vervolgens kunnen de symptomen zijn:
- Geheugenverlies. Dit kan van minuten tot uren zijn.
- Stil zijn en niet huilen (bij kinderen).
- Hoofdpijn.
- Verwardheid.
- Slaperigheid.
- Wazig zien.
- Misselijkheid of braakneigingen
- Instabiel lopen.
- Duizeligheid.
Symptomen van een zware hersenschudding
Bij een zware hersenschudding treden dezelfde verschijnselen op als bij een lichte, alleen duren ze wat langer. Daarnaast kan er sprake zijn van:
- Snelle hartslag.
- Moeite met communiceren.
- Dubbelzien.
- Verstoord geheugen.
- Uitval van een arm of been is mogelijk.
Wat zijn de gevolgen van een hersenschudding?
In de meeste gevallen houden mensen aan een hersenschudding geen langdurige klachten over. Echter, een deel van de mensen met een hersenschudding houdt nog weken tot maanden last. Vaak gaat het dan om klachten die niet zichtbaar zijn. Het gaat om de volgende klachten:
Cognitieve gevolgen
- Problemen met het geheugen.
- Concentratieproblemen.
- Weinig initiatieven tonen.
- Overgevoelig zijn voor prikkels.
Lichamelijke gevolgen
- Hoofdpijn.
- Constante vermoeidheid.
- Slapeloosheid.
- Duizeligheid.
- Oorsuizen (tinnitus).
Gevolgen voor de stemming
Op de lange termijn kan bij aanhoudende klachten iemand last krijgen van:
- Somberheid.
- Prikkelbaarheid.
- Angst.
Diagnose van een hersenschudding
Gelukkig zijn onze hersenen goed beschermd door de schedel. Echter, vaak is het aan de buitenkant niet te zien of er wel of geen hersenschade is. Daarom is het verstandig om bij twijfel contact op te nemen met de huisarts. Wanneer de huisarts het nodig acht, zal hij de iemand doorverwijzen naar het ziekenhuis. Ook hier zal de arts op basis van het verhaal en de klachten de diagnose stellen. Soms kan er een CT-scan gemaakt worden. In een later stadium kan er ook nog een MRI gemaakt worden. Dit is afhankelijk van hoe lang iemand bewusteloos is geweest, de leeftijd en het neurologische onderzoek.
Behandeling van een hersenschudding
Om goed en snel te herstellen van een hersenschudding is rust cruciaal. Het gaat dan niet om bedrust zoals vroeger werd geadviseerd. Aangezien dat het herstel niet bevordert en misschien zelfs wel vertraagt. Wat wel wordt geadviseerd, is om iemand de eerste dag om de één à twee uur wakker te maken. Zo kan er gecontroleerd worden hoe goed iemand reageert. Langzaam kan iemand dan zijn of haar dagelijkse bezigheden weer hervatten. Houd daarbij rekening dat er niets geforceerd mag worden.
Wat kan iemand zelf doen?
De volgende zaken kunnen helpen bij een voorspoedig herstel:
- Rustig aandoen, maar geen bedrust houden.
- Nuttig de eerste dagen geen alcohol of drugs.
- Zorg voor goede nachtrust.
- Wanneer er sprake is van hoofdpijn dan kan een pijnstiller (bij voorkeur paracetamol) helpen. Doe dit altijd in overleg met de arts.
- Geef de hersenen de eerste dagen extra rust. Dus kijk de eerste dagen weinig naar een beeldscherm (televisie, computer of tablet).
- Vermijd situaties waarin je een nieuwe klap tegen het hoofd kan krijgen. Dus vermijdt activiteiten zoals voetballen en skateboarden totdat je bent hersteld.
Tot slot
Wanneer de symptomen langer dan een maand aanhouden of wanneer iemand zich angstig of gespannen voelt, neem dan contact op met de huisarts. Deze kan voor een doorverwijzing zorgen.
Wanneer er sprake is van een zware hersenschudding, dan zal de behandeling er in eerste instantie op gericht zijn om te voorkomen dat er blijvende schade ontstaat. Hierna zal het gaan om het zowel lichamelijk als cognitief herstellen.
Bronnen: hersenstichting.nl, mczuiderzee.com en jeroenboschziekenhuis.nl
