Iemand naast je niest en snuit voortdurend de neus. Even later begin je zelf ook te niezen. Is dat toeval of kun je hooikoorts van iemand anders krijgen? Het is een vraag die regelmatig opkomt en begrijpelijk ook, want de klachten van hooikoorts lijken sterk op die van een verkoudheid. Het antwoord is echter eenduidig: hooikoorts is niet besmettelijk.
Waarom is hooikoorts niet besmettelijk?
Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus dat van persoon op persoon kan worden overgedragen, via de lucht, aanraking of contact met besmette oppervlakken. Hooikoorts werkt fundamenteel anders. Het is geen infectieziekte maar een allergische reactie van je eigen immuunsysteem op stuifmeel van grassen, bomen en planten. Er is geen virus of bacterie in het spel en dus is er ook niets wat van de ene persoon op de andere kan worden overgedragen.
Wat er bij hooikoorts wel gebeurt is dit: pollen komen in contact met de slijmvliezen van je neus en ogen. Bij mensen met een gevoeligheid voor die pollen herkent het immuunsysteem het stuifmeel als een bedreiging, ook al is het dat helemaal niet. Het lichaam maakt vervolgens histamine aan en die stof veroorzaakt alle bekende klachten: niezen, een lopende neus, jeukende en tranende ogen en een jeukende keel. Dat proces speelt zich volledig af binnen het eigen lichaam van de hooikoortspatiënt. Hoe hard iemand ook niest, hoe vol zijn neus ook loopt: er is geen enkele kans dat een ander daardoor hooikoorts krijgt.
Waarom lijkt hooikoorts dan toch op een besmetting?
De verwarring is begrijpelijk. Als meerdere mensen in een gezin of op een kantoor tegelijkertijd beginnen te niezen en een loopneus krijgen, lijkt dat al snel op een besmettelijke aandoening die rondgaat. Maar in werkelijkheid is de verklaring simpel: iedereen reageert op hetzelfde hoge pollenniveau in de lucht op dat moment. Op dagen met veel wind en zon verspreidt stuifmeel zich in grote hoeveelheden, wat bij alle mensen met een pollenallergie tegelijkertijd klachten veroorzaakt.
Dat verklaart ook waarom hooikoortsklachten op sommige dagen veel erger zijn dan andere. Het heeft niets te maken met besmetting, maar alles met de hoeveelheid pollen in de lucht. Op regenachtige of bewolkte dagen is de pollenconcentratie lager en voelen mensen met hooikoorts zich doorgaans beter.
Hoe weet je of je hooikoorts hebt of toch verkouden bent?
Omdat de klachten zoveel op elkaar lijken, is het niet altijd makkelijk om het onderscheid te maken. Er zijn echter een aantal duidelijke verschillen. Bij hooikoorts is het neusslijm waterig en kleurloos, bij een verkoudheid is het dikker en kan het geel of groen verkleuren. Verkoudheidsklachten bouwen zich geleidelijk op en verdwijnen doorgaans binnen vijf tot tien dagen. Hooikoorts daarentegen kan wekenlang aanhouden zolang de pollen in de lucht zitten, en neemt juist plotseling toe zodra je buiten komt op dagen met veel stuifmeel.
Jeukende ogen zijn een belangrijk onderscheidend kenmerk. Die komen bij een gewone verkoudheid zelden voor, maar zijn bij hooikoorts een van de meest typische klachten. Twijfel je of je hooikoorts hebt of verkouden bent, dan zijn deze verschillen een goede leidraad.
Is hooikoorts erfelijk?
Hooikoorts: besmettelijk is het dus niet, maar er zit wel een erfelijke component aan. Mensen met ouders die allergieën hebben, lopen een grotere kans om zelf ook een pollenallergie te ontwikkelen. Dat betekent niet dat je hooikoorts automatisch van je ouders erft, maar wel dat de aanleg voor een overgevoelig immuunsysteem in families vaker voorkomt. De allergie zelf kan op elke leeftijd ontstaan, ook als je er als kind nooit last van had.
Kun je hooikoorts overdragen op een huisdier?
Ook dit is niet mogelijk. Hooikoorts is een menselijke allergische aandoening die niet van mensen op dieren kan worden overgedragen. Wel kunnen huisdieren zelf een pollenallergie hebben, met vergelijkbare klachten als bij mensen. Maar dat staat volledig los van de hooikoorts van de eigenaar.
Wat kun je doen als je hooikoorts hebt?
Nu je weet dat hooikoorts niet besmettelijk is maar een allergische reactie van je eigen immuunsysteem, is de vervolgvraag wat je eraan kunt doen. Er zijn gelukkig meerdere manieren om de klachten te beheersen, van praktische aanpassingen in je dagelijkse gewoonten tot vrij verkrijgbare antihistaminica en neussprays. Lees voor een volledig overzicht onze tips over wat je tegen hooikoorts kunt doen en welke middelen het meest effectief zijn.
