Niet elke dag aan anticonceptie denken, maar toch goed beschermd zijn. Dat is het grote voordeel van de prikpil als anticonceptiemiddel. Eén prik om de drie maanden is voldoende. Toch heeft de prikpil ook zijn beperkingen. In dit artikel lees je wat een prikpil is, hoe hij werkt, wat de bijwerkingen zijn en wat de prikpil doet met je menstruatie.
Wat is een prikpil?
Een prikpil is een injectie met het hormoon progestageen. Dit hormoon wordt langzaam afgegeven aan het lichaam na de injectie. De prikpil bevat geen oestrogeen. Dat maakt hem geschikt voor vrouwen die geen oestrogeen mogen of willen gebruiken, zoals vrouwen met een verhoogd risico op trombose of vrouwen die borstvoeding geven.
In Nederland zijn twee soorten prikpil beschikbaar. Depo-Provera wordt via een injectie in de bilspier of bovenarm toegediend door een arts of verpleegkundige. Sayana Press wordt vlak onder de huid gespoten, in de buik of het bovenbeen. Deze variant kun je ook zelf thuis toedienen.
Hoe werkt de prikpil?
De prikpil werkt op twee manieren. Hij voorkomt de eisprong, waardoor er geen eicel vrijkomt die bevrucht kan worden. Daarnaast maakt hij het slijm in de baarmoederhals dikker, zodat zaadcellen er moeilijker doorheen kunnen.
Na de injectie is het hormoon drie maanden actief in het lichaam. Daarna moet een nieuwe prik worden gezet. Ben je gestart tijdens de eerste vijf dagen van je menstruatie? Dan ben je direct beschermd. Ben je op een ander moment begonnen? Gebruik dan de eerste zeven dagen ook een condoom.
Prikpil als anticonceptie voor- en nadelen
De prikpil heeft duidelijke voordelen. Je hoeft er maar eenmaal per drie maanden aan te denken. De betrouwbaarheid wordt niet verminderd door overgeven, diarree of het gebruik van antibiotica. De menstruatie wordt bij de meeste vrouwen lichter of verdwijnt helemaal. Dat vinden veel vrouwen prettig.
Er zijn ook nadelen. Een belangrijk nadeel is dat je bijwerkingen niet direct kunt stoppen als ze optreden. Het hormoon zit immers al in het lichaam en moet zichzelf afbreken. Ook kan het na het stoppen met de prikpil lang duren voordat de vruchtbaarheid terugkeert. Wil je snel zwanger worden? Dan is de prikpil geen logische keuze.
Bijwerkingen van de prikpil
Niet iedereen heeft last van bijwerkingen van de prikpil. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn:
- Onregelmatig bloedverlies of spotting, vooral in de eerste maanden
- Hoofdpijn
- Acne
- Gevoelige borsten
- Stemmingswisselingen of somberheid
- Gewichtstoename
- Verminderd libido
- Haaruitval
De meeste bijwerkingen zijn het hevigst na de eerste prik en nemen daarna af. Houd je toch langdurig klachten? Bespreek dat dan met de huisarts. Soms past een andere vorm van anticonceptie beter.
Menstruatie en de prikpil: wat verandert er?
De prikpil heeft een duidelijk effect op de menstruatie. In de eerste maanden na de eerste prik kun je onregelmatig wat bloedverlies hebben. Dit is normaal en heeft geen invloed op de betrouwbaarheid.
Bij de meeste vrouwen wordt de menstruatie met de prikpil lichter naarmate ze langer de prikpil gebruiken. Bij een deel verdwijnt de ongesteldheid met de prikpil helemaal. Dat is niet schadelijk. Zodra je stopt, keert de menstruatie na verloop van tijd terug.
Ben je ongesteld met de prikpil?
Of je ongesteld wordt met de prikpil is voor iedereen anders. Sommige vrouwen krijgen helemaal geen bloeding meer. Anderen hebben juist onregelmatig wat verlies. Een volledig normale menstruatie zoals je die kende zonder anticonceptie, is bij de prikpil minder gebruikelijk. Als je blijft bloeden of juist helemaal geen bloeding meer hebt en je maakt je daar zorgen over, bespreek het dan met de huisarts.
Prikpil zelf zetten: hoe werkt dat?
De Sayana Press-variant van de prikpil kun je zelf zetten. Je zet de injectie vlak onder de huid van je buik of bovenbeen. De apotheek of huisartsenpraktijk kan je uitleggen hoe dat werkt. De techniek is eenvoudig aan te leren. Zet de prik elke dertien weken op hetzelfde tijdstip en noteer de datum in je agenda.
Wanneer is de prikpil uitgewerkt?
Na de laatste injectie is de prikpil bij de meeste vrouwen vijf tot zes maanden uitgewerkt. Dat betekent dat het hormoon nog enige tijd actief blijft nadat de bescherming officieel is verlopen. Het kan daarna nog zes tot twaalf maanden duren voordat de menstruatie weer regelmatig wordt en de vruchtbaarheid volledig is teruggekeerd. Meer dan tachtig procent van de vrouwen wordt zwanger binnen een jaar nadat ze gestopt zijn.
Beschermt de prikpil tegen soa’s?
Net als de meeste andere vormen van hormonale anticonceptie biedt de prikpil geen bescherming tegen soa’s. Bij seks met een nieuwe of wisselende partner is een condoom altijd noodzakelijk. Twijfel je of je een soa hebt opgelopen? Laat je dan testen bij de huisarts of GGD.
