Hallo allemaal,

Ik ben 29 jaar en ik loop al sinds mijn 18e met een angst rond die mijn leven erg belemmert. Ik denk zelf dat het misschien kenofobie is, of een soort agorafobie, maar ik weet niet precies welke naam hier het beste bij past.

Mijn probleem is dat ik heel veel angst krijg in grote open ruimtes, vooral op plekken waar ik veel lucht en wolken zie en weinig beschutting ervaar. Dan krijg ik het gevoel dat ik niet veilig ben, alsof ik de controle verlies of alsof ik word opgezogen. Mijn lichaam schiet dan direct in de stress en ik krijg sterke drang om te vluchten.

Ik merk dit bijvoorbeeld in situaties zoals:

op de snelweg
op een boot met vrij uitzicht
stilstaan in weilanden of andere open vlaktes
naast de zee of op het strand in een open stuk staan
op lange rechte wegen zonder bebouwing
op grote parkeerplaatsen of industrieterreinen
in een bus op de snelweg
in de trein als ik veel zicht naar buiten heb
op bruggen of dijken met veel open zicht om me heen

Hierdoor kan ik al jaren niet meer normaal de snelweg op. Niet als bestuurder, niet als bijrijder en ook niet achterin. In de bus op de snelweg heb ik hetzelfde. In de trein probeer ik vaak in het tussengedeelte te zitten, zodat ik zo min mogelijk zicht naar buiten heb.

Ik heb in de afgelopen jaren van alles geprobeerd:

cognitieve gedragstherapie
hypnotherapie
MEMREC-methode
acupunctuur
EMDR

Helaas heeft dit tot nu toe niet het resultaat gegeven waar ik op hoopte. Soms gaat het een periode iets beter, maar daarna krijg ik toch weer een terugval. Dat maakt het extra zwaar, omdat ik merk dat ik er weinig grip op krijg.

Ik heb op dit moment echt behoefte aan steun van lotgenoten.
Zijn er mensen die dit herkennen of zelf ook hebben ervaren?
Hoe uitte het zich bij jullie?
En vooral: hoe ben je er vanaf gekomen, of hoe heb je het onder controle gekregen?

Alle ervaringen, tips of herkenning zijn welkom. Alvast bedankt.

Nog los van reacties van lotgenoten, kan ik in ieder geval zeggen dat er verschillende gespecialiseerde klinieken zijn voor dit soort angsten, bv:
https://propersona.nl/behandellocaties/expertisecentrum-angst-dwang-en-ptss-kliniek-deeltijd/
https://www.ggzcentraal.nl/locatie/marina-de-wolf/
https://www.altrecht.nl/topggz-academisch-angstcentrum/

Reageren

Ik herken mij hier heel erg jn

Reageren

Hoi Soester,

Ik wilde toch graag even reageren, omdat ik mezelf ontzettend herken in wat je schrijft.

Ik ben een man van 32 jaar en ik loop hier inmiddels al twintig jaar mee rond. Bij mij begon het toen ik 12 jaar oud was, tijdens de zomervakantie.

Ik was met vrienden aan het voetballen op een enorm groot grasveld, eigenlijk meerdere grote grasvelden naast elkaar waardoor het één grote open vlakte was. We hadden fanatiek gevoetbald en ik was behoorlijk uitgeput. Na afloop zat ik op de grond om even uit te rusten. Op het moment dat ik in de verte keek, gebeurde er iets wat ik nog steeds moeilijk onder woorden kan brengen.

Van het ene op het andere moment werd ik overspoeld door een angst die ik nog nooit eerder had gevoeld. Geen gewone spanning, maar pure doodsangst. Het voelde alsof ik gek werd, alsof er iets vreselijks met me gebeurde en ik koste wat kost weg moest uit die situatie.

Wat ik me ook nog goed herinner, is dat ik een heel vreemd gevoel kreeg alsof de wereld ineens niet meer echt was. Alsof ik in een droom terecht was gekomen waar ik uit wilde ontsnappen, maar tegelijkertijd besefte dat dit gewoon de werkelijkheid was. Dat gevoel van onwerkelijkheid vond ik misschien nog wel angstaanjagender dan de paniek zelf. Achteraf weet ik dat dit waarschijnlijk derealisatie is geweest, maar als twaalfjarige had ik geen idee wat me overkwam. Ik dacht oprecht dat ik gek aan het worden was.

Ik ben uiteindelijk direct opgestaan en zo hard als ik kon naar huis gerend.

Sinds die dag is mijn leven eigenlijk nooit meer hetzelfde geweest.

Vrijwel direct daarna kon ik bijvoorbeeld al niet meer meedoen met de gymlessen die op datzelfde grote grasveld werden gegeven. Terwijl mijn klasgenoten gingen gymmen, bleef ik soms met een smoesje achter in de kleedkamer. Dat vond ik ontzettend moeilijk, want hoe leg je als twaalfjarige uit dat je doodsbang bent voor iets waarvan je zelf ook niet begrijpt waarom?

Laatst stond ik weer op precies diezelfde velden. Ik was daar aan het voetballen met mijn inmiddels 18-jarige broertje. Dat ging eigenlijk best goed, maar ik merkte ook meteen dat ik onbewust niet verder ging dan ongeveer de eerste dertig meter van het veld. Daar kon ik nog enigszins ontspannen voetballen en ervan genieten. Maar zodra ik mijn blik over die enorme open velden liet gaan, voelde ik die bekende angst direct weer opkomen. Geen paniekaanval zoals vroeger, maar wel meteen spanning. Verder dan die eerste dertig meter ben ik ook niet gegaan.

Sinds mijn twaalfde zijn grote open ruimtes een enorme trigger gebleven. Grote grasvelden, open pleinen, lange dijken, parkeerterreinen, industrieterreinen, lange rechte wegen of andere plekken waar ik weinig beschutting ervaar en het gevoel heb dat ik niet makkelijk weg kan. Rationeel weet ik heel goed dat er niets aan de hand is. Ik weet dat die angst niet logisch is. Maar mijn lichaam reageert iedere keer alsof er levensgevaar dreigt.

Wat mijn leven misschien nog wel het meest beïnvloedt, is dat ik hier iedere dag mee bezig ben. Echt iedere dag. Ik ben voortdurend bezig met vooruitdenken, routes plannen en situaties inschatten. Ik zeg soms afspraken af omdat ik weet dat ik ergens door een grote open ruimte moet lopen. Ik probeer zoveel mogelijk zelf de controle te houden over hoe ik ergens kom en hoe ik eventueel weer weg kan.

Gelukkig heb ik een ontzettend lieve vriendin die hier heel begripvol mee omgaat. Dat maakt het allemaal een stuk draaglijker.

Controle speelt bij mij een enorme rol. Ik heb bijvoorbeeld een eigen boot waarmee ik zonder problemen op zee vis. Maar jaren geleden ging ik eens met een vriend varen naar een eiland. Halverwege sloeg de angst zo hard toe dat ik hem heb gevraagd om me alsjeblieft weer terug te brengen. Vervolgens liep ik alleen, door de bloedhete straten, terug naar huis, terwijl ik eigenlijk op een eiland had moeten zitten om een mooie zomerdag met een vriend door te brengen. Dat zijn momenten waarop ik me echt afvraag waarom dit mij telkens weer overkomt.

Hetzelfde geldt voor fietsen en wandelen. Sommige stukken kan ik zonder problemen wandelen als ik mijn fiets aan mijn hand heb. Zonder die fiets zou precies hetzelfde stuk ineens veel meer angst oproepen. Die fiets voelt blijkbaar als een soort veiligheid of uitweg, ook al weet ik rationeel dat dat nergens op slaat.

Er zijn gelukkig ook dingen waarin ik wel vooruitgang heb geboekt. Jaren geleden vermeed ik bijvoorbeeld het strand of vissen aan zee, terwijl dat juist een grote hobby van mij is. Inmiddels lukt dat wel. Dat zie ik echt als kleine overwinningen en daar ben ik ook blij mee.

Maar tegelijkertijd zijn er nog ontzettend veel dingen die simpelweg niet lukken. Ik ben bijvoorbeeld ooit gevraagd om mee te gaan naar New York. Voor veel mensen een droomreis, maar voor mij voelde alleen de gedachte al als een nachtmerrie. Als ik foto’s zie van die enorme avenues en open kruispunten, voel ik de spanning al opkomen.

Hetzelfde heb ik bij foto’s van uitgestrekte zoutvlaktes of woestijnen. Alleen al het kijken naar zulke beelden bezorgt me spanning. Mijn grootste nachtmerrie zou zijn om midden in een woestijn te worden neergezet, zonder enige beschaving in de omgeving. Ik weet heel goed dat dat een extreem voorbeeld is, maar het laat wel zien hoe mijn hoofd op dit soort open ruimtes reageert.

Er zijn periodes waarin het duidelijk beter gaat en ik minder met mijn angst bezig ben. Maar er zijn ook periodes, zoals nu, waarin ik veel stress ervaar en merk dat de klachten direct weer veel meer op de voorgrond komen. Toch is de angst eigenlijk nooit helemaal weggeweest. In goede periodes is hij zachter aanwezig, in moeilijke periodes neemt hij weer meer de regie over.

In de afgelopen twintig jaar heb ik meerdere psychologen gehad, cognitieve gedragstherapie gevolgd, intensieve exposuretherapie gedaan en verschillende SSRI’s gebruikt. Van alles wat ik geprobeerd heb, heeft exposure uiteindelijk nog het meeste opgeleverd. Ik heb letterlijk op plekken gestaan waar ik misselijk werd van de angst en het liefst direct weg wilde rennen. Op sommige vlakken heeft dat me geholpen, maar de kern van het probleem is helaas altijd gebleven.

Wat me misschien nog wel het meest raakt, is wat deze angst mij in al die jaren heeft gekost. Niet alleen de dingen die ik niet kan, maar ook alle spontane momenten die voor anderen zo vanzelfsprekend zijn. Een dag wandelen, een mooie reis maken, ergens zorgeloos naartoe gaan of gewoon “ja” kunnen zeggen zonder eerst na te denken of ik het wel aankan.

Na twintig jaar merk ik dat ik daar soms echt verdrietig van word. Ik maak me ook zorgen over wat die voortdurende stress en spanning lichamelijk met me doen. Ik ben vaak moe, ervaar steeds meer stressgerelateerde klachten en vraag me soms af wat dit op de lange termijn met mijn gezondheid doet. Daarnaast heb ik de diagnose ADD. Ik heb geen idee of daar een verband mee bestaat, maar ik ben wel benieuwd of meer mensen die combinatie herkennen.

En ik wil ook iets delen wat misschien zwaar klinkt, maar wat voor mij wel eerlijk voelt. Ik ben absoluut niet suïcidaal. Integendeel, ik heb een lieve vriendin, een fijne familie en genoeg om voor te leven. Maar na twintig jaar leven met deze angst ben ik soms zó moe van het voortdurende vechten, dat ik wel eens denk: ooit komt er een moment dat deze angst er niet meer zal zijn. Niet omdat ik daar zelf een einde aan wil maken, maar omdat ik me soms bijna niet meer kan voorstellen hoe het is om zonder die voortdurende spanning te leven.

Soms hoor ik vrienden enthousiast vertellen over verre reizen, stedentrips of lange wandelingen en dan besef ik hoeveel vanzelfsprekende dingen voor mij al twintig jaar niet vanzelfsprekend zijn. Op zulke momenten kan ik me daar echt somber over voelen. Niet omdat ik niet wil leven, maar omdat ik zó ontzettend klaar ben met die angst.

Toen ik jouw verhaal las, herkende ik veel van wat je beschrijft. Daarom wilde ik graag reageren.

Reageren