De rotavirusvaccinatie voor baby’s bestaat uit druppels die je baby op de leeftijd van 6 tot 9 weken en rond 3 maanden in de mond krijgt. De vaccinatie beschermt vooral tegen ernstige gevolgen van een rotavirusinfectie, zoals uitdroging en ziekenhuisopname. Sinds 1 januari 2024 is deze vaccinatie onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma. Hieronder lees je wat het rotavirus precies is, hoe de druppels werken en welke bijwerkingen kunnen optreden.
Wat is het rotavirus?
Het rotavirus is een besmettelijk virus dat een ontsteking van de maag en darmen veroorzaakt. Een infectie kan leiden tot diarree, overgeven, buikpijn en koorts. Vrijwel ieder kind krijgt vóór het vijfde levensjaar een keer een rotavirusinfectie. Vooral jonge kinderen kunnen door hevige diarree en overgeven snel uitdrogen.
In Nederland worden jaarlijks ongeveer 3.500 kinderen opgenomen in het ziekenhuis vanwege uitdroging door een rotavirusinfectie. Jaarlijks overlijden gemiddeld vijf tot zes kinderen aan de gevolgen ervan.
Hoe werkt de rotavirusvaccinatie bij baby’s?
De vaccinatie is geen prik, maar een vloeistof die met een kleine tube in de mond van je baby wordt gedruppeld. Het vaccin bevat een verzwakte vorm van het rotavirus, waardoor het afweersysteem het virus leert herkennen en de kans kleiner wordt dat je baby ernstig ziek wordt. De vaccinatie voorkomt niet iedere infectie, maar beschermt vooral tegen een ernstig verloop. In landen waar veel kinderen zijn gevaccineerd, is het aantal ziekenhuisopnames door rotavirusinfecties sterk afgenomen.
Wanneer krijgt je baby de rotavirusdruppels?
Je baby krijgt de vaccinatie twee keer: de eerste keer tussen 6 en 9 weken, de tweede keer rond 3 maanden, met minimaal vier weken ertussen. Voor het toedienen gelden leeftijdsgrenzen, dus de serie moet binnen de vastgestelde periode worden afgerond. Deze vroege momenten zijn bewust gekozen: jonge baby’s lopen het grootste risico op een ernstig verloop. Volgens het RIVM houdt de bescherming minimaal drie jaar aan.
Welke bijwerkingen kan het rotavirusvaccin geven?
Zoals bij iedere vaccinatie kan het rotavirusvaccin bijwerkingen geven bij je baby, van milde reacties tot in zeer zeldzame gevallen iets waarvoor je direct de huisarts of huisartsenspoedpost moet bellen.
Milde, veelvoorkomende bijwerkingen
- Diarree
- Prikkelbaarheid
- Buikpijn
- Winderigheid
Wanneer bel je direct een arts?
Een zeer zeldzame bijwerking is darminvaginatie, waarbij een deel van de darm in een ander deel schuift en de darm kan worden afgesloten. Let na de druppels op aanvallen van hevige buikpijn waarbij je baby bijvoorbeeld de beentjes optrekt, herhaaldelijk moet overgeven, een opgezwollen buik of slijm of bloed in de ontlasting. Neem bij deze klachten direct contact op met een arts, net als bij tekenen van uitdroging.
Heeft je baby veel diarree of moet je baby vaak overgeven, en heeft je baby meer dan 12 uur geen natte luier? Bel dan de huisarts of huisartsenpost. Is je baby jonger dan 3 maanden en heeft je baby een temperatuur van 38 graden of hoger? Neem dan direct contact op.
Is deze vaccinatie verplicht?
Nee, net als de andere vaccinaties binnen het Rijksvaccinatieprogramma is de rotavirusvaccinatie niet verplicht en bepalen ouders zelf of ze hun baby laten vaccineren. De vaccinatie wordt wel aanbevolen, omdat een rotavirusinfectie bij jonge kinderen ernstig kan verlopen, vooral door uitdroging.
Wanneer kan je baby de vaccinatie niet krijgen?
In sommige situaties kan de rotavirusvaccinatie niet worden gegeven of moet deze worden uitgesteld, bijvoorbeeld bij bepaalde darmproblemen, een verminderde afweer, of een allergie voor een bestanddeel van het vaccin. Is je baby ziek met koorts, diarree of overgeven? Overleg dan eerst met het consultatiebureau. Een lichte verkoudheid is meestal geen reden om de vaccinatie uit te stellen.
Heb je nog vragen over de rotavirusvaccinatie? Stel je vraag op het forum over baby’s van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook andere ouders kunnen hun ervaringen met je delen.
