Artrose komt onder de Nederlandse bevolking aanzienlijk vaker voor, dan iedere andere gewrichtsaandoeningen. In Nederland hebben ongeveer 1,2 miljoen mensen artrose. Aangezien artrose vooral bij het ouder worden optreedt, is het de verwachting dat het aantal mensen met artrose de komende decennia flink zal toenemen.
Wat is artrose?
Artrose wordt vaak omschreven als gewrichtsslijtage, echter het is een slijtage van het kraakbeen. De belangrijkste functie van kraakbeen is om wrijving te verminderen tussen de bewegende gewrichten. Het heeft net als bot een dragende functie, maar het is niet zo sterk als bot. Bij artrose gaat langzamerhand de kwaliteit en de dikte van het kraakbeen achteruit, waardoor de boteinden niet meer zo soepel kunnen bewegen.
Deze kraakbeenslijtage, en uiteindelijk het bot-op-bot contact door de afwezigheid van kraakbeen, leidt samen met een plaatselijke ontsteking tot de bekende gewrichtsklachten zoals pijnklachten, de zwelling en stijfheid.
Artrose komt het meest voor aan de knieën en heupen. Naast deze twee gewrichten komt artrose ook veel voor aan:
- Vingers, duim en grote teen.
- Nek.
- Onderste deel van de rug.
- Schouder.
- Voet, enkel.
Oorzaken van artrose
De exacte oorzaak van artrose is (nog) niet bekend. Er zijn wel factoren die de kans op artrose vergroten:
- Overbelasting van de gewrichten door: overgewicht, zwaar lichamelijk werk of intensief sporten.
- Te weinig bewegen.
- Erfelijke aanleg. In sommige families komt artrose meer voor én op jongere leeftijd.
- Bepaalde botbreuken en (sport)blessures. Wanneer het kraakbeen al ooit beschadigd is, bijvoorbeeld door een blessure, dan is het risico op het krijgen van artrose op latere leeftijd groter. Deze schade aan het kraakbeen kan ook ontstaan door artritis (gewrichtsontsteking).
- Leeftijd. Vaak is artrose een symptoom van het ouder worden. Met het stijgen van de leeftijd neemt de kans op artrose toe. Echter, het is geen ouderdomsziekte. Er zijn genoeg veertigers die aan artrose lijden.
- Ziekte.
Vaak is het niet één van bovenstaande maar een combinatie van factoren.
Kan ik klachten artrose voorkomen?
Wanneer je artrose hebt dan is dat (nog) niet te genezen. Echter, je kunt wel bepaalde dingen doen om de klachten te voorkomen:
Afvallen
Bij overgewicht helpt het om af te vallen. Veel mensen met artroseproblemen in de heupen of benen hebben overgewicht. Uit een onderzoek van het Erasmus MC in Rotterdam is gebleken, dat wanneer te zware mannen en vrouwen van tussen de 50 en 60 jaar 5 kilo afvallen, zij hiermee hun kans op het krijgen van een knie-artrose met een kwart verminderen.
Gezonde voeding
Over het effect van bepaalde voedingsmiddelen op artrose is nog weinig bekend. Het lijkt dat bepaald eten bij sommige mensen de aandoening doet helpen, en ander voedsel lijkt de klachten alleen maar te verergeren. Echter, wetenschappelijk bewijs is er (nog) niet. Maar gezonde voeding is natuurlijk altijd belangrijk. Wat verstaan we hieronder:
- Gezond en gevarieerd eten, waaronder iedere dag 250 gram groente en 2 porties (200 gram) fruit. En 2 keer per week (vette) vis.
- Voldoende drinken, zoals (mineraal)water, koffie en thee (beide zonder suiker of melk).
- Drink alcohol met mate.
- Niet roken.
- Zorgen voor voldoende calcium.
Voldoende bewegen
Ook beweging is een belangrijke factor. Iedere dag minimaal een half uur bewegen kan artrose voorkomen. Door te bewegen maak je je spieren, pezen en peesaanhechtingen zo sterk mogelijk. Door beweging maak je meteen ook gewrichtssmeer aan, dat ervoor zorgt dat je kraakbeen gezond blijft.
Voorkom overbelasting
Probeer je gewrichten niet te veel te belasten. In het geval van gewrichtsontstekingen dan is het van belang om deze op tijd en goed te behandelen.
Is artrose te verhelpen?
Zoals eerder gezegd is artrose, wanneer je het hebt (nog), niet te genezen. Maar er zijn, naast bovengenoemde punten, nog een aantal aspecten die je kunnen helpen.
Bewegen
Ook wanneer je artrose hebt, is voldoende bewegen erg belangrijk, om te voorkomen dat artrose zich verder ontwikkelt in de gewrichten. Bewegen beschermt de gewrichten, door de spieren eromheen te versterken en soepel te houden. Sterke spieren zorgen voor meer steun en dat kan er voor zorgen dat de pijn afneemt. Maar ook zorgt bewegen er voor dat het kraakbeen gevoed wordt waardoor de gewrichten soepeler bewegen.
Warmte en ontspanning
Warmte kan helpen om je spieren te ontspannen. Ook ontspanningsoefeningen kunnen de druk van de ziekte letterlijk en figuurlijk iets verlichten.
Voedingssupplementen
Sommige mensen kiezen, naast hun dagelijkse voeding, voor een extra aanvulling in de vorm van voedingssupplementen. Zij ervaren bijvoorbeeld positieve effecten van het gebruik van bepaalde kruiden, vitaminen en mineralen. Overleg altijd met je huisarts voor je ergens mee begint.
Orthomoleculaire geneeskunde
Deze vorm valt onder de alternatieve geneeskunde en zij zijn er van overtuigd, dat een ziekte ontstaat als gevolg van een tekort aan voedingsstoffen. Bij artrose worden dan glucosamine of visolie voorgeschreven, ter ondersteuning bij het aanmaken van nieuwe kraakbeencellen.
Injecties
Het behandelen van artrose door middel van het injecteren van hyaluronzuur in de knie, schouder of heup, kan bij mensen een pijnstillende werking hebben. Hyaluronzuur is van nature aanwezig in onze gewrichten en heeft eenzelfde werking als glucosamine. Het verbetert de kwaliteit van het kraakbeen en de gewrichtsvloeistof, waardoor de pijn minder wordt.
Traditionele Chinese Geneeswijze
In de traditionele Chinese geneeswijze wordt gewerkt met een aantal verschillende behandelingen zoals acupunctuur, massage en kruidenbehandelingen. Bij artrose kan acupunctuur een goede pijnbestrijder zijn.
Bronnen: bewegenzonderpijn.com en artrosezorg.nl
