Hartfalen is een chronische aandoening waarbij je hart niet voldoende bloed rondpompt. Veel mensen herkennen de symptomen niet direct. Maar tijdig behandelen kan ervoor zorgen dat de pompfunctie niet verder verslechtert. Wat zijn de symptomen van hartfalen?
Wat is hartfalen?
Op het moment dat je hart een verminderde pompwerking heeft, waardoor het bloed niet goed rondgepompt kan worden, dan spreken we van hartfalen. Het bloed heeft als functie om alle voedingsstoffen en zuurstof door de rest van je lichaam te vervoeren. Als gevolg van zo’n verminderde werking kunnen deze voedingsstoffen en zuurstof de rest van je lichaam slecht bereiken. Maar ook kan overtollig vocht niet goed genoeg door je nieren en longen in de vorm van respectievelijk urine en adem je lichaam weer verlaten.
Oorzaak hartfalen
Op zich is hartfalen een ongrijpbaar fenomeen. De meest voorkomende oorzaken zijn:
Oud hartinfarct
Na één of meerdere hartinfarcten ontstaat vaak hartfalen. Door het infarct komt er een litteken op de hartspier. Op de plaats van het litteken kan het hart dan niet meer samentrekken, waardoor de pompfunctie afneemt en hartfalen kan ontstaan.
Verhoogde bloeddruk
Wanneer je langere tijd een verhoogde bloeddruk hebt, dan moet het hart harder werken om het bloed tegen de hoge druk in te pompen. Hierdoor wordt die hartspier op de lange termijn dikker en minder elastisch. Het gevolg hiervan is dat er verlies van pompkracht ontstaat met hartfalen als resultaat.
Klepgebreken
Het hart heeft 4 hartkleppen die ervoor zorgen dat het bloed in de juiste richting stroomt. Bij een vernauwde klep of bij een lekkende klep moet het hart harder werken. Bij een vernauwde hartklep moet het hart meer kracht gebruiken om het bloed door de kleinere doorgang te persen. Op den duur kan dit leiden tot een verzwakte hartspier. Een lekkende hartklep daarentegen heeft tot gevolg dat het bloed terugstroomt waar dat niet moet. Hierdoor moet het hart meer kracht zetten om dezelfde hoeveelheid bloed rond te pompen.
Hartritmestoornis
Bij een hartritmestoornis klopt je hart of te langzaam, of te snel of te onregelmatig. Dit vraagt extra inspanning van je hart. Wanneer je langdurig last hebt van hartritmestoornissen dan kan dit op termijn leiden tot hartfalen.
Cardiomyopathie
Een hartspierziekte wordt ook wel cardiomyopathie genoemd. Het is een verzamelnaam voor een aantal verschillende aandoeningen aan het hart, waarbij de hartspier is: verwijd, verdikt of veranderd is in stug bindweefsel. Hierdoor kan de hartspier niet goed meer samentrekken en minder goed ontspannen. Het hart kan dus minder goed het bloed rondpompen.
Overige oorzaken hartfalen
Er zijn nog andere oorzaken van hartfalen. Je hart kan beschadigd raken als gevolg van:
- Nierproblemen
- Bepaalde infectieziekten
- Sommige longaandoeningen en longembolie
- Overmatig alcohol- en drugsgebruik
- Na chemotherapie of bestraling
Symptomen van hartfalen
De klachten die iemand met deze aandoening heeft, verschillen van persoon tot persoon. Ook hoe ernstig deze het leven beïnvloeden hangt van een groot aantal factoren af. Deze symptomen kunnen vaak voorkomen bij hartfalen:
Kortademigheid
Eén van de eerste kenmerken is kortademigheid bij spanning. Denk hierbij aan traplopen of het maken van een flinke wandeling. Maar iemand kan ook last hebben van nachtelijke kortademigheid, waardoor je slecht en onrustig slaapt.
Vermoeidheid
Doordat het hart minder bloed bij de spieren en weefsels aflevert kan vermoeidheid of uitputting ontstaan. Vaak gaat dat zeer geleidelijk, waardoor het lastig te herkennen is. Natuurlijk kan vermoeidheid ook een andere oorzaak hebben, maar het kan een teken van hartfalen zijn.
Vochtophoping
Doordat de organen minder bloed krijgen, houden de nieren meer zout en vocht vast. Meestal zie je bij je enkels dat je sokken een afdruk achterlaten of je hebt ineens een dikkere buik. Het kan voorkomen dat iemand twee á drie kilo aankomt zonder aanwijsbare reden door hartfalen.
Hinderlijke droge prikkelhoest
Wanneer je linker harthelft minder kan pompen, dan raken de bloedvaten van je longen overvol. Hierdoor kan stuwing en vochtophoping ontstaan, waardoor kortademigheid en een hinderlijke droge prikkelhoest kunnen ontstaan.
Verminderde eetlust
Bij sommige mensen kan vocht zich ophopen in de lever en het spijsverteringskanaal. Dit kan iemand een vol en/of opgeblazen gevoel geven.
Koude handen en voeten
Door een slechtere doorbloeding kunnen je handen en/of voeten koud aanvoelen.
Verstopping
Ook de darmen krijgen bij hartfalen minder bloed toegevoerd vanuit het hart, waardoor de pompfunctie en kracht van de darm afneemt. Hierdoor kun je last krijgen van verstopping.
Duizeligheid
Wanneer je langere tijd last hebt van duizeligheid, op het moment dat je te snel opstaat, dan kan dit een teken van hartfalen zijn.
Geheugenverlies, lusteloosheid
Ook de hersenen ontvangen minder bloed bij hartfalen. Door een combinatie van vermoeidheid en de verminderde bloedtoevoer naar de hersenen kan geheugenverlies, lusteloosheid en/of een onrustig gevoel ontstaan.
Herken je deze symptomen, heb je twijfel of maak je je zorgen? Ga dan naar je huisarts. Hij of zij kan je verder helpen.
Behandeling van hartfalen
Hartfalen is een chronische aandoening, vandaar dat de behandeling erop gericht is om de klachten te bestrijden en het proces van spierverzwakking te vertragen. Dit kan met bepaalde medicatie. Welke medicijnen je krijgt, hangt onder andere af van de knijpkracht van je hart, of je vocht vasthoudt en of je nog andere onderliggende aandoeningen hebt.
ACE-remmers zijn bloeddrukverlagende medicijnen die vaak centraal staan in de behandeling van hartfalen. Ook worden er vaak plaspillen tegen de vochtophoping voorgeschreven. Natuurlijk is een gezonde levensstijl bij hartfalen éxtra belangrijk. Rook bijvoorbeeld niet, beweeg voldoende en probeer stress zo veel mogelijk te beperken. Afhankelijk van wat de oorzaak van hartfalen is, zijn er soms andere behandelingen mogelijk. In sommige gevallen kan een pacemaker helpen om de pompkracht van het hart te vergroten.
Bronnen: Maxima MC, Saxenburgh, Hartstichting en Hartwijzer
