Sleutels terugvinden in de koelkast, vergeten waarom je de kamer in liep of niet meer op een woord kunnen komen: veel zwangere vrouwen herkennen het. Dit fenomeen wordt in de volksmond zwangerschapsdementie genoemd. In dit artikel lees je wat zwangerschapsdementie precies is, vanaf wanneer je er last van kunt krijgen en wat je eraan kunt doen.
Wat is zwangerschapsdementie?
Ondanks de naam heeft zwangerschapsdementie niets te maken met dementie in medische zin. Bij echte dementie is sprake van blijvende schade aan de hersenen, terwijl dit bij zwangerschapsdementie niet het geval is. Het gaat om een tijdelijk verminderd werkgeheugen en reactievermogen, waardoor je vergeetachtiger, warriger of minder scherp bent dan je gewend bent. De term wordt vooral gebruikt als luchtige aanduiding voor iets dat eigenlijk gewoon vergeetachtigheid is en heeft dus geen medische status.
Zwangerschapsdementie kan zich uiten in:
- Vergeetachtigheid, zoals afspraken vergeten of spullen op vreemde plekken leggen
- Verminderde concentratie, waardoor taken die normaal snel gaan opeens veel tijd kosten
- Mentale afwezigheid, waardoor je gesprekken minder goed volgt
- Onhandigheid of trager reageren op je omgeving
- Moeite met het vinden van de juiste woorden tijdens een gesprek
Vanaf wanneer heb je last van zwangerschapsdementie?
Zwangerschapsdementie begint vaak al in het eerste trimester en kan in het tweede trimester verder toenemen, wanneer de hormoonspiegels het hoogst zijn. Na de bevalling verdwijnen de klachten geleidelijk. Bij de meeste vrouwen zijn de symptomen binnen ongeveer negen maanden na de geboorte over. Al kan het bij een deel van de vrouwen door aanhoudend slaaptekort wat langer duren.
De eerste symptomen van zwangerschapsdementie zijn vaak zo mild, dat vrouwen ze aanvankelijk toeschrijven aan drukte of vermoeidheid. Pas wanneer het vaker gebeurt wordt duidelijk vanaf wanneer zwangerschapsdementie bij hen precies begon.
Waardoor ontstaat zwangerschapsdementie?
Er zijn verschillende factoren die samen bijdragen aan zwangerschapsdementie:
- Het hormoon progesteron: Dit hormoon, dat tijdens de zwangerschap in grote hoeveelheden wordt aangemaakt, heeft een remmende invloed op de hersengebieden die betrokken zijn bij het opslaan en ophalen van herinneringen.
- Slaapgebrek: Zwangere vrouwen en jonge moeders slapen vaak minder goed of minder lang, wat het geheugen negatief beïnvloedt.Â
- Verschuiving van aandacht: Een groot deel van je gedachten gaat naar de zwangerschap, de bevalling en de baby, waardoor er letterlijk minder mentale ruimte overblijft voor andere zaken.
- Een tekort aan choline: Deze voedingsstof is belangrijk voor de hersenen, maar de baby gebruikt een deel van de choline die je binnenkrijgt voor de eigen hersenontwikkeling, waardoor er minder voor jou overblijft.
Is zwangerschapsdementie iets om je zorgen over te maken?
Nee, zwangerschapsdementie is onschuldig en tijdelijk. Het is geen teken van een onderliggend probleem en gaat meestal binnen enkele maanden na de bevalling vanzelf weer over. Voel je je hier onzeker over? Bespreek het gerust met je verloskundige; die kan je geruststellen en meedenken over praktische tips. Maak je je juist ernstig zorgen, bijvoorbeeld omdat de vergeetachtigheid gepaard gaat met andere klachten zoals sterke stemmingswisselingen of desoriëntatie? Dan is het altijd verstandig dit met een zorgverlener te bespreken.
Wat kun je doen tegen zwangerschapsdementie?
- Zorg voor voldoende rust en slaap, ook al is dat met een groeiende buik niet altijd makkelijk
- Maak gebruik van geheugensteuntjes, zoals een notitieblok, agenda of herinneringen op je telefoon
- Eet voldoende choline- en eiwitrijke voeding, bijvoorbeeld eieren en peulvruchten
- Bouw taken op in kleinere stappen, zodat je minder hoeft te onthouden tegelijk
- Wees mild voor jezelf; het is een normale bijkomstigheid van de zwangerschap en geen persoonlijk falen
Zwangerschapsdementie is vervelend, maar hoort voor de meeste vrouwen bij een normale zwangerschap. Met wat praktische hulpmiddelen en voldoende rust is het goed te overbruggen tot je hersenen na de bevalling weer op hun oude niveau functioneren.