Artrose in de handen komt erg vaak voor. Naast pijn en vermoeidheid in de handen zorgt dit ook voor grote beperkingen bij dagelijkse handelingen. Wanneer artrose ontstaat, dan is zo vroeg mogelijk behandelen effectief om ervoor te zorgen dat het niet erger wordt.
Wat is handartrose?
Artrose is een aandoening aan je gewrichten. In je handen zitten verschillende gewrichten, de pols, in je vingers en in je duim. Aan het einde van een bot zit een laagje kraakbeen. Dat kraakbeen zorgt ervoor dat de gewrichten soepel langs elkaar kunnen glijden. Bij artrose wordt dat laagje kraakbeen dunner en dunner. Hierdoor wrijven de botten tijdens het bewegen tegen elkaar en dat kan pijn veroorzaken. Handartrose komt met name voor in de bovenste vingergewrichten, in de duim en in de pols.
Klachten bij handartrose
Het eerste symptoom van artrose aan je duim is dat je pijn voelt als je een voorwerp vastpakt. In het begin dat is enkel wanneer je met je vinger en duim iets omdraait, oppakt of opent. Veranderingen in de temperatuur en de luchtvochtigheid kunnen de pijn uitlokken. Naarmate de aandoening verergert, zal de kleinste beweging al pijn veroorzaken. Ook kan het gewricht opzetten en wordt de beweging van het gewricht beperkt. Wanneer je last hebt van artrose in de vingers dan heb je last van pijn en stijfheid en dan kunnen je vingers er ook knokig uit gaan zien. Wanneer de aandoening in de pols zit, dan kan de pols pijn doen, opzetten of soms kraken.
Oorzaken van handartrose
Hoe het precies komt dat de kwaliteit van het kraakbeen verandert, is niet bekend. Wel zijn er enkele factoren bekend die een rol spelen:
- Ouder worden, is de belangrijkste. Met het verstrijken van de jaren vermindert de kwaliteit van het kraakbeen waardoor het gemakkelijker slijt. Handartrose ontstaat meestal na het veertigste levensjaar.
- Ook reumatoïde artritis leidt vaak tot artrose. De ontstekingen in gewrichten die met reumatoïde artritis gepaard gaan, tasten het kraakbeen aan.
- Eerder letsel, zoals een breuk of verstuiking, kan (ernstige) kraakbeenschade opleveren.
- De belasting van het gewricht door een bepaalde lichaamshouding of werkhouding.
- Vrouwen krijgen vaker met artrose in de handen te maken dan mannen.
- Erfelijke aanleg kan een rol spelen.
Behandeling artrose aan de handen
Wanneer artrose ontstaat, dan is zo vroeg mogelijk behandelen effectief om ervoor te zorgen dat het niet erger wordt. Dat blijkt uit een studie aan het universitair ziekenhuis UMC Utrecht. Het is niet mogelijk om handartrose te genezen, maar er zijn wel verschillende behandelingen mogelijk om zo klachten als stijfheid en pijn te verminderen:
Regelmatig bewegen
Wellicht is dit niet het eerste waar je aan denkt vanwege de pijn, maar het is belangrijk om je pols- en handspieren regelmatig te bewegen. Zo worden de spieren sterker en blijven de gewrichten soepeler. Een oefentherapeut kan je hiervoor gerichte oefeningen geven.
Spalkje
Bij vroegtijdige ontdekking kunnen de symptomen van de aandoening meestal verdwijnen met een niet-operatieve maatregel zoals een spalkje voor extra ondersteuning of een polsbrace die je pols ondersteunt. Ook bestaan er speciale reumahandschoenen die de handen warm houden en ondersteunen.
Gezonde voeding
Hoewel er nog weinig bekend is over het effect van voeding op reumatische klachten, lijkt bepaalde voeding bij sommige mensen een positief effect hebben op klachten door artrose.
Medicijnen
Pijnstillers zoals paracetamol kunnen helpen om de pijn te verminderen. Wanneer dit langdurig noodzakelijk is dan mag je maximaal vijf keer per dag één tablet (geen twee) van 500 mg paracetamol nemen. Of twee keer per dag twee tabletten van 500 mg tegelijk. Ook bestaan er verschillende gels met een ontstekingsremmende werking die je op de handgewrichten kunt smeren. Deze gels zijn ook prima te combineren met paracetamol.
Wanneer de pijn erger wordt, dan kan je huisarts je NSAID’s voorschrijven, waaronder diclofenac en ibuprofen. Wanneer ook deze niet helpen, of je mag ze niet innemen, dan kan er ook een prik in je hand worden gegeven. Deze prik kan zes tot twaalf weken werkzaam zijn. Het is mogelijk dat de klachten daarna wegblijven, maar ze kunnen ook terugkomen.
Operatie
Wanneer bovenstaande behandelingen niet helpen of de artrose in de hand vergevorderd is, kan een operatie helpen. Er zijn verschillende operaties mogelijk:
- Het vervangen van het aangedane gewricht door een klein kunstgewrichtje.
- Het verwijderen van het kleine handwortelbeentje.
- Vastzetten van het gewricht.
Behandelingen die niet werken
- Injecties met hyaluronzuur worden nog vaak toegepast, maar inmiddels is duidelijk dat het nauwelijks werkt.
- Dat gaat ook op voor glucosamine. Sommige mensen met artrose slikken dit voedingssupplement omdat het goed zou werken. Hier is verschillend wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, echter er is geen wetenschappelijk bewijs voor gevonden dat dit werkt. Tegelijkertijd kan deze voedingsstof ook geen kwaad, dus als iemand het gevoel hebben er baat bij te hebben, dan moeten ze dat vooral blijven gebruiken.
- Er is ook onderzoek gedaan naar het nut van koude kompressen, acupunctuur en ultrageluidbehandeling. Van geen van deze drie is bewezen dat ze helpen.
