Krijg je plotseling minder zicht aan één oog of zie je ineens een donkere vlek in je gezichtsveld? Dan kan er sprake zijn van een ooginfarct. Een ooginfarct is een ernstige aandoening waarbij de bloedtoevoer naar (een deel van) het netvlies wordt afgesloten. Snel handelen is belangrijk om de kans op blijvende schade aan het gezichtsvermogen zo klein mogelijk te houden. In dit artikel lees je wat een ooginfarct is, welke symptomen erbij horen, wat de oorzaken zijn, hoe het herstel verloopt en wat de gevolgen kunnen zijn voor autorijden.
Wat is een ooginfarct?
Een ooginfarct ontstaat wanneer een slagader of ader in het netvlies verstopt raakt. Het netvlies is de lichtgevoelige laag achter in het oog die beelden opvangt en doorstuurt naar de hersenen. Als de bloedtoevoer wordt onderbroken, krijgen de zenuwcellen in het netvlies te weinig zuurstof. Hierdoor kunnen zij beschadigd raken of afsterven.
Er zijn twee hoofdvormen van een ooginfarct:
- Een afsluiting van een netvliesslagader (arteriële afsluiting): hierbij krijgt een deel van het netvlies plotseling geen zuurstof meer. Dit wordt beschouwd als een medisch spoedgeval.
- Een afsluiting van een netvliesader (veneuze afsluiting): hierbij kan het bloed minder goed uit het netvlies wegstromen, waardoor bloed en vocht zich ophopen. Ook dit kan het gezichtsvermogen aantasten, maar het verloop is vaak anders dan bij een slagaderafsluiting.
Ooginfarct: symptomen
De symptomen van een ooginfarct ontstaan meestal plotseling en treden vrijwel altijd op aan één oog.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Plotseling minder goed zien met één oog.
- Een donkere of grijze vlek in het gezichtsveld.
- Uitval van een deel van het gezichtsveld.
- Wazig zien.
- In sommige gevallen vrijwel volledig verlies van het zicht in één oog.
Opvallend is dat een ooginfarct meestal geen pijn veroorzaakt. Juist doordat het oog niet pijnlijk is, wordt de ernst soms onderschat. Krijg je plotseling minder zicht aan één oog? Neem dan direct contact op met de huisarts of huisartsenpost. Hoe sneller de oorzaak wordt onderzocht, hoe beter.
Ooginfarct: oorzaken
Een ooginfarct ontstaat doordat een bloedvat in of naar het netvlies wordt afgesloten. De meest voorkomende oorzaken zijn vergelijkbaar met die van een beroerte of hartinfarct.
Risicofactoren zijn onder andere:
- Hoge bloeddruk.
- Diabetes.
- Een verhoogd cholesterolgehalte.
- Roken.
- Hart- en vaatziekten.
- Hartritmestoornissen, zoals boezemfibrilleren.
- Vernauwing van de halsslagaders.
Bij een afsluiting van een netvliesslagader is er vaak sprake van een klein stolsel dat afkomstig is uit de halsslagader of het hart. Daarom wordt na een ooginfarct meestal ook onderzocht of er een verhoogd risico bestaat op een beroerte of een hartinfarct.
Is een ooginfarct gevaarlijk?
Ja. Een ooginfarct is een ernstige aandoening en moet altijd snel worden beoordeeld door een arts. Bij een afsluiting van een netvliesslagader kunnen de zenuwcellen in het netvlies al binnen korte tijd onherstelbaar beschadigd raken doordat zij onvoldoende zuurstof krijgen. Daarnaast is een ooginfarct vaak een signaal dat ook elders in het lichaam problemen met de bloedvaten aanwezig kunnen zijn. Mensen die een ooginfarct hebben gehad, hebben namelijk een verhoogd risico op een beroerte of een hartinfarct.
Juist daarom is niet alleen behandeling van het oog belangrijk, maar ook onderzoek naar de onderliggende oorzaak.
Behandeling van een ooginfarct
De behandeling hangt af van het type ooginfarct. Bij een afsluiting van een netvliesslagader bestaat helaas meestal geen behandeling waarmee het afgesloten bloedvat weer kan worden geopend. Wel wordt onderzocht waardoor het ooginfarct is ontstaan, zodat nieuwe vaatproblemen zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen. Daarbij wordt vaak gekeken naar de bloeddruk, het cholesterol, de bloedsuiker en het hart.
Bij een afsluiting van een netvliesader kan behandeling soms wel zinvol zijn. Wanneer vocht zich ophoopt in de gele vlek (macula), kan de oogarts injecties met vaatgroeiremmers (anti-VEGF) of corticosteroïden geven om de zwelling te verminderen. Soms is ook een laserbehandeling nodig.
Ooginfarct: herstel
Hoe het herstel verloopt, hangt af van welk bloedvat is afgesloten, hoe groot het beschadigde gebied is en hoe ernstig de schade aan het netvlies is. Bij een afsluiting van een netvliesslagader is volledig herstel helaas zeldzaam. Een deel van het gezichtsverlies blijft vaak bestaan doordat zenuwcellen in het netvlies onvoldoende zuurstof hebben gekregen.
Bij een afsluiting van een netvliesader is de prognose wisselend. Sommige mensen herstellen grotendeels, terwijl anderen blijvend minder goed blijven zien. Met behandeling kan de kans op verbetering in bepaalde gevallen worden vergroot. Ook wanneer het zicht niet volledig herstelt, leren veel mensen zich na verloop van tijd aan te passen aan het verminderde gezichtsvermogen.
Ooginfarct en autorijden
Of je na een ooginfarct weer mag autorijden, hangt af van hoeveel zicht je hebt overgehouden en of je nog voldoet aan de wettelijke eisen voor het gezichtsvermogen. Heb je aan één oog blijvend minder zicht, maar zie je met het andere oog voldoende en is je gezichtsveld groot genoeg? Dan mag je in veel gevallen blijven autorijden.
Is ook het gezichtsveld beperkt of is het zicht aan beide ogen verminderd, dan kunnen aanvullende onderzoeken of een rijgeschiktheidsbeoordeling nodig zijn. Overleg daarom altijd met je oogarts wanneer je weer veilig kunt deelnemen aan het verkeer. Bij twijfel kan een beoordeling volgens de regels van het CBR nodig zijn.
Kun je een ooginfarct voorkomen?
Een ooginfarct is niet altijd te voorkomen, maar je kunt het risico wel verkleinen door risicofactoren voor hart- en vaatziekten zo goed mogelijk te behandelen. Een gezonde leefstijl, niet roken, voldoende bewegen en een goede behandeling van hoge bloeddruk, diabetes en een verhoogd cholesterol helpen daarbij.
Heb je plotseling minder zicht aan één oog? Wacht dan niet af, maar neem direct contact op met de huisarts of huisartsenpost. Bij een ooginfarct kan snelle beoordeling belangrijk zijn, zowel voor je gezichtsvermogen als voor je algemene gezondheid.
Bronnen: Thuisarts, Oogfonds, Hersenstichting.
