Soms voel je dat ineens je hart even overslaat. Voor veel mensen zijn hartoverslagen een eng en beangstigend gevoel. Meestal is zo’n hartoverslag (extrasystole) onschuldig, maar soms kan het gevaarlijk zijn. Wanneer is een overslaand hart gevaarlijk en wanneer niet?
Wat is een overslaand hart?
Een afwijkend hartritme kan onschuldig zijn, maar het kan ook een symptoom van een hartritmestoornis zijn. Een normaal hartritme is regelmatig en telt een aantal slagen van tussen de vijftig en honderd per minuut. Tijdens inspanning kan je hartslag wel stijgen tot 160 slagen per minuut, om te kunnen voorzien in de verhoogde vraag naar zuurstof.
Het hartritme wordt geregeld door het prikkelgeleidingssysteem, een netwerk van speciale cellen in de hartspier. Deze cellen geleiden de elektrische prikkel die de hartspier aanzet tot samenknijpen. Een afwijkend hartritme of een hartritmestoornis wordt veroorzaakt door een probleem of een fout in dat prikkelgeleidingssysteem.
Een hartritme dat afwijkend is en die we allemaal kennen is het overslaan van het hart, een overslag of extrasystole. Hartoverslagen (extrasystolen) zijn slagen die te vroeg vallen tijdens het normale hartritme. De pauze tot de volgende hartslag is dan wat langer. Tijdens deze pauze krijgt het hart iets meer tijd om zich met bloed te vullen. Daarom is de slag die daarna komt vaak wat krachtiger en dat voelen we dan als een soort bons. De term overslaan is dus niet goed, maar door die pauze lijkt het alleen alsof het hart een slag overslaat. Sommige mensen voelen niets of bijna niets van deze extrasystolen. Anderen hebben wel veel last van deze hartkloppingen of hartoverslagen.
Symptomen overslaand hart
Mensen die last hebben van hartoverslagen beschrijven het als:
- Het overslaan van je hartslag of het overspringen van je polsslag.
- Een hevig bonzende hartslag.
- Het gevoel dat je hart even stopt of het stilstaan van je hart.
- Een pauze en dan een voelbare harde hartslag.
Oorzaken van een overslaand hart
Iedereen voelt zijn hart wel eens overslaan, maar dit betekent niet direct dat je een ernstige aandoening hebt. Hartoverslagen kunnen op verschillende plaatsen in het hart ontstaan. Te weten: in de wand van de boezems, in de hartkamers of in de AV-knoop. De AV-knoop ligt op de grens tussen de boezems en kamers en deze remt de elektrische prikkel af en regelt zo dat de kamers net iets later samentrekken dan de boezems.
Meestal hebben hartoverslagen geen duidelijke oorzaak. Bijna alle hartaandoeningen kunnen hartoverslagen veroorzaken. Maar hartoverslagen kunnen ook veroorzaakt worden door: alcohol, chocolade, koffie en cola, bepaalde geneesmiddelen tegen astma en verkoudheid, oververmoeidheid of stress, sterke emoties en nicotine. Een hartritmestoornis kan op alle leeftijden voorkomen en hierbij wordt niet altijd een duidelijke oorzaak gevonden. Echter, het kan ook duiden op een hartziekte, of een te hardwerkende schildklier.
Alleen vervelend of ook gevaarlijk?
Hartoverslagen komen redelijk vaak voor, bij bijna iedereen, en meestal wanneer iemand niets doet of ze verdwijnen tijdens inspanning en zijn in het algemeen ongevaarlijk. Meestal gaan ze gewoon voorbij en hebben ze geen invloed op de normale pompwerking van het hart. Maar wanneer ze regelmatig voorkomen dan kunnen hartoverslagen vervelend zijn, niet vanwege de lichamelijke klachten maar door het onaangename, beangstigende gevoel dat de hartslag wordt onderbroken gevolgd door die zware bons in de borstkas.
Over het algemeen zijn hartoverslagen dus ongevaarlijk. Een boezem-extrasystole heeft iedereen weleens, ook al merkt niet iedereen dit. Kamer-extrasystolen, of ventriculaire extrasystolen, kunnen in bepaalde gevallen wel gevaarlijk zijn. Zo moet je extra voorzichtig zijn met ventriculaire extrasystolen wanneer er sprake is van:
- Meerdere achtereenvolgende extrasystolen van de hartkamers.
- Een voorafgaande hartziekte zoals ventrikelfibrilleren, hartinfarct of een hartaanval.
- Hartzwakte of hartfalen als gevolg van ouderdom of een slechte pompfunctie.
- Wolff-Parkinson-White syndroom.
- Een voorafgaande hartoperatie.
Wanneer naar de huisarts bij hartoverslagen?
Wanneer je hart af en toe overslaat of op hol slaat is er meestal geen probleem. Iedereen heeft er wel eens last van. Maar wanneer je veel last van de overslagen hebt of wanneer je bang bent dat er iets mis is en wanneer de hartslagen steeds vaker voorkomen ga dan naar je huisarts.
Neem direct contact op met je huisarts wanneer je last hebt van hartoverslagen die gepaard gaan met:
- Pijn op je borst.
- Kortademigheid en/of benauwdheid.
- Duizelig voelen en/of flauwvallen.
- Misselijkheid, transpireren en/of bleek zien.
Behandeling van hartoverslagen
Tijdens het bezoek aan je huisarts zal deze je aantal vragen stellen, eenvoudig lichamelijk onderzoek plegen, eventueel laboratoriumonderzoek en een ECG (elektrocardiogram, hartfilmpje) doen en dan kan hij/zij in het algemeen bepalen of er sprake is van extrasystolen. Wanneer er geen hinderlijke klachten of een bijkomende hartziekte zijn dan is behandeling niet noodzakelijk.
Maar wanneer er wel hinderlijke klachten bestaan dan is het gebruik van een ritme regulerend middel (een antiarrhythmicum, meestal een bètablokker) te overwegen.
Bronnen: Hartstichting, Hartwijzer
