Koude voeten, we hebben er allemaal wel eens last van. Heel gewoon, zeker wanneer het buiten koud en nat is en je geen goed schoeisel aan hebt. Maar wanneer je regelmatig koude voeten hebt zonder aanwijsbare reden dan is er wellicht meer aan de hand. Wat kunnen de oorzaken van koude voeten zijn en wat kunnen koude voeten betekenen.
Hoe ontstaan koude voeten?
Bij een dalende lichaamstemperatuur trekken de bloedvaten in je huid samen en stroomt er minder bloed naar de oppervlakte van je lichaam (je huid). Op die manier gaat er minder warmte verloren. Deze verminderde doorbloeding kan dus kou als oorzaak hebben, maar welke aandoeningen kunnen koude voeten veroorzaken?
Oorzaken van koude voeten
Zoals gezegd heeft iedereen wel een last van koude voeten en dat is niets ernstigs. In de sneeuw met slecht schoeisel zal iedereen last krijgen van koude voeten. Maar wanneer er geen aanwijsbare redenen zijn dan is er iets meer aan de hand.
Koude voeten door hart- & vaatziekten
Wanneer je vaak last hebt van zeer koude voeten laat dan eens je bloeddruk meten en je hartfunctie. Deze kunnen de oorzaak van je koude voeten zijn. Oorzaken die de doorbloeding kunnen belemmeren zijn een hoge bloeddruk (hypertensie), een verslechterde doorbloeding, beknelde bloedvaten en aderverkalking.
Koude voeten door perniosis
Perniosis kennen de meeste mensen waarschijnlijk als wintertenen. Bij perniosis gaat er iets mis bij de vaatvernauwing en vaatverwijding van de bloedvaten. Bij de meeste mensen worden de bloedvaten weer snel “normaal” zodra de voeten voldoende verwarmd worden, maar bij perniosis blijven de iets dieper gelegen bloedvaatjes te lang gesloten. De allerkleinste bloedvaatjes reageren hierop door zich maximaal te openen. Met als gevolg erg koude handen en voeten met rode tot donkerblauwe plekken. De plekken gloeien, tintelen, jeuken en doen pijn. Soms ontstaan er blaren, zweertjes of wondjes, die soms als gevolg van een bacteriële infectie kunnen ontsteken. De plekken verdwijnen meestal binnen enkele weken vanzelf weer. De exacte oorzaak van perniosis is helaas nog onbekend. Waarschijnlijk spelen erfelijkheid, roken en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen een rol. Een enkele keer wordt de aandoening veroorzaakt door een onderliggende vaataandoening.
Koude voeten door het syndroom van Raynaud
Bij het syndroom van Raynaud verkrampen tijdelijk kleine slagaders waardoor de aanvoer van bloed naar de achter gelegen weefsels, zoals de kleine bloedvaten in de uitstekende lichaamsdelen zoals vingers en soms ook tenen, minder wordt. De kramp van de slagaders duurt niet lang, maar kan wel erg pijn doen. Bij deze aandoening verkleuren de vingers en tenen van wit naar blauwpaars en daarna bij opwarmen naar erg rood. Tijdens het verkleuren kunnen handen en voeten koud aanvoelen en kan het gevoel in je handen en voeten minder zijn.
Koude voeten door Acrocyanose
Acrocyanose is een veelvoorkomende aandoening. Hierbij verkleuren uitstekende lichaamsdelen, waaronder de voeten, blauw en dan voelen ze vaak koud en klam aan. Meestal doet dit geen pijn. Natuurlijk kan het ook gebeuren dat uitstekende lichaamsdelen wat blauw van kleur worden onder normale omstandigheden zoals bij het wandelen in de kou. Maar bij sommige mensen ontstaat dit wanneer ze in een warme omgeving vertoeven. De oorzaak van acrocyanose is nog onduidelijk, maar men denkt dat de meest waarschijnlijke oorzaak is dat door samentrekken van de kleine vaatjes (vasoconstrictie), de uitstekende delen minder goed worden doorbloed.
Koude voeten door een zenuwafwijking
Een zenuwafwijking kan koude voeten veroorzaken waarbij ze enorm koud kunnen aanvoelen terwijl ze niet echt koud zijn. Oorzaken hiervoor kunnen onder andere zijn een beknelde zenuw of een beschadigde zenuw, een slechte doorbloeding, diabetes mellitus, een rughernia of een reumatische aandoening. Er zijn veel meer aandoeningen die de gevoelszenuwen kunnen beïnvloeden en zodoende koude voeten kunnen veroorzaken.
Koude voeten door hormonen
Als je voeten en tenen vaak heel erg koud aanvoelen dan kan dit liggen aan je interne hormoonhuishouding. Je hormonen spelen namelijk een zeer belangrijke rol bij de bloedcirculatie en zenuwwerking. Er zijn allerlei mogelijke oorzaken voor veranderingen in de hormoonspiegels waaronder de puberteit, menstruatie, ovulatie, de pil en een zwangerschap.
Gedurende een zwangerschap verandert er een veel in het lichaam op het gebied van hormonen, voedingsstoffen, bloedcirculatie en fysieke inspanning. Naast de hormonen verandert de bloedsamenstelling en ontstaat er door groeide buik een extra druk op de organen, zenuwen en bloedvaten. Wat kan resulteren in een verslechtering van de doorbloeding van de voeten.
Koude voeten door een traag-werkende schildklier
Een te langzaam werkende schildklier maakt onvoldoende schildklierhormonen aan, waardoor je lichaamstemperatuur daalt. Vaak heb je het overal koud en soms alleen aan je handen en voeten. Andere symptomen zijn een droge, koude en bleke huid, vermoeidheid, traagheid in denken en handelen, obstipatie, overgewicht, hese stem, spierzwakte, kortademigheid, concentratieproblemen en depressie.
Wat kun je doen bij koude voeten?
Koude voeten ontstaan dus door een verslechterde doorbloeding en dat kan vele oorzaken hebben; van hart tot lever, van zenuwen tot bloedvaten, van hormonen tot mineralen, van roken tot overgewicht, van bloedarmoede tot schildklier en van beknelling tot beschadiging. Er is dan ook niet één oplossing voor koude voeten.
Vervolgens kun je dingen doen om je bloedcirculatie extra te stimuleren door mee te bewegen en vaker lopen. Overgaan tot het dragen van wollen of katoenen sokken zal de bloedcirculatie ook verbeteren. Tot slot kunnen regelmatige voetmassages, wisselbaden en het dragen van goed passende (hand)schoenen de klachten verminderen. Wanneer je van de klachten teveel last hebt, dan is het raadzaam om even langs de huisarts te gaan.
Bronnen: neuropathie.nu en henw.org
