Bij borstkanker kunnen kankercellen zich verspreiden naar lymfeklieren of andere delen van het lichaam. Uitzaaiingen in de lymfeklieren betekenen niet automatisch dat de kanker ook naar andere organen is verspreid. Bij uitzaaiingen op afstand, bijvoorbeeld in de botten, lever of longen, is sprake van uitgezaaide borstkanker.
In dit artikel lees je waar uitzaaiingen kunnen zitten, welke klachten ze geven en hoe artsen ze onderzoeken en behandelen.
Wat is uitgezaaide borstkanker?
Bij uitgezaaide borstkanker zijn kankercellen vanuit de borst verspreid naar andere delen van het lichaam, zoals de botten, longen of lever. Dit heet ook wel borstkanker in stadium 4.
Uitzaaiingen kunnen ontstaan wanneer borstkankercellen via het bloed of het lymfestelsel naar een ander deel van het lichaam reizen en daar verder groeien. Soms worden uitzaaiingen ontdekt wanneer borstkanker voor het eerst wordt vastgesteld. Ze kunnen ook ontstaan nadat iemand eerder voor borstkanker is behandeld.
Bij uitzaaiingen op afstand is genezing meestal niet meer mogelijk. Behandelingen kunnen de ziekte vaak wel afremmen, klachten verminderen en de kwaliteit van leven ondersteunen.
Waar kan borstkanker naartoe uitzaaien?
Kankercellen kunnen losraken van de tumor in de borst en zich via het lymfestelsel of het bloed verspreiden. De plek waar ze terechtkomen, bepaalt om welk soort uitzaaiing het gaat.
Borstkanker verspreidt zich vaak eerst naar de lymfeklieren in de oksel. Ook lymfeklieren bij het sleutelbeen of naast het borstbeen kunnen betrokken zijn. Daarnaast kunnen uitzaaiingen ontstaan in andere organen, zoals:
Als borstkankercellen in een ander orgaan terechtkomen, gaat het nog steeds om borstkanker. Uitzaaiingen in de longen zijn bijvoorbeeld geen longkanker, maar borstkankercellen die zich in de longen hebben gevestigd.
Wat betekent borstkanker met uitzaaiingen in de lymfeklieren?
Bij borstkanker met uitzaaiingen in de lymfeklieren zitten er kankercellen in lymfeklieren in de buurt van de borst. Meestal gaat het om de lymfeklieren in de oksel. Soms zijn ook lymfeklieren bij het sleutelbeen of naast het borstbeen aangedaan.
Dit wordt regionale uitzaaiing genoemd. Het betekent niet automatisch dat de kanker zich ook naar andere organen heeft verspreid. Regionale uitzaaiingen kunnen vaak nog met genezing als doel worden behandeld.
Om te onderzoeken of er kankercellen in de lymfeklieren zitten, kan de arts een schildwachtklieronderzoek uitvoeren. De schildwachtklier is de eerste lymfeklier waar kankercellen vanuit de borst meestal terechtkomen. De arts onderzoekt deze klier op kankercellen. Afhankelijk van de uitslag kan aanvullend onderzoek of behandeling nodig zijn.
Welke klachten kunnen uitzaaiingen bij borstkanker geven?
De klachten hangen af van de plek waar de uitzaaiingen zitten. In het begin veroorzaken uitzaaiingen soms weinig of geen merkbare klachten.
Mogelijke klachten zijn:
- Botten: aanhoudende pijn in bijvoorbeeld de rug, ribben of heupen
- Longen: hoesten, kortademigheid of benauwdheid
- Lever: buikklachten, minder eetlust of een gele verkleuring van de huid of ogen
- Hersenen: aanhoudende hoofdpijn, misselijkheid, problemen met zien of veranderingen in het gevoel of de kracht
Deze klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Ze betekenen dus niet automatisch dat je uitzaaiingen hebt. Heb je borstkanker gehad en krijg je nieuwe, aanhoudende of toenemende klachten? Bespreek die dan met je arts.
Hoe worden uitzaaiingen van borstkanker onderzocht?
Als er aanwijzingen zijn voor uitzaaiingen, bepaalt de arts welk onderzoek nodig is. Dat hangt af van je klachten en de plek waar de arts een uitzaaiing vermoedt.
Je kunt bijvoorbeeld een CT-scan, PET-CT-scan, botscan of MRI krijgen. Soms is bloedonderzoek nodig. De arts kan ook een stukje weefsel van een mogelijke uitzaaiing afnemen. Dit heet een biopsie. Het weefselonderzoek kan bevestigen of het om borstkankercellen gaat en helpen bepalen welke behandeling geschikt is.
Niet iedereen krijgt dezelfde onderzoeken. De arts bespreekt welke onderzoeken in jouw situatie zinvol zijn.
Hoe wordt borstkanker met uitzaaiingen behandeld?
De behandeling hangt af van de plek van de uitzaaiingen, de kenmerken van de kankercellen, eerdere behandelingen en je algemene gezondheid.
Bij uitzaaiingen op afstand is de behandeling meestal gericht op het afremmen van de ziekte en het verminderen van klachten. Mogelijke behandelingen zijn hormoontherapie, doelgerichte therapie, chemotherapie en soms immunotherapie. Bestraling kan helpen bij plaatselijke klachten, bijvoorbeeld pijn door een uitzaaiing in een bot.
Bij uitzaaiingen in regionale lymfeklieren kan de behandeling gericht zijn op genezing. Deze bestaat vaak uit een combinatie van behandelingen, zoals een operatie, bestraling en medicijnen.
Wanneer neem je contact op met je arts?
Neem contact op met je huisarts of behandelend specialist als je nieuwe of aanhoudende klachten hebt die je niet kunt verklaren. Zeker als je eerder borstkanker hebt gehad. Wacht niet tot je volgende controle als je klachten toenemen.
Bij plotselinge ernstige klachten, zoals nieuwe verlammingsverschijnselen, ernstige benauwdheid of een plotselinge heftige hoofdpijn, is directe medische beoordeling nodig.
Praat mee op ons forum
Heb je vragen over uitzaaiingen bij borstkanker of wil je ervaringen van anderen lezen? Stel je vraag op het forum over kanker van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook anderen kunnen hun ervaringen met je delen.
Bronnen: Kanker.nl (uitgezaaide borstkanker, borsten en lymfeklieren, symptomen).
