Naarmate je ouder wordt, kun je vaker last krijgen van jeuk. Jeuk is dan ook de meest voorkomende dermatologische klacht bij ouderen. Als er geen medische oorzaak voor is, dan noem je dit ook wel ouderdomsjeuk. Ondanks dat het niks ernstigs hoeft te betekenen, kan het wel een enorme negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven. Wat is ouderdomsjeuk en wat kun je er tegen doen?
Wat is ouderdomsjeuk?
Jeuk die op latere leeftijd ontstaat en waarvan de oorzaak niet precies bekend is noemen we ouderdomsjeuk. De medische term hiervoor is pruritus senilis. Je kunt jeuk hebben op één plek, maar ook over je hele lichaam. Ouderdomsjeuk wordt in drie categorieën ingedeeld:
- Jeuk zonder huidafwijkingen
Hierbij heb je jeuk en wil je graag krabben, maar er zijn geen specifieke huidafwijkingen wat de jeuk kan verklaren. De medische term hiervoor is pruritus sine materia. - Jeuk door huidafwijkingen
Denk hierbij aan jeuk bij scabiës of constitutioneel eczeem en deze wordt ook wel pruritus cum materia genoemd. - Jeuk met secundaire huidafwijkingen
Hierbij is er jeuk en ontstaan er huidafwijkingen als gevolg van het krabben. Deze vorm kennen we als pruritus met secundaire huidafwijkingen.
Meer dan de helft van de mensen boven de zestig jaar heeft last van jeuk.
Oorzaken ouderdomsjeuk
Droge huid
De meest voorkomende oorzaak is een droge huid, ook wel bekend als xerosis cutis.
Een droge huid kan ontstaan door:
- Het relatief slecht functioneren van de talgkliertjes
- Dehydratatie
- Langzamere delingssnelheid van de keratinocyten. Dit is een cel waaruit de opperhuid is opgebouwd
- Te hoge omgevingstemperatuur
- Te lage luchtvochtigheid
- Medicijnen
- Overmatig gebruik van zeep
- Overmatig gebruik van warm water.
Onderliggende aandoening
Jeuk kan natuurlijk ook een symptoom zijn van een interne ziekte. Aandoeningen waarbij jeuk kan ontstaan zijn onder andere:
- Chronische nierziektes
- Leveraandoeningen
- Diabetes Mellitus
- Schildklierafwijkingen
- Zwangerschap/postmenopauze
- Hodgkin en non-hodgkin
- Multiple Sclerose
- Syndroom van Sjörgen
- Jicht
- IJzertekort.
Tips bij ouderdomsjeuk
Ga niet te vaak in bad
Veel (warm) baden en douchen, vooral met zeep, kan de huid uitdrogen, waardoor de ouderdomsjeuk erger kan worden. Het nemen van een bad kan wel, maar neem dan een lauwwarm bad en blijf er niet te lang in. Douchen in plaats van het nemen van een bad is nog beter voor de huid. Ook dan is het verstandig om niet te warm te douchen.
Vet houden van de huid
Zorg ervoor dat je de huid vet houdt. Hiervoor kun je bij de drogist en apotheek diverse commerciële producten kopen zoals: vetcrèmes, vochtinbrengende crèmes, body-lotions, badolie. Daarin kunnen soms averechts werkende ingrediënten zitten, zoals grote hoeveelheden ureum, salicylzuur, steenkoolteer, of propyleenglycol. Let daar dus goed op. Op recept kan men bijvoorbeeld verstrekken 20% vaseline in cetomacrogolcrème (vetcrème), of witte vaseline gemengd met gelijke delen lanette crème of paraffine liquidum (zeer vet) krijgen. Aan het badwater kun je badzout (natriumbicarbonaat) of een badolie toevoegen.
Ventileren
Door te ventileren houd je de luchtvochtigheid in huis op peil. Zorg er daarnaast voor dat de lucht vochtig genoeg blijft in de periode dat de centrale verwarming aan is. Haal bijvoorbeeld planten in huis die graag in het water staan, zoals de papyrus- en de parapluplant. Of hang bakjes schoon water aan de centrale verwarming om de luchtvochtigheid te verbeteren.
UVB therapie
Zonlicht heeft een positief effect op verschillende huidaandoeningen. Een behandeling met ultraviolet licht (UV-licht) kan daarom helpen bij ouderdomsjeuk. Echter, dit kan lastig te realiseren zijn voor mensen op hoge leeftijd vanwege het frequent reizen naar een ziekenhuis en het lang staan in warme lichtkast.
Bronnen: Huisarts en Wetenschap, Huidziekten, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en UMCG
