Je baby krijgt via het Rijksvaccinatieprogramma gratis vaccinaties op vaste momenten: de eerste rond 6 tot 9 weken, gevolgd door vaccinaties op 3, 5 en 12 maanden. Deze beschermen onder andere tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hib-ziekte, hepatitis B en pneumokokkenziekte. Hieronder lees je welke vaccinaties je baby wanneer krijgt en wat je van elke vaccinatieronde kunt verwachten.
Wat is het Rijksvaccinatieprogramma?
Het Rijksvaccinatieprogramma is een landelijk programma van de Rijksoverheid, uitgevoerd door het RIVM. Kinderen in Nederland krijgen via dit programma gratis vaccinaties tegen verschillende ernstige infectieziekten. Het programma bestaat al sinds 1957. Meedoen is niet verplicht. Het vaccinatieschema is wetenschappelijk onderbouwd en afgestemd op de leeftijd waarop kinderen bescherming nodig hebben.
Sinds 2025 is het schema op een paar punten gewijzigd. De laatste vaccinatie uit de basisserie is verschoven van 11 naar 12 maanden en de tweede BMR-prik wordt voortaan op 3-jarige leeftijd gegeven in plaats van op 9-jarige leeftijd. Deze wijzigingen gelden voor kinderen geboren op of na 1 januari 2016. Sinds het najaar van 2025 krijgen baby’s die vanaf 1 april 2025 zijn geboren ook bescherming tegen het RS-virus (rotavirus).
Wanneer krijgt je baby de eerste vaccinatie?
De eerste vaccinatie krijgt je baby rond de leeftijd van 6 tot 9 weken: het rotavirusvaccin. Dit wordt niet met een prik, maar als drank via de mond wordt gegeven. Is de moeder tijdens de zwangerschap niet gevaccineerd tegen kinkhoest? Dan kan de jeugdarts al rond 2 maanden een extra DKTP-vaccinatie geven, zodat je baby eerder beschermd is.
Ongeveer 4 weken na de geboorte ontvang je van het RIVM een uitnodigingsbrief met daarin het vaccinatiebewijs en alle uitnodigingskaarten tot je kind 4 jaar wordt.
Welke vaccinaties krijgt je baby in het eerste levensjaar?
De eigenlijke DKTP–Hib–HepB-vaccinatie, gecombineerd met de vaccinatie tegen pneumokokkenziekte, wordt driemaal gegeven vóór de eerste verjaardag.
Vaccinatie op 3 maanden
Bij de vaccinatie op 3 maanden krijgt je baby de eerste DKTP-Hib-HepB-prik. Deze prik beschermt tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hib-ziekte en hepatitis B. Tegelijkertijd krijgt je baby de eerste vaccinatie tegen pneumokokken. Deze bacteriën kunnen onder andere bloedvergiftiging, ernstige longontsteking en hersenvliesontsteking veroorzaken.
Vaccinatie op 5 maanden
Op 5 maanden krijgt je baby opnieuw een prik tegen dezelfde ziekten als bij de vorige ronde, plus de herhaling van de pneumokokkenvaccinatie. Deze herhaalprikken zijn nodig om de afweer van je baby verder op te bouwen, aangezien één prik meestal niet voldoende bescherming biedt.
Vaccinatie op 12 maanden
Voorheen kregen baby’s op 11 maanden hun laatste vaccinaties uit de basisserie. Sinds de wijziging van 2025 is dit moment verschoven naar 12 maanden. Je baby krijgt dan de derde en laatste DKTP-Hib-HepB-prik, samen met de laatste pneumokokkenvaccinatie. Rond 14 maanden volgt de eerste BMR-vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond, samen met de MenACWY-vaccinatie tegen meningokokkenziekte.
Wat als je een vaccinatiemoment overslaat of uitstelt?
Het schema is zo opgesteld dat je baby beschermd is op de leeftijd waarop het risico op ernstige ziekte het grootst is. Stel je een vaccinatie uit, dan blijft je baby in die periode langer onbeschermd. Heb je een vaccinatiemoment gemist? Het consultatiebureau kan meestal een inhaalschema aanbieden, zodat je baby alsnog volledige bescherming opbouwt.
Wanneer neem je contact op na een vaccinatie?
Na een vaccinatie kan je baby tijdelijk klachten hebben, zoals een pijnlijke of rode plek op de prikplaats, lichte koorts of prikkelbaarheid. Dit zijn veelvoorkomende reacties die meestal vanzelf overgaan. Houdt de koorts langer dan een dag aan of maak je je zorgen over hoe je baby reageert? Neem dan contact op met het consultatiebureau of de huisarts.
Twijfel je of het slaapgedrag van je baby na een vaccinatie normaal is? In het forumonderwerp over baby’s delen andere ouders hoe hun baby op de prikken reageerde en kun je je eigen vraag stellen.
Bronnen: RIVM, Rijksoverheid.


