Bij een galblaasontsteking denken de meeste mensen aan een heftige pijn boven in de buik. Maar er zijn meer symptomen. Hoe herken je een galblaasontsteking?
Wat is galblaasontsteking?
Bij een galblaasontsteking is de galblaas ontstoken. Een regelmatig terugkerende galblaasontsteking wordt een chronische galblaasontsteking genoemd. Wanneer de ontsteking plotseling optreedt en eenmalig is, dan spreken we van een acute galblaasontsteking.
Werking van de galblaas
Onze lever maakt galvloeistof aan. Deze vloeistof komt via galkanaaltjes in de galblaas. Hier wordt de galvloeistof opgeslagen. Op het moment dat je iets vets eet, dan ontvangt de galblaas een teken waardoor deze samentrekt. Als gevolg van dat samentrekken wordt er galvloeistof aan de galwegen afgegeven. De vloeistof gaat dan naar de dunne darm, waar de vloeistof nodig is voor de vertering van het vet. Daarnaast worden via de gal afvalstoffen afgevoerd (bijvoorbeeld een stof bilirubine, welke vrijkomt bij de afbraak van rode bloedcellen en de ontlasting zijn bruine kleur geeft).
Oorzaak van galblaasontsteking
in verreweg de meeste gevallen is de oorzaak van een galblaasontsteking één of meerdere galstenen die de afvoer van galvloeistof naar de galwegen afsluit. Op het moment dat galvloeistof te lang stilstaat in de galblaas, dan dikt het in. Hieruit kunnen galstenen ontstaan. Soms zijn galstenen heel klein, soms hebben ze het formaat van een knikker. Er bestaan verschillende soorten galstenen, maar cholesterolstenen komen het meest voor.
Bij een klein deel van de mensen zijn andere oorzaken de reden. Denk hierbij aan:
- Tumor.
- Littekenweefsel (na bijvoorbeeld een infectie of verwonding).
Risicogroepen van een galblaasontsteking
In principe kan iedereen een galblaasontsteking krijgen, maar mensen die te zwaar zijn en mensen tussen de 35 en 55 jaar oud hebben een groter risico. Daarnaast is het zo dat het vaker bij vrouwen dan bij mannen voorkomt.
Symptomen
Een galblaasontsteking kan acuut zijn of chronisch.
Symptomen van een acute galblaasontsteking
Een acute ontsteking gaat gepaard met de volgende klachten:
- Misselijkheid en/of braken.
- Scherpe pijn bovenin de buik. Deze pijn kan uitstralen naar de rechterschouder.
- Wanneer er op de rechter bovenbuik gedrukt wordt, dan voelt iemand een scherpe pijn.
- Koliekpijnen; pijnen die in aanvallen komen en gaan. Dit is vaak het geval bij galstenen.
- Bewegingsdrang.
- De pijn neemt meestal toe na het eten, omdat dan meer gal wordt gevormd.
- Koorts of verhoging.
Symptomen van een chronische galblaasontsteking
Bij een chronische galblaasontsteking kun je last hebben van de volgende verschijnselen:
- Zeurende pijn in de buik.
- Misselijkheid en/of braken.
- Een gele huid en het oogwit kan geel worden.
- Ontkleurde ontlasting. De ontlasting heeft dan de kleur van stopverf.
- Donkere urine.
- Koorts of verhoging.
Behandeling van galblaasontsteking
Soms hebben mensen met galblaaslijden weinig of helemaal geen symptomen. Een behandeling is dan niet nodig. Wanneer iemand wel klachten heeft, dan kan er gekozen worden voor:
- Verwijderen van de galblaas
Tijdens de operatie worden zowel de galblaas als de stenen verwijderd. In sommige gevallen is bij een acute galblaasontsteking een operatie niet mogelijk. Wanneer dat het geval is, dan wordt iemand in het ziekenhuis opgenomen. Hier krijgt iemand antibiotica en pijnstillers en wacht men totdat de aanval afneemt. Dan kan de operatie alsnog plaatsvinden. Het verwijderen van de galblaas kan via een kijkoperatie gedaan worden of via een openbuikoperatie. - Galstenen verwijderen tijdens ERCP
Wanneer galstenen in de galwegen vastzitten, dan kunnen deze soms verwijderd worden door middel van een ERCP. Hierbij zal de arts met een slang via de mond, slokdarm, maag en twaalfvingerige darm in de galwegen komen. Daar aangekomen worden de vastzittende steen/steentjes met een grijpertje verwijdert. - Drainage van de galblaas
Wanneer er een galsteen de galafvloed belemmert én ERCP kan niet, of iemand kan om een bepaalde reden niet geopereerd worden, dan kan er gekozen worden om een drain in de galblaas te brengen. Deze drain wordt door de zij in de galblaas geprikt, zodat de galvloeistof af kan lopen. Deze drain blijft zitten tot aan de operatie, waarbij de galblaas alsnog verwijderd wordt.
Is een galblaasontsteking te voorkomen?
Om te voorkomen dat galstenen ontstaan worden de volgende leefstijladviezen gegeven:
- Voorzichtig met vet
Het is belangrijk om voorzichtig te zijn met vet eten. Het is bekend dat erg vetrijke voedingsmiddelen of gerechten zoals slagroomgebak, vet vlees, patat en andere gefrituurde gerechten zoals kroketten en frikadellen klachten kunnen geven. - Zorg voor voldoende vezels
Zorg dat je voeding voldoende voedingsvezels bevat. Voedingsvezels zijn nodig zijn voor een goede darmwerking. Voeding die rijk is aan voedingsvezels zijn onder andere: bruin- of volkorenbrood, aardappelen, zilvervliesrijst, peulvruchten, groente en fruit. - Vermijd overgewicht
Zorg voor een gezond lichaamsgewicht, want overgewicht verhoogt de kans op galstenen. Heb je last van overgewicht, dan kan een diëtist je misschien helpen om geleidelijk af te vallen. Te snel afvallen vergroot namelijk de kans op galstenen. - Drink voldoende
Zorg ervoor dat je minimaal 1½ liter per dag drinkt. Wanneer je last hebt van een slechte stoelgang en dan is het belangrijk om nog wat méér te drinken: 1½ tot 2 liter per dag. - Zorg voor voldoende beweging
Zorg voor geregelde lichaamsbeweging, bijvoorbeeld dagelijks een half uur wandelen of fietsen.
