Je baby krijgt de pneumokokkenvaccinatie, ook wel pneu-vaccinatie genoemd, op 3, 5 en 12 maanden via het Rijksvaccinatieprogramma. Deze wordt op dezelfde momenten gegeven als de DKTP-Hib-HepB-prik. De vaccinatie beschermt tegen de belangrijkste typen pneumokokken die bij kinderen ernstige infecties kunnen veroorzaken, zoals hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging. Hieronder lees je wat pneumokokken zijn en welke bijwerkingen na de prik kunnen optreden.
Wat zijn pneumokokken?
Pneumokokken zijn bacteriën waarvan meer dan 90 verschillende typen bestaan. Veel mensen dragen ze bij zich in hun neus of keel zonder daar ziek van te worden. Via hoesten en niezen kunnen de bacteriën zich verspreiden. In sommige gevallen veroorzaken pneumokokken een infectie, zoals een middenoorontsteking of longontsteking. Komt de bacterie in de bloedbaan of het zenuwstelsel terecht? Dan kan een ernstige infectie ontstaan, zoals bloedvergiftiging (sepsis) of hersenvliesontsteking. Vooral jonge kinderen hebben een grotere kans om hierdoor ernstig ziek te worden.
Wanneer krijgt je baby de prik en waarom meerdere keren?
Alle baby’s krijgen de pneumokokkenvaccinatie aangeboden op 3, 5 en 12 maanden, tegelijk met de DKTP–Hib–HepB-vaccinatie. Door meerdere doses te geven, bouwt het afweersysteem een goede bescherming op. Het vaccin beschermt tegen de belangrijkste typen pneumokokken die bij jonge kinderen ernstige ziekten kunnen veroorzaken, zoals een hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging. Het beschermt niet tegen alle typen pneumokokken. Je kind kan daarom ondanks de vaccinatie nog steeds een pneumokokkeninfectie krijgen, maar de kans op ernstige pneumokokkenziekte is kleiner.
Welke bijwerkingen kan de vaccinatie geven?
De pneumokokkenvaccinatie is uitgebreid onderzocht en wordt als veilig beschouwd. Net als bij andere vaccinaties kunnen bijwerkingen optreden die mild zijn en vanzelf overgaan. In zeldzame gevallen kunnen ernstigere reacties optreden.
Milde, veelvoorkomende bijwerkingen
- Pijn, roodheid of zwelling op de plek van de prik
- Koorts
- Prikkelbaarheid of huilerigheid
- Slaperigheid
- Minder eetlust
- Een harde plek op de prikplaats
Volgens het CBG heeft ongeveer 1 op de 10 kinderen tot 2 jaar last van een of meer van de genoemde bijwerkingen, die meestal één tot twee dagen aanhouden. Je baby kan geen pneumokokkenziekte krijgen van de vaccinatie zelf.
Zeldzame, ernstigere bijwerkingen
Een ernstige allergische reactie op het vaccin komt bijna nooit voor. Heb je het vermoeden dat je baby zo’n reactie krijgt na de vaccinatie? Neem dan direct contact op met een arts. Bij zeer vroeg geboren baby’s kan na vaccinatie in zeldzame gevallen tijdelijk een ademstilstand optreden, waardoor deze baby’s afhankelijk van hun medische situatie na de prik extra worden gecontroleerd.
Wanneer neem je contact op?
Heeft je baby hoge of aanhoudende koorts, is je baby erg ziek of maak je je zorgen over een reactie na de vaccinatie? Neem dan contact op met je huisarts of het consultatiebureau. Vermoed je een bijwerking en wil je deze melden? Dat kan bij Bijwerkingencentrum Lareb. Met deze meldingen helpt Lareb de veiligheid van vaccins te bewaken.
Er zijn volgens het RIVM geen aanwijzingen dat het pneumokokkenvaccin ernstige of blijvende klachten veroorzaakt. De vaccinatie verkleint juist de kans op ernstige pneumokokkenziekten bij jonge kinderen.
Heb je nog vragen over de pneumokokkenvaccinatie? Stel je vraag op het forum over baby’s van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook andere ouders kunnen hun ervaringen met je delen.


