De laatste jaren hoor je steeds vaker dat kokosvet zo goed voor je is. Het extract van de kokosnoot, zou voor het bakken en braden de perfecte vervanger voor olijfolie zijn. Het wordt door een groot aantal mensen zelfs vergeleken met een superfood. Kokosvet zou goed zijn voor je stofwisseling, bloedglucose, je huid en je haar. Maar kokosvet zou juist weer slecht zijn voor je cholesterol. Wat is het nu, is kokosvet gezond of ongezond?
Wat is kokosvet?
Kokosvet wordt verkregen door het persen van het gedroogde witte vruchtvlees van de vrucht van de kokospalm, de kokosnoot. Dit vruchtvlees bestaat ongeveer voor 34% uit vet. Ongeharde en ongeraffineerde (vierge) kokosolie heeft een smeltpunt van rond de 24-26 °C. Dat is de reden dat de kokosolie in ons klimaat meestal gestold is, en dus een vet is. In tropische gebieden is deze meestal wel vloeibaar, waardoor kokosvet ook wel kokosolie wordt genoemd. Kokosvet en -olie zijn dus eigenlijk hetzelfde product.
Toepassingen van kokosvet
Kokosvet wordt gebruikt om in te bakken, wokken en frituren. Kokosvet beschikt over de eigenschap om tot hoge temperatuur verhit te worden. Daarnaast is kokosvet minder gevoelig voor oxidatie dan veel andere oliën. Het wordt hierdoor minder snel ‘ranzig’. Het is veel minder gevoelig voor oxidatie c.q. ranzig, door de aanwezigheid van veel verzadigde vetzuren. Daardoor gaat kokosolie ook veel langer mee, dan de gevoeligere meervoudig onverzadigde vetzuren die in de meeste frituuroliën zitten. Ook als vervanger van roomboter of margarine wordt kokosvet toegepast. Daarnaast wordt kokosolie in de cosmetische industrie gebruikt. Denk hierbij aan zeep, tandpasta en shampoo.
Is kokosvet gezond of niet?
De voorstanders van kokosvet zeggen dat kokosvet, een verzadigd vet is dat goed voor ons is, omdat het grotendeels uit middellange keten vetzuren bestaat. Deze opbouw verkleint de kans op hart- en vaatziekten. De meeste vetsoorten hebben lange keten vetzuren die worden opgeslagen in vetdepots. Middellange keten vetzuren (MCT’s), worden gemakkelijk door de darmen geabsorbeerd. Wanneer ze in het bloed zijn, gaan ze rechtstreeks naar de lever en worden daar net zo snel in energie omgezet als suikers. Net als alle overtollige energie worden overtollige MCT’s omgezet in vet. Deze worden iets gemakkelijker omgezet in onmiddellijk bruikbare energie dan andere vetten, vandaar de sterkere invloed op het cholesterolgehalte.
Daarnaast zou het de volgende gezondheidsvoordelen hebben:
- Gaat infecties tegen.
- Vermindert klachten van alzheimer.
- Verhoogt goede cholesterolgehalte.
- Versnelt je metabolisme.
- Vermindert de eetlust.
- Verbeter de gezondheid van maag en darmen.
- Beschermt de lever.
- Vermindert de kans op diabetes type II.
Toch is het antwoord op de vraag of kokosolie gezond is niet zo eenduidig. Geen van deze gezondheidsclaims is namelijk afdoende bewezen of goedgekeurd door officiële instanties zoals de Europese Voedselveiligheidsorganisatie (EFSA).
Kokosvet en cholesterol
De relatie tussen kokosolie en cholesterol is ook niet helemaal duidelijk. Kokosolie bevat veel verzadigd vet. Het bestaat voor meer dan 85% uit verzadigd vet. Om te vergelijken; boter bijvoorbeeld bevat 63% verzadigd vet en olijfolie 14%. Verzadigde vetten verhogen het slechte cholesterolgehalte (LDL) in het bloed. Het is bekend dat een hoog cholesterol één van de grote risicofactoren voor het krijgen van hart- en vaatziekten is.
Er wordt regelmatig geopperd dat het laurinezuur, het grootste gedeelte van het verzadigde vet in kokosvet bestaat uit laurinezuur. Laurinezuur is een wapen tegen virussen en bacteriën, waardoor het zou werken tegen chlamydia en maagproblemen. Er zijn inderdaad aanwijzingen dat laurinezuur dergelijke gezondheidsvoordelen zou hebben. Echter, tot op heden is er echter geen enkel grootschalig wetenschappelijk onderzoek dat deze claims ondersteunt. Er blijken enkel persoonlijke, individuele getuigenissen die de beweringen staven.
In vergeleken tot olijfolie stijgt het cholesterol sneller bij het gebruik van kokosvet. Kort gezegd zorgt kokosolie voor een stijging van het slechte LDL-cholesterol, wat het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Dat is de reden dat zowel de Europese Voedselveiligheidsorganisatie, de Amerikaanse Hartstichting als het Voedingscentrum, het gebruik van kokosvet afraden.
Conclusie
Het is wetenschappelijk niet aangetoond dat door kokosvet te gebruiken je gewicht kan verliezen of een beter geheugen krijgt. Vanuit het voedingscentrum en de Europese Voedselveiligheidsorganisatie komt het advies, om geen kokosvet te gebruiken. De redenen hiervoor liggen in het feit, dat de beweerde gezondheidsvoordelen niet wetenschappelijk onderbouwd zijn. De negatieve effecten van verzadigde vetten voor de gezondheid, die volop in kokosvet aanwezig zijn, zijn wel wetenschappelijk bewezen. Daarom is kokosvet ook niet opgenomen in de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Het advies ligt dan ook op het gebruik van plantaardige oliën zoals zonnebloemolie, olijfolie of sojaolie. Deze oliën bevatten relatief veel (meervoudig) onverzadigde vetzuren. Van onverzadigde vetzuren is wetenschappelijk aangetoond dat ze helpen je cholesterolgehalte gezond te houden.
Bronnen: EFSA.com, Voedingscentrum.nl, nu.nl
