Olijfolie is onmisbaar geworden in de keuken. Het is niet alleen erg lekker, maar olijfolie is ook nog eens gezond. Wat zijn de voordelen van gezonde olijfolie?
Wat is olijfolie?
Olijfolie is een plantaardige olie die door persing uit olijven wordt gewonnen. De olie kan verschillende kleuren geel of groen hebben. Het hoofdbestanddeel wordt gevormd door vetten van het onverzadigde oliezuur. Daarnaast bevat olijfolie vetten van palmitinezuur. Dat is een verzadigd vetzuur. Olijfolie bevriest bij -6 °C en het kookpunt is bij 300 °C.
Er zijn allerlei verschillende soorten olijfolie beschikbaar. Maar grofweg is olijfolie in 4 soorten onder te verdelen:
- Vierge olijfolie
Een olijfolie mag vierge heten, wanneer deze mechanisch is geperst. Dat wil zeggen dat er alleen met druk geperst is. Er heeft dus geen verhitting of andere bewerking plaatsgevonden om de olie te verkrijgen. - Extra vierge olijfolie
Extra vierge olijfolie is de eerste lichting olie die wordt geperst van de beste olijven, deze olie moet voldoen aan een aantal belangrijke kwalificaties. Net als de Vierge olijfolie wordt de extra vierge olijfolie mechanisch geperst en verder niet bewerkt. - Geraffineerde olijfolie
Olijfolie verkregen door raffinering van olijfolie van eerste persing. Bij raffinage worden onzuiverheden uit de olie gehaald. Daarbij gaat ook wat van de smaak verloren. - Gewone olijfolie
Gewone olijfolie is een mengsel van geraffineerde olijfolie en vierge olijfolie waarbij het grootste deel geraffineerd is.
Gezondheidsvoordelen van olijfolie
Verkleint het risico op hart- en vaatziekten
Zeer veel verschillende onderzoeken naar het Mediterrane dieet, hebben aangetoond dat deze het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten verkleind. Olijfolie bleek één van de belangrijkste elementen uit dit dieet te zijn. Het verlaagt namelijk het LDL-cholesterol en verkleint daarmee het risico op hart- en vaatziekten. Dit komt omdat de bloedvaten op genetisch niveau worden beschermd door de aanwezigheid van polyfenolen in olijfolie. Daarnaast kon men aantonen dat het ook de bloeddruk verlaagd, wat één van de grootste risicofactoren is voor hartziekten en vroegtijdig overlijden.
Een antioxiderende werking
Olijfolie bevat vitamine E, en dat heeft een antioxiderende werking in ons lichaam. Antioxidanten beschermen weefsels en het DNA in cellen tegen vrije radicalen. Voor vitamine E en C, bètacaroteen en voor de spoorelementen seleen en zink, is de antioxidantwerking duidelijk aangetoond. In de cellen spelen ze een belangrijke rol bij het wegvangen van vrije radicalen. De lichaamscellen worden beter beschermt tegen veroudering.
Preventief bij aantal vormen van kanker
Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat in landen rond de Middellandse Zee kankersoorten zoals: darm-, prostaat- en borstkanker veel minder voorkomen dan in West-Europa en Amerika. Er is een bewezen samenhang met het mediterrane dieet, waarin minder rood vlees, veel groenten en olijfolie wordt gebruikt. Extra vierge olijfolie bevat de stof oleocanthal. Studies hebben uitgewezen dat deze stof in staat is, kankercellen binnen een uur te laten afsterven, zonder dat het ten koste gaat van gezonde cellen. Nader onderzoek is nu hard nodig. Zo willen de onderzoekers aantonen, dat oleocanthal kankercellen in levende dieren kan doden en ervoor kan zorgen dat tumoren kleiner worden. Ook willen ze achterhalen waarom kankercellen gevoeliger zijn voor oleocanthal dan gezonde cellen. Maar zoals gezegd, daar is nog veel meer onderzoek naar nodig.
Kan het risico verkleinen diabetes type 2
Uit verschillende studies blijkt dat een dieet rijk aan olijfolie (arm aan verzadigde vetten), weinig koolhydraten en vezels uit: groente, fruit, peulvruchten en granen een zeer succesvolle aanpak is. Het ondersteunt het reguleren van de bloedsuikerspiegel en verhoogt de gevoeligheid voor insuline. Hierdoor zou het zou kunnen helpen om diabetes type 2 te voorkomen.
Vermindert klachten reumatoïde artritis
Reumatoïde artritis is een chronische aandoening, waarbij gewrichtsontstekingen op de voorgrond staan. Het gevolg zijn misvormde en pijnlijke gewrichten. Ondanks het feit dat de exacte oorzaak nog niet bekend is, zorgt het er wel voor dat het immuunsysteem van het lichaam per ongeluk de normale cellen aanvallen. Nu blijken olijfolie(supplementen) de ontstekingswaarden te verbeteren en oxidatieve stress te verminderen bij mensen met reumatoïde artritis.
Draagt bij aan een gezond gewicht
In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, zorgen alleen vetten er niet voor dat je dikker wordt. Verschillende vetten, waaronder olijfolie, dragen juist bij aan een gezond gewicht. Dit komt doordat olijfolie goed verzadigt. Het zorgt namelijk voor de aanmaak van het verzadigingshormoon serotonine. Onderzoekers van de universiteit van München ontdekten zelfs, dat je alleen al van het ruiken van de aroma van extra vierge olijfolie een vol gevoel krijgt.
Goed voor je stoelgang
Het gebruik van olijfolie kan ook bijdragen aan een betere stoelgang. De olie zorgt ervoor dat schadelijke (darm)bacteriën, die ontstekingen en infecties kunnen veroorzaken, zich minder snel kunnen ontwikkelen. Dat heeft een gunstig effect op het spijsverteringsproces, verbetert de werking van de darmen en voorkomt constipatie.
Tegen een droge huid
Maar ook een droge huid is gebaat bij olijfolie. Smeer de droge plekjes in met wat olie, bijvoorbeeld je ellebogen, en je krijgt er een fluweelzachte huid voor terug. Een bijkomend effect is dat olijfolie nagenoeg geen allergische reacties kent.
Kies de juiste olijfolie
Gezonde olijfolie is niets meer dan de olie uit een uitgeperste olijf. Het lijkt daarom gezond om te kiezen voor extra vierge: eerste persing. Dit is normaal gesproken de beste kwaliteit. Helaas is deze naam niet beschermd. Iedere producent mag extra vierge op het label zetten. Dat kan betekenen dat de fles maar 5% extra vierge olijfolie. Let dus goed op wat er op het etiket staat.
Bronnen: voedingscentrum.nl en scientias.nl
