Ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders hebben last van een branderig gevoel vlak boven de maag. Wanneer je zeer regelmatig last hebt van brandend maagzuur, dan is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Wat kunnen de gevolgen van brandend maagzuur zijn?
Wat is brandend maagzuur?
Met brandend maagzuur, de medische naam is reflux, wordt het te vaak terugstromen van de zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Het maagzuur is een agressieve vloeistof, die bedoeld is om voedsel snel te verteren. Onze maag is bekleed met een dikke slijmlaag, waardoor deze goed tegen het maagzuur kan. Onze slokdarm heeft deze dikke beschermlaag niet en is daardoor kwetsbaar voor deze vloeistof.
Normaliter is de overgang tussen de maag en slokdarm afgesloten. Die opening gaat alleen open, wanneer er voedsel van je slokdarm je maag in gaat. Nadat het voedsel in de maag is gekomen, sluit die opening zich weer. Echter, bij mensen die last hebben van brandend maagzuur staat het sluitspiertje vaker open. Hierdoor stroomt vaker dan gemiddeld maagzuur omhoog de slokdarm in.
Oorzaken van brandend maagzuur
Er zijn verschillende oorzaken voor het vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm. De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Een middenrifbreuk
Het middenrif is een spierplaat tussen de borstholte en de buikholte. In dat middenrif zit een opening, waar de slokdarm door loopt. Wanneer die opening groter wordt, dan kan de maag die opening boven duwen. Het gevolg hiervan kan zijn dat de sluitspier tussen de slokdarm en maag niet goed meer werkt en open gaat staan. - Zwangerschap
Doordat de baby in de buik groeit, is er steeds minder ruimte in die buikholte voor de maag. Hierdoor neemt de druk op de maag toe. Met as gevolg dat het sluitspiertje niet goed meer kan sluiten. - Overgewicht
Door overgewicht is de druk in de buik groter dan normaal. Hierdoor stroomt het zuur makkelijk terug naar de slokdarm. - Verstopping
Ook door verstopping kan de druk in de buik groter zijn dan normaal. Hierdoor kan het zuur makkelijker terug naar de slokdarm stromen. - Een luie maag
Bij een luie maag blijft het voedsel langer dan normaal in de maag waardoor er meer kans is dat er teveel zure maaginhoud terug de slokdarm instroomt. - Leeftijd
Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten. - Leefgewoonten
Door het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen zoals chocola, pepermunt en alcohol kan het sluitspiertje verslapt raken. Het sluit de maag daardoor niet meer goed af. Maar ook nicotine heeft hetzelfde effect.
Klachten bij brandend maagzuur
De klachten bij brandend maagzuur kunnen per persoon verschillen. Maar klachten die regelmatig voorkomen zijn:
- Last van zure oprispingen
Veel mensen hebben last van zure oprispingen, maar niet iedereen heeft hier last van. Ook zonder het zuur te proeven, kan iemand last hebben van brandend maagzuur. - Pijn op de borst
Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten. Zeker ook omdat de pijn uit kan stralen naar de hals, de rug en tussen de schouderbladen. - Pijn in de keel
Een geïrriteerde keel en hoestklachten komen zeer regelmatig voor. Dit komt voor als maaginhoud regelmatig tot in de keelholte omhoog stroomt. - Brok in de keel
Het gevoel alsof er voortdurend een brok in de keel zit. - Maagpijn
Sommige mensen geven aan een hevige, stekende, brandende of zeurende pijn in de bovenbuik te hebben.
Veel mensen met brandend maagzuur hebben vooral in de nacht veel last van klachten.
Mogelijke gevolgen
We hebben allemaal wel eens last van brandend maagzuur of een oprisping. Dat is niet erg. Echter, wanneer je regelmatig last hebt dan is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Want hoe langer de slokdarm blootstaat aan dat scherpe maagzuur, hoe groter de kans op problemen is. Mogelijke gevolgen kunnen zijn:
- Reflux oesofagitis
De onbeschermde slokdarm kan op den duur geïrriteerd, of zelfs ontstoken raken van maagzuur. - Barrett-slokdarm
Daarnaast kan iemand waarbij de slokdarm jarenlang teveel werd blootgesteld aan zure reflux een Barrett-slokdarm ontwikkelen. Dit is een blijvende verandering van het weefsel in de slokdarm. Mensen met een Barrett-slokdarm hebben een licht verhoogde kans op slokdarmkanker. - Gastric astma
Als gevolg van het langdurig terugstromen van maagzuur naar de slokdarm, kunnen er klachten ontstaan die lijken op astma. Dit noemen we gastric astma. - Keelproblemen
Heesheid, hoesten, een droge en geïrriteerde keel, kropgevoel: het kan allemaal wijzen in de richting van maagzuurproblemen. Bij twijfel toch maar even langs de huisarts. - Tandproblemen
Zuur en glazuur gaan slecht samen. Regelmatig zure oprispingen kan op een gegeven moment ook het tandglazuur aantasten.
Wat kun je er zelf aan doen?
Wanneer je nog niet zo heel lang last hebt van brandend maagzuur, dan zijn er een aantal dingen die jezelf kunt doen:
- Voorkom verstopping
Bij verstopping is de druk in de buikholte groter. Er komt dan sneller maagsap in de slokdarm. Je kunt verstopping voorkomen of verminderen door gezond en vezelrijk te eten. Daarnaast is het advies om minimaal 1,5 tot 2 liter vocht te drinken en regelmatig te bewegen. - Let op je gewicht
Mensen met overgewicht hebben minder ruimte in de buikholte, waardoor de druk in de buik groter is dan normaal. Door de verhoogde druk kan de maaginhoud makkelijker in de slokdarm stromen. - Let op knellende kleding
Draag geen knellende kleding ter hoogte van uw maag. - Buk niet voorover
Bij het voorover bukken, stroomt het maagsap makkelijker de slokdarm in. Probeer met rechte rug door de knieën te zakken in plaats van voorover te buigen. Dit is ook beter wanneer je iets moet tillen. - Stop met roken
Roken verslapt het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag. - Let op je voeding
Eet gezond, gevarieerd en vezelrijk. Wees voorzichtig met de volgende producten omdat deze de klachten kunnen verergeren: alcohol, pepermunt, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel. Daarnaast is het verstandig om geen grote, zware maaltijden en erg vet eten te consumeren. Het is beter om meer kleine maaltijden verspreid over de dag te nuttigen. - Ga na het eten niet meteen liggen
Wanneer je net gegeten hebt, en op de bank gaat liggen dan kan de inhoud van de maag makkelijker terugstromen in de slokdarm.
Wanneer naar de huisarts?
Ga bij de volgende klachten naar je huisarts:
- Op het moment dat je regelmatig het gevoel hebt dat het voedsel niet wil zakken in de slokdarm.
- Wanneer je regelmatig moet overgeven.
- Als je in korte tijd meer dan vijf kilo afvalt, zonder aanwijsbare oorzaak.
- Wanneer de kleur van je ontlasting zwart is.
Bronnen: MLDS en Antonius Ziekenhuis
