Ontstoken nagelriem: oorzaken, symptomen en behandeling

Een ontstoken nagelriem kan pijnlijk en hinderlijk zijn en komt zowel bij vingers als tenen voor. De medische benaming voor een nagelriemontsteking is paronychia. In dit artikel lees je wat een ontstoken nagelriem precies is, welke klachten daarbij horen, wat het verschil is tussen een acute en chronische ontsteking en hoe je een nagelriemontsteking op een verantwoorde manier kunt behandelen en voorkomen.

Functie van de nagelriem

De nagelriem, ook wel cuticula genoemd, vormt een beschermende afsluiting tussen de huid en de nagelplaat. Deze rand voorkomt dat bacteriën, schimmels en andere micro-organismen via de nagelrand het lichaam binnendringen. Wanneer de nagelriem beschadigd raakt, loslaat of te ver wordt teruggeduwd, verliest deze zijn beschermende functie en ontstaat er een verhoogd risico op infectie.

Wat is een ontstoken nagelriem?

Thuisarts beschrijft dat bij een ontstoken nagelriem de huid rondom de nagel rood, gezwollen en gevoelig tot pijnlijk is. De nagelriem sluit niet meer goed aan op de nagelplaat, waardoor ziekteverwekkers de huid kunnen binnendringen. Een nagelriemontsteking kan zowel acuut als chronisch verlopen en verschilt per vorm in oorzaak, klachten en behandeling.

Acute en chronische nagelriemontsteking

Huidarts.com maakt onderscheid tussen twee soorten nagelriemonsteking. Een acute nagelriemontsteking ontstaat plotseling en wordt meestal veroorzaakt door een bacteriële infectie, vaak door Staphylococcus aureus. De bacterie dringt binnen via een klein wondje, bijvoorbeeld door nagelbijten, velletjes lostrekken, een snee in de huid of agressieve manicure. De klachten zijn vaak duidelijk aanwezig en bestaan uit roodheid, zwelling, pijn en pusvorming.

Een chronische nagelriemontsteking ontwikkelt zich geleidelijk en houdt langer aan. Deze vorm komt vaker voor bij mensen die hun handen of voeten langdurig blootstellen aan vocht of irriterende stoffen. De oorzaak is meestal een combinatie van irritatie en een schimmelinfectie. Bij chronische paronychia kunnen de nagels verkleuren, vervormen of gedeeltelijk loslaten van het nagelbed.

Symptomen en alarmsignalen bij een ontstoken nagelriem

Veelvoorkomende klachten

Alarmsignalen: wanneer contact opnemen met de huisarts?

Behandeling van een ontstoken nagelriem

Volgens Huidarts.com en Thuisarts zijn er diverse behandelingen van een ontstoken nagelriem mogelijk. Bij een milde nagelriemontsteking is medische behandeling meestal niet direct nodig. Het is belangrijk de aangedane vinger of teen rust te geven, de huid schoon en droog te houden en de ontstoken plek zo min mogelijk aan te raken. Was handen regelmatig met water en zeep en droog ze zorgvuldig af. Het vroegere advies om de vinger te weken in een soda-badje wordt tegenwoordig afgeraden, omdat dit de huid volgens Thuisarts verder kan irriteren en het herstel kan vertragen.

Een mild antisepticum kan helpen om de huid schoon te houden. Wanneer er pus zichtbaar is, kan een droog verband bescherming bieden. Bij een ingegroeide teennagel kan begeleiding door een (medisch) pedicure zinvol zijn. Als de klachten aanhouden of verergeren, kan de huisarts besluiten om pus te draineren of medicatie voor te schrijven, zoals antibiotica of antischimmelmiddelen. Deze informatie is bedoeld ter ondersteuning en vervangt geen persoonlijk medisch advies.

Voorkomen van een nagelriemontsteking 

Een goede verzorging van nagels en nagelriemen speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van een nagelriemontsteking. Nagels kun je het beste recht en niet te kort knippen, zodat de nagelrand de huid niet beschadigt. Vermijd het peuteren aan nagels of velletjes en bijt niet op nagels. Duw nagelriemen alleen voorzichtig terug en bij voorkeur na het reinigen of ontsmetten van de huid, om kleine wondjes te voorkomen.

Risicogroepen van nagelriemontsteking

Bij werkzaamheden waarbij handen of voeten langdurig nat zijn of in contact komen met schoonmaakmiddelen of chemicaliën, is het dragen van beschermende handschoenen aan te raden. Ook het regelmatig hydrateren van de huid helpt om scheurtjes te voorkomen. Bepaalde groepen lopen extra risico op een nagelriemontsteking, waaronder kappers, zorgmedewerkers, schoonmakers, mensen met eczeem of psoriasis, en mensen met diabetes of een verminderde weerstand. Voor hen is extra aandacht voor nagelverzorging en vroege signalen van ontsteking belangrijk.

Veelgestelde vragen over een ontstoken nagelriem

Hoe lang duurt een ontstoken nagelriem?
Een milde nagelriemontsteking geneest vaak binnen enkele dagen tot een week, mits de huid schoon en droog wordt gehouden. Bij een chronische of ernstigere ontsteking kan het herstel meerdere weken duren.

Is een ontstoken nagelriem besmettelijk?
Nee, een nagelriemontsteking is op zichzelf niet besmettelijk. Wel kunnen bacteriën of schimmels zich verspreiden via gedeelde handdoeken of nagelverzorgingsmaterialen, waardoor goede hygiëne belangrijk blijft.

Mag je pus uit een ontstoken nagelriem drukken?
Het wordt afgeraden om zelf pus uit een ontstoken nagelriem te drukken. Dit kan de infectie verergeren of verdiepen. Bij zichtbare pus die niet vanzelf afneemt, is het verstandig contact op te nemen met de huisarts.

Kan een ontstoken nagelriem vanzelf overgaan?
Ja, in veel gevallen geneest een ontstoken nagelriem vanzelf met rust en goede verzorging. Blijven de klachten bestaan of nemen ze toe, dan is medische beoordeling nodig.

Helpt een soda- of zoutbadje bij een nagelriemontsteking?
Het weken van een ontstoken nagelriem in soda- of zoutbadjes wordt tegenwoordig afgeraden, omdat dit de huid kan uitdrogen en het herstel kan vertragen.