Heb jij last van kleine bruine vlekjes in je gezicht of op je handen? Dan kan het heel goed zijn dat je last hebt van ouderdomsvlekken. Wat kun je tegen ouderdomsvlekken, ook wel bekend als pigmentvlekken, doen?
Wat zijn ouderdomsvlekken?
Ouderdomsvlekken zijn donkere verkleuringen op je gezicht, armen, benen, hals, nek of decolleté. In principe zijn het pigmentvlekken, waarbij uv-straling de pigmentcellen in de huid hebben ontregeld. Het gevolg zijn ophopingen van pigment, waardoor deze donkere vlekjes ontstaan. Naast zonlicht kan ook erfelijkheid een rol spelen in deze vorm van huidveroudering. Sommige mensen krijgen ouderdomsvlekken al op relatief jongere leeftijd, bij hen ligt het ontstaan ervan in de genen. Deze vlekjes kunnen de huid ontsieren, maar zijn bijna altijd onschuldige vlekken. Echter, sommige huidkankers kunnen wel op ouderdomsvlekken lijken. Daarom is het belangrijk om eens voor een check langs je huisarts te gaan.
Soorten ouderdomsvlekken
Er zijn 4 verschillende soorten ouderdomsvlekken: levervlekken, ouderdomswratten, bloedblaartjes en witte ouderdomsvlekken.
Levervlekken
Levervlekken worden ook wel zonnevlekken, lentigo solaris of lentigo senilis genoemd. Dit zijn de meest voorkomende ouderdomsvlekken en ze ontstaan meestal pas na het 50ste levensjaar als gevolg van huidveroudering, waarbij er een duidelijk verband bestaat tussen het ontstaan de mate van zonnestralen op het lichaam. Daarom verschijnen deze plekjes ook vooral op plekken die blootgesteld zijn door de zon.
Ouderdomswratten
Een ouderdomswrat is soms heel dun en lijkt vaak meer een bruine vlek dan op een wrat. Qua formaat kunnen ze variëren van enkele millimeters tot enkele centimeters. Een ouderdomswrat is niet kwaadaardig en kan ook niet kwaadaardig worden. Meestal ontstaan ouderdomswratten op volwassen leeftijd. Ook hier speelt het ouder worden van de huid net als erfelijkheid een rol. Vaak zien we ouderdomswratten op het gezicht, rug, borst en in de nek.
Bloedblaartjes
Kleine blaasjes die helder rood of paars van kleur zijn noemen we bloedblaartjes. Andere benamingen voor deze blaartjes zijn seniele angiomen of ruby spots. Deze huidaandoening ontstaat door een plaatselijke toename van kleine maar sterk verwijde vaatjes in de huid. Ondanks dat ze onder ouderdomsvlekken vallen, kunnen ze ook al in de tienerjaren ontstaan. Echter, hoe ouder iemand wordt, hoe meer er verschijnen.
Witte ouderdomsvlekken
De levervlekken en de ouderdomswratjes zijn donker van kleur, maar er bestaan ook witte ouderdomsvlekken. De medische benaming hiervoor is idopathische guttate hypomelanose. Het zijn ronde witte vlekjes van gemiddeld drie tot acht millimeter en zitten meestal op armen en benen. De oorzaak is (nog) onbekend. Maar omdat deze vlekken hoofdzakelijk bij mensen die wat ouder zijn te zien zijn, gaat men ervan uit dat ouderdom een rol speelt. Ook blijken mensen die vele zonuren te pakken hebben gehad hier vaker last van te hebben.
Behandelen ouderdomsvlekken
Op het moment dat je vlekjes op je huid hebt en er niet zeker van bent, ga dan altijd naar je huisarts. Deze kan een correcte diagnose stellen en dat is van belang omdat sommige huidkankers op ouderdomsvlekken lijken en andersom. Vervolgens kan je huisarts je doorverwijzen naar een specialist die de meest optimale behandelmethode kan bepalen.
Levervlekken behandelen
Levervlekken zijn gelukkig niet kwaadaardig, waardoor een behandeling in principe niet noodzakelijk is. Echter, wanneer je cosmetische bezwaren hebt, dan kun je ze verwijderen door middel van lasertherapie. Ook bestaat de mogelijk om deze vlekken te behandelen met stikstof. Hierbij wordt het bovenste laagje van de huid bevroren met behulp van deze stikstof, waardoor er een oppervlakkig wondje ontstaat. Deze bevroren huidcellen sterven af en worden vervangen door nieuwe, gezonde huid.
Ouderdomswratten behandelen
Ook deze vorm van ouderdomsvlekjes kan geen kwaad, waardoor je zou kunnen laten zitten. Zit zo’n ouderdomswrat je in de weg, dan kun je deze laten verwijderen door middel van: afschaven, snijden of bevriezen. Het bevriezen gebeurt ook hier door middel van het aanstippen met vloeibare stikstof. Het afschaven wordt met een zogenaamde lepel gedaan, waarna ook hier een oppervlakkig wondje achterblijft dat snel geneest.
Bloedblaartjes behandelen
Ook deze vorm is geheel onschuldig, waardoor er in principe geen medische noodzaak is om ze te behandelen. Echter, wil je ze toch verwijderen dan kunnen ze chirurgisch, onder plaatselijke verdoving, worden verwijderd of weggebrand door elektrocoagulatie.
Witte ouderdomsvlekken behandelen
Ook hier is behandeling niet nodig. Lichttherapie werd vroeger aangeprezen, maar blijkt niet het gewenste effect te hebben. Wanneer iemand er veel last van heeft, dan zou deze persoon kunnen proberen om ze te camoufleren. Wanneer de vlekken groter zijn, dan kan er gedacht worden aan pigmenttransplantatie, zoals minigrafting.
Voorkomen van ouderdomsvlekken
Het is bijna onmogelijk voor mensen met een blanke huid om ouderdomsvlekken te voorkomen. Wel is het verstandig om te voorkomen dat de vlekken al op jonge leeftijd ontstaan om je huid altijd met een crème met minimaal SPF factor 30 in te smeren.
Bronnen: BENU, Huidarts en Maxima Medisch Centrum
