Het liefst slapen we de hele nacht lekker door. Dan pas hebben we pas het gevoel dat we goed hebben geslapen. Maar hoe vaak lukt jou dat? Is het eigenlijk erg om ’s nachts wakker te worden?
Veel mensen stellen de zich de vraag, of dat het normaal is om ’s nachts wakker te worden. Volgens onderzoek is het volkomen normaal om ’s nachts wakker te worden. Wij mensen slapen namelijk in fasen.
Wat is slaap?
De mens heeft slaap nodig. Slaap is essentieel voor het lichaam en de geest om te kunnen herstellen van de dag. Alle indrukken van die dag worden tijdens onze slaap verwerkt, onze spieren ontspannen en ons lichaam maakt tijdens de slaap meer nieuwe cellen en afweerstoffen aan, dan wanneer we wakker zijn.
Een slaapcyclus bestaat uit vijf fasen en duurt zo’n 90 tot 120 minuten. Gemiddeld wordt de hele slaapcyclus zo’n drie tot vijf keer per nacht doorlopen.
Een gezonde slaap doorloopt de volgende vijf fasen:
- Non-rem fase
De slaap begint met de ‘doezelperiode’ waarin je gedachten hun eigen weg gaan. - Sluimerfase
De sluimerfase is de overgangsfase tussen waken en slapen. De oogbeweging wordt trager. Je hebt moeite je ogen open te houden en valt je uiteindelijk in slaap. De hersenactiviteit neemt langzaam af. - Lichte slaap
In deze fase begint de slaap, maar deze is nog heel licht. Je wordt niet meer van elk geluid wakker, maar je kunt wel heel makkelijk gewekt worden. - Diepe slaap
Dit is de fase van de echte diepe slaap, waarin de ademhaling en hartritme dalen tot het laagste ritme. Als je uit deze slaap gewekt wordt ben je gedesoriënteerd en heb je even tijd nodig om je te realiseren waar je bent. Deze fase zorgt voor het fysieke herstel. - REM-slaap
Ongeveer anderhalf uur na het inslapen, begint de REM-slaap (Rapid Eye Movement) die we ook kennen als de droomslaap. Deze slaap is wat lichter dan de diepe slaap, je ogen bewegen snel heen en weer, je hartslag en lichaamstemperatuur gaan omhoog. Wanneer je tijdens de droomslaap gewekt wordt, herinner je meestal je droom nog.
Na iedere REM-slaapfase ontwaak je soms kort (vaak onbewust), en begint de hele slaapcyclus weer van vooraf aan tot dat het tijd is om wakker te worden.
’s Nachts wakker worden is dus niet het probleem. Het wordt pas een probleem, als je niet gemakkelijk weer in slaap valt of wanneer je wel heel vaak ’s nachts wakker wordt.
Oorzaken van vaak wakker worden kunnen zijn:
Plassen
Bij de meeste mensen in dit waarschijnlijk de meest voorkomende oorzaak van wakker worden. Het blijkt dat 44% van de mannen en vrouwen tussen 20 en 40 tenminste één keer, en 18% zelfs meer dan één keer per nacht wakker wordt om te moeten plassen. Wanneer je in de avond veel drinkt, dan is het logisch dat je er ’s nachts uit moet om te plassen. Maar als je niet te veel voor je gaat slapen drinkt, en je moet er toch twee keer of meer uit om te gaan plassen dan is dat een ander verhaal. Er zijn mensen die zweren bij het voor het slapen gaan drinken van een klein glaasje water met wat (zee)zout erin. Zij zijn ervan overtuigd dat dit je kan helpen om ’s nachts wat meer vocht vast te houden zodat je er niet te vaak uit hoeft. Wanneer je hier niet in gelooft dan kan je huisarts je wellicht verder helpen.
Te warme slaapkamer
Een te warme slaapkamer kan er niet alleen voor zorgen dat je moeilijk in slaap valt. Het kan er ook voor zorgen dat je moeilijk in slaap blijft. Dat kan liggen aan de temperatuur van de kamer, je beddengoed en/of wat je aan hebt. Gelukkig zijn er een aantal dingen die je kunt doen, om de perfecte slaapomgeving te creëren. Het is vooral belangrijk om je slaapkamer koel te houden. Een temperatuur van zo’n 16 tot 18 graden is de ideale slaaptemperatuur. Je kunt ook een warme douche of een warm bad nemen voor je gaat slapen. Daarna zal je temperatuur dalen, wat je hersenen associeert met slapen. Wanneer geluid van buiten of van je partner de reden is dat je vaak wakker wordt dan zijn oordopjes wellicht een uitkomst.
Alcohol
Het is gebleken dat een glas wijn voor het slapengaan je sneller in slaap laat vallen, maar het verslechtert de kwaliteit van je slaap aanzienlijk, waardoor je ’s nachts vaker wakker wordt. Onder invloed van alcohol is het moeilijker om in de REM (Rapid Eye Movement) slaapfase te komen. Die REM-slaap is nu juist de fase waar je het meest van uitrust. Je slaapt er dus onrustiger door en je hebt meer kans om wakker te worden. Probeer om een paar uur voor je gaat slapen geen alcohol meer te drinken, zodat je lichaam nog de tijd heeft om de alcohol af te breken.
Verkeerd snacken
Als je vlak voor het slapen verkeerd gaat snacken, dan kan dat je slaap behoorlijk verstoren. Wanneer je lekker aan de chips gaat, dan zorgen de geraffineerde of snelle koolhydraten voor een snelle stijging van je bloedsuikerspiegel, waarna je lichaam insuline aanmaakt om de suikerspiegel weer normaal te krijgen. Daardoor daalt je bloedsuiker en komen de stresshormonen cortisol en adrenaline vrij. Dat laatste helpt je niet echt om rustig te slapen. Wil je toch nog snacken voor je gaat slapen? Eet dan iets licht verteerbaar en vermijd pikante, zoute en vette voeding.
Te veel cafeïne
We weten allemaal dat door cafeïne te drinken je moeilijker in slaap kan vallen. Maar wat veel mensen niet weten is dat het ook invloed heeft op de kwaliteit van je slaap. Cafeïne heeft namelijk een halfwaardetijd van drie tot vier uur, wat betekent dat het je lichaam evenveel tijd kost om de helft van je cafeïne-inname af te breken. Kortom, het kan zijn dat je de gevolgen van cafeïne uren later nog steeds voelt. Voor de mensen die er gevoelig voor zijn, is het advies om minstens 6 uur voor het slapen gaan geen cafeïne houdende dranken meer te drinken.
Hormonen
Hormonen hebben een sterke invloed op het slaapritme en slaappatroon. De menstruale cyclus, zwangerschap en de menopauze veroorzaken hormonale veranderingen. Het gevolg kan zijn dat je ’s nachts niet goed door kunt slapen. Zo kan een verminderde oestrogeenproductie ervoor zorgen dat je opvliegers krijgt waardoor je ’s nachts wakker kan worden. Wanneer je erg veel last hiervan hebt dan kan je huisarts je misschien helpen.
Bronnen: independent.co.uken slaapcentrum.slingeland.nl
