We zijn allemaal weleens moe. Of dat nu is na een lange dag of na een korte nacht, maar deze moeheid verdwijnt na één of twee goede nachten slapen. Echter, wanneer het niet overgaat, dan moet je misschien naar je huisarts. Wanneer wordt het tijd om naar je huisarts te gaan?
Wat is vermoeidheid?
Vermoeidheid zou je kunnen beschrijven als een gebrek aan energie. Je bent uitgeput, lusteloos, lichamelijk en geestelijk moe en zwak. Bewegen, praten, denken, alles gaat moeilijker vanwege de moeheid. Je kunt je moeilijker concentreren, sneller chagrijnig en geïrriteerd of emotioneel zijn. Daarnaast kan het ook zorgen voor lichamelijke klachten. Je wilt eigenlijk het liefst slapen.
Ongeveer 25% van de Nederlanders heeft last van moeheid. Waarbij het zo is dat vooral vrouwen en jongeren er veel last van hebben. Langdurige vermoeidheid kan het dagelijkse leven van iemand sterk beïnvloeden. Dan is vermoeidheid echt een probleem.
Oorzaken van vermoeidheid
Langdurige vermoeidheid of oververmoeidheid kent vele verschillende oorzaken. Een paar voorbeelden zijn:
- Slaaptekort
Structureel te weinig slapen. Dit kan door slaapproblemen komen of omdat je te laat naar bed gaat. - Bloedarmoede
Als gevolg van bloedarmoede zit er te weinig ijzer in het bloed. Het gevolg hiervan is dat de rode bloedcellen minder zuurstof naar alle weefsels kunnen transporteren. Het gevolg hiervan is dat je erg moe kan worden. - Depressie
Moeheid en lusteloosheid zijn belangrijke kenmerken van een depressie. Mensen die depressief zijn, willen soms het liefst de hele dag in bed liggen. Komen ze uit bed, dan zijn ze vaak nog moe. - Angst en paniek
Wanneer je voortdurend angstig bent of een paniekstoornis hebt, kunnen angst en paniek je leven gaan beheersen. Hiervan kan iemand totaal uitgeput raken. - Ingrijpende gebeurtenis
Een verlies van een dierbaar iemand en het verdriet hiervan kan iemand uitputten. Maar ook een aankomende verhuizing of verbouwing, waarin niet alles loopt zoals gepland kan voor vermoeidheid zorgen. - Stress
Problemen op het werk of thuis kunnen ervoor zorgen dat iemand zich gestrest voelt. Wanneer dit er ook nog eens voor zorgt dat je slechter slaapt, dan neemt de vermoeidheid alleen maar toe. - Medicijnen
Verschillende medicijnen kunnen moeheid geven. Bijvoorbeeld middelen tegen een allergie (antihistaminica) en medicijnen tegen kanker (chemotherapie) kunnen een enorme vermoeidheid en uitputting veroorzaken. - Genotsmiddelen
Mensen die roken zijn vaak erg moe, net als mensen die te veel alcohol drinken. Maar ook drugs kunnen vermoeidheid veroorzaken. - Kanker
Eén van de kenmerken van kanker is ernstige vermoeidheid. - Coeliakie
Coeliakie is voedselintolerantie waarbij je lichaam niet tegen gluten kan. Naast vermoeidheid zijn diarree, bloedarmoede en een gebrek aan eetlust veel voorkomende symptomen van deze aandoening. - Schildklierproblemen
Een te traag werkende schildklier is één van de meest voorkomende oorzaken van langdurige vermoeidheid. - Slaapapneu
Bij slaapapneu stokt het ademen tijdens de slaap een paar keer per uur. Het gevolg is dat je overdag moe en slaperig bent. - Chronisch vermoeidheidsyndroom
Er kan sprake zijn van Chronisch Vermoeidheid Syndroom (ME/CVS) als je last hebt van extreme vermoeidheid bij iedere kleine inspanning, zonder dat dit te verklaren is.
Symptomen
Enkele symptomen van vermoeidheid kunnen zijn:
- Lusteloos, sloom en hangerig zijn.
- Snel geïrriteerd of geëmotioneerd zijn.
- Concentratieproblemen.
- Vermoeide ogen.
- Geheugenproblemen.
- Hoofdpijn of spierpijn.
- Draaierig of duizelig.
- Klachten in de nek, schouders of rug.
- Bleek zien, kringen onder de ogen.
- Soms indutten.
- Makkelijk ergens over struikelen of iets laten vallen.
Wat kun je zelf doen?
Vind je zelf dat je erg vaak moe bent? Met een aantal maatregelen kun je eerst proberen om daar zelf iets aan te doen.
- In erg veel gevallen is slecht slapen de oorzaak van vermoeidheid. Probeer eventuele slaapproblemen daarom aan te pakken.
- Stop met roken.
- Beperk je alcoholinname. Drink zo min mogelijk, maar liever helemaal niet. Je denkt misschien dat je van alcohol snel in slaap valt, maar alcohol zorgt ervoor dat je minder diep en onrustiger slaapt.
- Wanneer je last hebt van overgewicht, val dan af.
- Eet gezond en gevarieerd.
- Beweeg. Beweeg 5 keer per week een half uurtje actief. Ga fietsen, wandelen of zeem je ramen. Alles is goed.
- Probeer zo veel mogelijk stress te voorkomen. Neem geen werk mee naar huis, maar besteed je vrije tijd aan leuke activiteiten waar je energie van krijgt. Onderbreek je werkdag regelmatig met een pauze. Bij problemen op het werk of thuis, probeer deze op te lossen of in ieder geval te bespreken.
- Wanneer je last hebt van angsten of een depressie ga dan naar je huisarts. Deze kan je adviseren.
- Verminder het beeldschermgebruik.
Wanneer naar de huisarts?
Wanneer geen van bovenstaande tips helpen, en de vermoeidheid blijft aanhouden dan is het verstandig om je huisarts te raadplegen. Maar het is ook verstandig om naar de dokter te gaan wanneer je vermoeidheid met één van onderstaande klachten samengaat:
- Langdurig hoesten wat niet overgaat.
- Wanneer je eetlust weg is.
- Wanneer je afvalt zonder reden.
- Pijn op de borst, hoofdpijn, spierstijfheid of spierkrampen.
- Depressiviteit.
- Sufheid.
- Verwardheid.
Maar ook wanneer je je zorgen maakt, maak dan ook een afspraak met je huisarts.
Bronnen: health.harvard.edu en cm.be
