Kurkuma is in India bekend als het ‘heilige poeder’. Geel van kleur, verrassend van smaak en ook nog eens gezond. Er wordt zelfs gezegd dat kurkuma een geneeskrachtige werking heeft. Waar is kurkuma allemaal goed voor?
Kurkuma
Kurkuma is verwant aan gember en wordt vaak gekocht in poedervorm, maar je kunt het ook als wortel kopen. Het smaakt wat bitter en peperig en is een belangrijke smaakmaker uit het oosten. Het vormt de basis van verschillende curry mengsels. Vaak wordt kurkuma gebruikt om rijst geel te kleuren, als een soort van goedkopere variant op saffraan. Daarom wordt kurkuma ook wel Indische saffraan genoemd.
Kurkuma wordt gewonnen uit de wortel van de plant Curcuma Longa. Kurkuma wordt ook wel koenjit of geelwortel genoemd. In Azië wordt kurkuma niet alleen gebruikt om rijst mee te kleuren, maar ook als medicijn tegen allerlei ziektes, zoals trombose, wondgenezing, infecties en hersenaandoeningen waaronder de ziekte van Alzheimer en Parkinson. Zowel in het oude Indische als Chinese gezondheidssysteem passen ze kurkuma al duizenden jaren toe maar nu pas komen er nieuwe studies die aangeven hoe kurkuma nu precies werkt.
Wat zijn de gezondheidsvoordelen kurkuma?
Helpt bij het afvallen
Er zijn al een aantal studies uitgevoerd naar de effecten van kurkuma wanneer het gaat over het controleren van het lichaamsgewicht. Zo heeft een onderzoek uit 2009 uitgewezen dat wanneer een groep muizen een vetrijk dieet die enorm veel calorieën bevat krijgt toegediend, en daarbij een supplement met curcumine gaat gebruiken, ze minder geneigd zijn om aan te komen dan de muizen die geen supplement hadden gekregen. Dit zou te verklaren zijn doordat curcumine het verhindert dat er nieuwe bloedvaten kunnen worden gevormd in het vetweefsel. Dat zorgt er op zijn beurt voor dat de vetweefsels niet kunnen uitzetten en er ook weinig of geen gewicht bijkomt. Daarnaast ondersteunt het de spijsvertering.
Helpt bij Alzheimer
Diverse studies laten zien dat kurkuma helpt tegen Alzheimer. Niet alleen ter preventie, maar ook als je al Alzheimer hebt. Het kruid vertoont in het laboratorium allerlei interessante eigenschappen. Het kan ontstekingen remmen en vermindert ook de vorming van zogenaamde ‘plaques’. Plaques zijn schadelijke eiwitneerslagen in de hersenen en dat is een belangrijk kenmerk van de ziekte van Alzheimer. Zeker honderd studies bij mensen zijn afgerond en er lopen nog een aantal onderzoeken. De meerderheid van de studies onderzocht het effect op bepaalde ontstekingen of kanker. De resultaten waren daarbij tegenstrijdig. Sommige studies zagen een klein effect, maar veel studies zagen ook geen enkel effect. Uiteraard is meer onderzoek nodig om de effecten van kurkuma op (de vorming van) Alzheimer te verhelderen.
Helpt bij reuma
Ook reumapatiënten zouden baat kunnen hebben bij kurkuma omdat het de gewrichtspijn op een natuurlijke manier zou verminderen. Uit een onderzoek bleek dat een suppletie van kurkuma-extract aan reumatische ratten ontstekings- en afbraakprocessen in gewrichten afremde. Ratten met gewrichtsreuma kregen extracten van kurkuma, die overeenkwamen met de qua samenstelling overeenkomende commercieel verkrijgbare kurkuma. Het gevolg was dat de stoffen die verantwoordelijkheid zijn voor de ontstekingen in het gewrichtsgebied in activiteit afnamen. Natuurlijk zit er een groot verschil tussen een rat en een mens, maar uit deze resultaten kan worden afgeleid dat kurkuma-extract mogelijk effectief is voor het verminderen van de symptomen van reuma. Klinische onderzoeken bij mensen met reuma zijn zeker nodig.
Helpt in de strijd tegen kanker
De stof kurkuma zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de behandeling van kanker. Kurkuma speelt een rol bij apoptose (celdood) en kan daarmee voorkomen dat tumoren verder groeien. Volgens onderzoek van het Anderson Cancer Center blokkeert kurkuma een noodzakelijk biologisch pad om melanoom en andere kankers te ontwikkelen. Echter, de rol die kurkuma zou kunnen betekenen voor de behandeling van kanker moet nog verder wetenschappelijk worden uitgezocht. De eerste tekenen zijn wel positief. Een bijzonder groot bijkomend voordeel van deze stof is dat deze niet giftig is voor de mens.
Vermindert spierschade na krachttraining
Een sportsupplement op basis van kurkuma zou de schade die spieren oplopen door krachttraining verminderen. Het is gebleken dat sporters die het supplement gebruiken na de training minder last van spierpijn hebben. Beide stellingen zijn een uitkomst van een studie gepubliceerd in de Journal of the International Society of Sports Nutrition.
Biedt bescherming bij hersenschade die ontstaat na een beroerte
Onderzoekers van de Universiteit van Nanjing in China proberen meer inzicht te krijgen in het werkingsmechanisme van curcumine. Een groep ratten kreeg 1 of 2 mg per kg curcumine per infuus toegediend, 30 minuten na een beroerte. De met curcumine behandelde ratten bleken, afhankelijk van de dosis, beduidend minder verlies van neurologisch functioneren, een lagere sterfte, en minder waterophoping in de hersenen te hebben dan de ‘curcuminevrije’ dieren. Alle bevindingen wijzen op beschermende effecten van curcumine.
Hoeveel kurkuma per dag?
Het advies voor volwassenen is om tussen de 1 en 3 theelepels kurkuma per dag te eten. Te veel kurkuma is niet goed en wanneer je zwanger bent dan moet je proberen kurkuma te vermijden aangezien het slecht voor je kindje zou zijn. Men raadt ook aan om in een maaltijd met kurkuma wat peper te gebruiken. In peper zit namelijk pepine, een stof waardoor kurkuma veel beter wordt opgenomen in het lichaam. Het laatste advies is om kurkuma niet rauw te eten. Er zijn diverse soorten kurkuma en alleen Kurkuma Longa, Curcumine Longa en Curcuma Longa zouden de voorgenoemde heilzame werkingen hebben. Curcuma Longa is de meest gebruikte en aanbevolen kurkuma variant (vanwege haar krachtige werking).
Bronnen: Nationalacademic.nl, alzheimer-nederland.nl en tegenkanker.nl
