Wanneer er schade aan de nieren is, dan kunnen de nieren minder goed hun werk doen. De gevolgen hiervan kunnen groot zijn. Afvalstoffen kunnen zich ophopen in het bloed, je kunt last krijgen van een hoge bloeddruk, vocht vasthouden in de benen of botontkalking krijgen. Het is dus belangrijk om nierschade te voorkomen. Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van nierschade en hoe kun je nierschade voorkomen?
Oorzaken van nierschade
Hoge bloeddruk
De nieren regelen voor een deel het vochtgehalte, zoutgehalte en hoeveelheid bloed in onze bloedsomloop. Hier hangt de bloeddruk mee samen. Een hoge bloeddruk kan zo kan nierschade veroorzaken. Aan de andere kant hebben mensen met nierschade zelf een grotere kans op het krijgen van een hoge bloeddruk. Beide versterken elkaar dus. Het is dus van groot belang dat wanneer je last hebt van een hoge bloeddruk, dat deze weer op een goed niveau komt om verdere schade aan de nieren te voorkomen.
Oorzaken van een hoge bloeddruk
In de meeste gevallen is de oorzaak niet bekend. Er zijn wel factoren die van invloed kunnen zijn. Zo zijn te weinig lichaamsbeweging, ergernissen en blootstelling aan geluid of stress factoren die een rol spelen. Maar ook het hebben van slaapproblemen, onbewuste angsten en overgewicht kunnen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van hoge bloeddruk. Daarnaast kunnen bepaalde medicijnen een verhoging van de bloeddruk als bijwerking hebben. Zoals gezegd kan ook de nierschade zelf een hoge bloeddruk veroorzaken.
Voorkomen van hoge bloeddruk
Gezond leven kan een hoge bloeddruk voorkomen. Een gezonde levensstijl houdt bijvoorbeeld in:
- Wanneer iemand rookt, dan stoppen met roken.
- Iedere dag minimaal 30 minuten bewegen.
- Is er sprake van overgewicht, val dan af.
- Probeer zoutbewust en gezond te eten.
- Probeer voldoende te slapen.
- Probeer te leren omgaan met de eventuele stress.
Diabetes
Ondanks het feit dat nierproblemen als gevolg van diabetes minder vaak voorkomt dan een aantal jaar geleden, is het nog steeds een veelvoorkomende oorzaak van nierschade. Net als bij een hoge bloeddruk, versterken diabetes en nierschade elkaar. Ze komen dan ook vaak tegelijk voor.
Oorzaak van diabetes
Helaas is nog niet veel bekend over de oorzaak van diabetes type 1. De oorzaak lijkt te beginnen met het hebben van aanleg voor diabetes type 1. Vervolgens raakt het afweersysteem ontregelt, waardoor het cellen aanvalt die insuline aanmaken. Diabetes type 1 is dus een auto-immuunziekte.
De oorzaak van diabetes type 2 is iets duidelijker. Zo wordt de kans op diabetes type 2 vergroot door:
- Te weinig lichaamsbeweging.
- Hebben van overgewicht.
- Niet gezond eten.
- Roken.
- Leeftijd.
- Erfelijkheid.
Daarbij moet gezegd worden dat bij een deel van de mensen de oorzaak van met diabetes type 2 onduidelijk is.
Voorkomen van diabetes
Diabetes is niet altijd te voorkomen. Zeker niet bij diabetes type 1. In de meeste gevallen kan diabetes type 2 wel worden voorkomen:
- Eet gevarieerd en met mate. Zorg voor veel groente, volkorenproducten en voor weinig zout.
- Wanneer iemand rookt, stop dan met roken.
- Iedere dag minimaal 30 minuten bewegen.
- Is er sprake van overgewicht, val dan af.
Medicijngebruik
Er zijn medicijnen die (acute) nierschade kunnen verrichten of verergeren. Denk hierbij aan bepaalde antibiotica, medicijnen tegen hoge bloeddruk en jicht, maar ook het hartmiddel digoxine en de stemmingsstabilisator lithium. Tevens kunnen medicijnen waar geen recept voor nodig is nierschade veroorzaken. Denk hierbij aan de zogenaamde NSAID’s. Het gaat hierbij om een langdurig gebruik van deze medicijnen.
Nierziekten
Ook nierziekten en nieraandoeningen zelf kunnen schade aan de nieren veroorzaken. Voorbeelden zijn:
- Cystenieren.
- Ziekte van Alport.
- Nierstenen.
- Nierfilterontsteking.
- Slagaderverkalking.
- Nierziekten zijn soms ook erfelijk. De oorzaak is dan genetisch bepaald. Gelukkig zijn de meeste erfelijke nierziekten zeldzaam.
Leefstijl
Een ongezonde leefstijl op zich is geen oorzaak van schade aan de nieren. Echter, de kans op nierschade is wel groter wanneer iemand een ongezonde levensstijl hanteert. Wat verstaan we onder een gezonde levensstijl?
- Minder zout eten
Door te veel zout te eten kan de bloeddruk verhogen, en dat is een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Maar zout heeft ook een direct effect op de nieren. Helemaal wanneer er al sprake van nierschade is. Beschadigde nieren zijn extra gevoelig voor zout. Te veel zout zorgt dat de nierfuncties sneller slechter wordt. - Niet roken
Roken is niet alleen slecht voor de longen, het hart en de bloedvaten, het is ook slecht voor de nieren. Door het roken beschadigen de kleine haarvaatjes. Dat is ook voor de nieren slecht. Daarnaast zorgt roken voor een hogere bloeddruk. Dit maakt roken een belangrijke risicofactor voor nierschade. - Let op overgewicht
Overgewicht zorgt voor een verminderde doorbloeding van de nieren en dat kan nierschade veroorzaken. Dus de beste manier om de doorbloeding van de nieren te verbeteren, is om af te vallen indien er sprake is van overgewicht. Daarnaast gaat overgewicht ook vaak samen met hoge bloeddruk en diabetes. Beide zijn belangrijke oorzaken voor nierschade.
Andere factoren
Daarnaast zijn er nog een paar andere zaken die invloed op de nieren kunnen hebben:
- Leeftijd
Naarmate we ouder worden neemt de nierfunctie langzaam af. Dit gebeurt vanaf je 40ste. Wanneer je een gezonde levensstijl erop nahoudt, dan is het mogelijk om op je 70ste een nierfunctie van 60 tot 70% te hebben. Echter, wanneer je niet zo gezond leeft, dan is er een grotere kans op nierschade. - Erfelijkheid
Wanneer er nierziekten in de familie voorkomt, dan heeft iemand een verhoogde kans op nierschade. Bepaalde nierziekten en nieraandoeningen zijn erfelijk. De oorzaak is dan genetisch bepaald. Gelukkig komen erfelijke nierziekten en nieraandoeningen heel weinig voor. - Oorzaak onbekend
Helaas is niet altijd duidelijk wat de oorzaak van nierschade is. Bij 1 of 2 van de 10 mensen met chronische nierschade wordt er geen oorzaak gevonden.
Bronnen: nierstichting.nl, nieren.nl en jeroenboschziekenhuis.nl
