Naar schatting hebben 2 tot 3% van alle mensen fibromyalgie. Fibromyalgie betekent letterlijk: pijn van spier- en bindweefsel. Deze aandoening doet zowel bij patiënten als bij medici tal van vragen rijzen. Dus wat is fibromyalgie, en wie kan het krijgen?
Wat is fibromyalgie?
Fibromyalgie is een chronisch pijnsyndroom, wat gekenmerkt wordt door chronische pijn in de spieren en zachte weefsels in het lichaam. Deze pijn kan over het hele lichaam voorkomen, maar vooral in de nek- en schoudergordel, lage rug en bekkengordel en de ledematen.
Oorzaken fibromyalgie
De oorzaak is (nog) onbekend. Wel heeft onderzoek uitgewezen dat mensen die lijden aan fibromyalgie, een afwijking hebben in de manier waarop hun centrale zenuwstelsel werkt. De zenuwen van fibromyalgie patiënten zijn gevoeliger. Daarnaast ervaren ze pijn anders in vergelijking met andere mensen.
Afwijkingen kunnen ook worden gezien in de hersengolven van mensen die lijden aan fibromyalgie. Dit zou ook de aanwezigheid verklaren van andere symptomen. Denk hierbij aan: slecht slapen, depressie, vermoeidheid, zich slecht kunnen concentreren en een verminderd geheugen.
Mogelijke factoren die zouden bijdragen aan fibromyalgie zijn:
- Stress.
- Angst.
- Een verstoord slaappatroon.
- Hormonen. Hierbij moet gedacht moet worden aan dopamine, serotonine en een groeihormoon.
- Fysiek of psychisch trauma uit het verleden.
- Chronische virale infecties, postviraal syndroom of ME.
- Aandoeningen aan het immuunsysteem.
Inmiddels is duidelijk geworden dat fibromyalgie geen ontstekingsziekte is en zorgt niet voor schade. Waarschijnlijk is fibromyalgie ook niet erfelijk, maar ook dat is nog niet zeker.
Symptomen fibromyalgie
Mensen met fibromyalgie hebben klachten die heel veel weg hebben van reuma. Fibromyalgie wordt dan ook wel weke delen reuma genoemd. De belangrijkste symptomen die vaak voorkomen zijn:
- Pijnlijke, stijve spieren en gewrichten, gevoelige spierknobbeltjes (vooral in nek en schouders).
- Vermoeidheid.
Nevenverschijnselen
Daarnaast zijn er een aantal nevenverschijnselen die van persoon tot persoon verschillen zoals:
- Slaapproblemen.
- Problemen met concentratie en geheugen.
- Spijsverteringsklachten.
- Somberheid.
- Angstig, prikkelbaar en snel gestrest.
- Koude handen en voeten.
- Tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten.
- Rusteloze benen syndroom.
- Gevoeligheid voor warmte- en temperatuurveranderingen.
- Chronische hoofdpijn.
Wie kan fibromyalgie krijgen?
Fibromyalgie komt dus relatief veel voor. Men neemt aan dat van alle nieuwe patiënten die per jaar de reumapoli bezoeken, er bij 5-15% de diagnose fibromyalgie wordt gesteld. Het is opvallend dat deze aandoening vaker bij vrouwen dan bij mannen voorkomt. Het is zelfs zo dat ongeveer 90% van de patiënten vrouw is die in de leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar is. Daarnaast zijn bepaalde mensen ervan overtuigd, dat het risico toeneemt naarmate mensen ouder worden.
Diagnose
Omdat de klachten bij fibromyalgie ook voorkomen bij allerlei andere aandoeningen, duurt het vaak lang voordat een daadwerkelijke diagnose fibromyalgie wordt vastgesteld. De arts zal namelijk eerst allerlei controles uitvoeren, om andere aandoeningen uit te sluiten zoals reuma, reumatoïde artritis, andere auto-immuunziekten, problemen met de schildklier, de ziekte van Pfeiffer of bloedarmoede. Op basis van 3 criteria wordt de diagnose fibromyalgie vastgesteld. Dit zijn:
- Chronische pijn.
- Die langer dan drie maanden aanwezig is.
- Het bestaan van pijnpunten op diverse plekken.
Behandeling
Er is niet één bepaalde behandeling. Het is belangrijk om met je dokter te overleggen wat voor jou een juiste behandeling is. Specialisten geven wel aan dat de best werkende methode, een combinatie is van een behandeling met én zonder medicijnen. Mogelijke behandelingen kunnen bestaan uit:
- Medicijnen
Medicijnen zoals paracetamol en ontstekingsremmende pijnstillers zoals Ibuprofen en codeïne, kunnen de pijn verlichten. Vaak wordt bij fibromyalgie ook een antidepressie medicijn voorgeschreven, omdat dit zou helpen om de aanhoudende pijn te verlichten en ervoor te zorgen dat je beter kan functioneren. Antidepressiva helpen ook tegen de slaapproblemen. Andere geneesmiddelen vormen momenteel het onderwerp van onderzoek. - Oefeningen
Het helpt niet altijd om oefeningen te doen, maar onderzoek heeft aangetoond dat zachte non-impact training, zoals relaxte wandelingen, zwemmen, fietsen of yoga goed zijn bij spierpijn en stijfheid. Dit is een essentieel element van de therapie. Deze oefeningen moeten wel steeds naar eigen vermogen en de pijn die iemand achteraf voelt, worden aangepast. Om de spieren en gewrichten soepel te houden, kunnen eveneens relaxatie- en lenigheidsoefeningen worden aangeraden. - Warmwaterbaden
Balneotherapie (warmwaterbaden) kunnen de klachten wat verlichten. Soms wordt het baden gecombineerd met lichamelijke oefeningen. - Cognitieve gedragstherapie
De bedoeling van deze therapie is, dat je leert om positief te denken, waardoor je ‘gevoelstoestand’ verbetert en je klachten minder worden. Of je in elk geval kunt leren om anders met je klachten om te gaan. Zo kan de therapie ervoor zorgen dat je beter kunt omgaan met de pijn. - Alternatieve behandelingen
Sommige mensen hebben baat bij acupunctuur, aromatherapie en/of massage. Ondank het feit dat er weinig bewijs is dat dit ook daadwerkelijk werkt, zorgen ze er wel voor dat mensen zich beter kunnen ontspannen en daardoor beter omgaan met pijn. Uiteindelijk is dat alles bevorderlijk voor het eigen functioneren.
Bronnen: Fibrocentrum en Persoonlijk Gezondheids Dossier
