Wratten, ze komen vaak voor en kunnen eigenlijk geen kwaad. Maar ze kunnen wel pijn doen en zijn niet heel mooi. Dus hoe kom je van je wratten af?
Wat zijn wratten?
Wratten (of verruca), zijn vleeskleurige goedaardige gezwelletjes van de huid. Meestal worden ze veroorzaakt door een besmetting met een virus, het humane papillomavirus (HPV). Het virus stimuleert de huidcellen tot een ongeremde celgroei. Men gaat er vanuit dat besmetting via direct lichamelijk contact met een wrat of via besmette voorwerpen optreedt. De tijd die er zit tussen de besmetting en het ontstaan van een wrat kan 3 tot 6 maanden bedragen.
Gewone wratten worden als een kinderziekte beschouwd, omdat ze heel veel voorkomen bij kinderen tussen 5 en 15 jaar. Het ene kind lijkt gevoeliger voor wratten te zijn dan andere. Waarom dat zo is, is nog niet bekend. Maar wratten komen ook bij volwassenen voor.
Wratten komen meestal voor op de rug van de hand en vingers, en wanneer iemand nagelbijt dan kunnen er ook wratten op de nagelriemen ontstaan. Naast handen en vingers kunnen wratten ook op benen, armen en het gezicht voorkomen. In de meeste gevallen doen wratten geen pijn, tenzij er wratten op de voetzool of aan de binnenkant van de vingers zitten. In dit laatste geval doen de wratten pijn wanneer iemand iets stevig vastpakt.
Soorten wratten
Er zijn vele soorten, maar dit zijn de meest voorkomende soorten:
Gewone wratten
De gewone wrat, of verruca vulgaris, is rond hobbelig, verhoornd en vleeskleurig. Meestal komen ze voor in groepjes en dan vooral op de handen. Som komen ze ook voor op de knieën, ellebogen en gezicht. De meeste verdwijnen vanzelf binnen 2 jaar.
Steelwrat
De steelwrat, of de verruca filiformis, is een vingervormige uitstulping van de huid op een smalle steel. Het is een variant van de verruca vulgaris in het gezicht. Bij kinderen komen ze vooral voor op de lippen, neus of oogleden.
Vlakke wratten
De vlakke wrat, of verruca plana, is glad, vlak, een paar millimeter groot en huidkleurig of lichtbruin. Deze wrat komt vooral bij kinderen voor op het gezicht en dan specifiek op de lippen, neus en oogleden.
Voetwratten
De voetwrat, of verruca plantaris, zit onder de voetzool en komt voor bij zowel kinderen als volwassenen. Er zijn 2 soorten voetwratten: de mozaïekwrat en de doornwrat. Mozaïekwratten breiden zich oppervlakkig uit, terwijl doornwratten in de diepte groeien. De voetwrat is in de meeste gevallen wel pijnlijk en moet dan behandeld worden. Tevens omdat ze niet spontaan verdwijnen na verloop van tijd.
Men gaat ervan uit dat besmetting plaatsvindt via natte vloeren in zwembaden en gemeenschappelijke douches. Dus altijd je voeten goed wassen en afdrogen na het zwemmen en slippers dragen in gemeenschappelijke douches.
Waterwrat
Waterwratjes zijn witte ronde bultjes, met in het midden een putje. Waterwratjes worden niet veroorzaakt door het humaan papillomavirus, maar door een pokvirus. Ze zijn dan ook erg besmettelijk en komen vooral bij jonge kinderen voor. Ze kunnen dan over het hele lichaam verspreid zitten.
Genitale wrat
De genitale wrat, of condyloma acuminatum, is een gesteeld, glad en huidkleurig bultje dat rond de anus en/of op de geslachtsorganen voorkomt. Ook deze soort wordt veroorzaakt door het humane papillomavirus. Genitale wratten worden makkelijk overgebracht via seksueel contact, en zijn dus een seksueel overdraagbare aandoening (SOA).
Je wordt niet ziek van genitale wratten, en in die zin zijn ze niet ernstig. Tenzij ze op de baarmoederhals voorkomen. Daar vergroten ze de kans op baarmoederhalskanker.
Hoe kun je wratten behandelen?
Wanneer je van een wrat geen last hebt, en je vindt het esthetisch niet storend dan is er geen behandeling nodig. In 7 van de 10 gevallen verdwijnt de wrat spontaan binnen 2 jaar. Wanneer je de wrat toch weg wilt hebben, dan kan dat op verschillende manieren:
- Aanstippen
De oudste en meest bekende manier om wratten te behandelen, is door deze aan te stippen met een aanstipvloeistof of -zalf op basis van salicylzuur, formaldehyde of glutaraataldehyde. Deze stoffen zorgen ervoor dat de bovenste laag van de huid week wordt. Let wel op de omringende huid, omdat salicylzuur de gezonde huid kan irriteren. De aanstipvloeistof moet 1 tot 2 keer per dag worden aangebracht, meestal onder een pleister. Er zijn ook producten met mierenzuur. Deze drogen ze uit en je hoeft de wratjes maar 1 keer per week aan te stippen. - Vloeibaar stikstof
Tegenwoordig is dit de meest gebruikte behandeling. Vooral bij gewone wratten en voetwratten. Door de wrat met vloeibaar stikstof in aanraking te brengen, worden de cellen vernietigd en ontstaat een blaasje onder de wrat. Deze behandeling kan zowel tijdens als erna pijnlijk zijn. Zeker wanneer de wrat in de buurt van de nagels zit. Tevens kan de nagelriem er blijvend door beschadigd raken. - Wegbranden
Het elektrisch wegbranden van wratten, of coagulatie, is effectief maar zeer pijnlijk. Deze behandeling wordt soms overwogen voor het verwijderen van genitale wratten. - Uitlepelen
Dit kan een goede behandeling zijn wanneer het aantal wratten beperkt is. De behandeling vindt plaats onder plaatselijke verdoving door middel van een lidocaïne/prilocaïne crème. Wanneer de wrat weg is, wordt het wondje dichtgeschroeid. Als gevolg van de verdoving is deze ingreep nauwelijks pijnlijk. - Lasertherapie
Dit is een nog redelijk nieuwe techniek, waardoor er nog niet zo heel veel ervaring mee is. Lasertherapie lijkt succesvol te zijn bij het behandelen van voetwratten en genitale wratten.
Bronnen: Huidarts.com en huidziekten.nl