Pijn is normaal gesproken een alarmsignaal van ons lichaam. Het geeft aan dat er ergens iets fout gaat. Maar wat wanneer er geen oorzaak te zien is en je toch de hele tijd pijn voelt? In Nederland hebben ongeveer 2 miljoen mensen last van deze vorm van chronische pijn.
Functie van pijn
Pijn is essentieel voor ons levensbehoud en heeft een signaalfunctie. Zodra we pijn voelen of dreigen te ervaren dan wordt dit als waarschuwing gezien. We komen gelijk in actie, een terugtrekreflex treedt op en we willen de pijn verzachten of voorkomen. We spreken hier van acute pijn. Er is sprake van beschadiging van lichaamsweefsel en een direct verband tussen de lichamelijke schade en de pijnprikkel.
Bij chronische pijn is dat verband er niet, of het verband is veel minder duidelijk. De pijn wordt chronisch genoemd, wanneer deze langer dan 3 à 4 maanden duurt. Vaak is er geen duidelijke medische oorzaak (meer) aan te wijzen voor de pijnklachten. Het kan zo zijn dat iemand heel erg veel last heeft van rugpijn, zonder dat een röntgenfoto of scan aantoonbaar letsel laat zien. Soms wordt er door onderzoek wel een afwijking of letsel aangetoond, maar is dit geen goede verklaring voor de mate waarin iemand de pijn voelt.
Welke soorten pijn zijn er?
In de meeste gevallen wordt pijn onderverdeeld in drie verschillende soorten, te weten:
1 Acute pijn
Acute pijn is de meest bekende. Zoals wanneer we ons stoten of verbranden voelen we een pijn die aangeeft dat er iets mis is. Bij acute pijn is er dus een duidelijke relatie tussen de schadelijke prikkel en de pijn die iemand voelt en gaat in de meeste gevallen snel over. Soms duurt de pijn langer zoals bij een botbreuk.
2 Neuropatische pijn
Neuropatische pijn (zenuwpijn) is pijn door een zenuwbeschadiging. Door de beschadiging ontstaan er kortsluiting en spontane prikkels in een zenuw. Deze soort pijn kan ook ontstaan door een beschadiging van de pijnbanen in de hersenen (door een beroerte) of in het ruggenmerg (na een dwarslaesie). De oorzaak is meestal een langdurige druk op een zenuw bijvoorbeeld door een hernia of bij het carpale tunnelsyndroom. Maar ook een infectie kan zenuwpijn veroorzaken (bijvoorbeeld herpes zoster of gordelroos). Zenuwpijn kan ook ontstaan door een polyneuropathie, zoals bij diabetes of het Guillain-Barre syndroom.
3 Chronische pijn
Als pijn langer dan zes maanden aanwezig is dan spreken we van chronische pijn. De signaalfunctie van pijn is dan eigenlijk verloren gegaan.
Soms kan de oorzaak van pijn niet gevonden worden, maar kan door onderzoek de pijnprikkel of pijngeleiding gevonden worden. Hierop volgt dan vaak een behandeling. Dit betekent vaak niet dat de pijn dan verdwijnt maar wel dat de pijn sterk verminderd.
Soms vinden ze de oorzaak van de pijn wel, maar kan er geen goede behandeling volgen. Het komt ook voor dat ze de oorzaak of de prikkel van de pijn niet kunnen vinden.
Mensen met onderstaande pijnklachten hebben vaak chronische pijn:
- Chronische rug- of nekpijn.
- Whiplash.
- RSI.
- Fibromyalgie.
- Kaakklachten.
- Prikkelbaar darm syndroom.
- Hoofdpijn.
- Artrose.
Wat is de verklaring voor chronische pijn?
Pijn kan bestaan zónder dat er ergens in je lichaam sprake is van een ontsteking of een beschadiging. De pijn komt dan uit het zenuwstelsel en wordt veroorzaakt doordat de delen van het zenuwstelsel die verantwoordelijk zijn voor de verwerking van pijnsignalen, overgevoelig zijn geraakt. De medische term hiervoor is sensitisatie.
Het zenuwstelsel kan vergeleken worden met een inbraakalarm zoals mensen dat thuis hebben. Wanneer het alarm afgaat, probeert er naar alle waarschijnlijkheid iemand je huis binnen te dringen. Het alarm geeft aan dat er iets mis is. Bij gewone pijn is de pijnprikkel het teken dat er iets mis is. Er is sprake van weefselbeschadiging. Echter, bij chronische pijn is de pijn niet meer een signaal dat er weefselbeschadiging is, het zenuwstelsel zelf is overgevoelig geraakt. Het gevolg is dat de pijn alleen al kan ontstaan door te bewegen, of kan in sommige gevallen zelfs spontaan ontstaan. Een bepaald deel van het lichaam kan overgevoelig raken, maar het kan ook gebeuren dat meerdere lichaamsdelen tegelijk pijnlijk zijn. Sensitisatie betekent dus dat de communicatie tussen de zenuwcellen onderling verandert. De zenuwcellen zijn niet beschadigd en er zit geen zenuw in de knel. Onderzoek heeft aangetoond dat sensitisatie een belangrijke verklaring is voor de pijn bij chronische pijnsyndromen zoals fibromyalgie, whiplash en lage rugpijn.
Behandeling van sensitisatie
Wanneer er sprake is van sensitisatie, kan er dus gesteld worden dat er fouten in het zenuwstelsel zitten. Deze fouten zijn niet door middel van een medische ingreep te herstellen of te genezen. De mate van de gevoeligheid is wel te onderdrukken en onder controle te houden met bepaalde medicijnen en met behandelingen. Deze zijn gericht op de factoren die de gevoeligheid in stand houden. Welke van deze behandeling de meest geschikte is dat verschilt van persoon tot persoon.
Wanneer naar je huisarts?
Het is verstandig om contact op te nemen met je huisarts, wanneer je vindt dat de pijn te erg is. Maar ook wanneer de pijn toeneemt en wanneer je er in het dagelijks leven op een dusdanige manier last van hebt dat je minder kan dan voorheen. Maar ook wanneer het niet lukt om regelmatig te bewegen en wanneer je door de pijn somber, angstig of machteloos voelt.
Bronnen: mmc.nl en neurologie.nl
