Heel veel maagklachten ontstaan door reflux. Wat is de refluxziekte en is er iets aan te doen?
Wat is refluxziekte?
Wanneer er frequent sprake is van het terugstromen van de inhoud van de maag met onder andere maagzuur naar de slokdarm, dan praten we van de refluxziekte. Maagzuur is een vloeistof die in je maag helpt bij de vertering van voedsel. Omdat de maagwand is bekleed met een beschermende laag, kan het maagzuur daar geen klachten veroorzaken. Echter, onze slokdarm beschikt niet over zo’n beschermende laag. Hierdoor kan het maagzuur leiden tot klachten (zoals zuurbranden) en/of beschadiging van het slokdarmslijmvlies.
Soorten reflux
Men maakt onderscheid in 2 soorten van reflux:
- Gewone reflux
Bij deze soort merk je zelf dat de maaginhoud omhoog komt. - Verborgen reflux
Hierbij komt de maaginhoud omhoog, maar je hebt dit niet in de gaten.
Wat zijn refluxklachten?
Wanneer iemand last heeft van reflux, dan kan dit verschillende klachten veroorzaken:
- Brandend maagzuur (ook wel zuurbranden genoemd) dat in de mond komt.
- Opboeren.
- Brandend gevoel achter het borstbeen.
- Pijn achter het borstbeen. De pijn kan zich uiten in een drukkende pijn die kan lijken op hartklachten.
- Misselijkheid.
- Opgeblazen gevoel.
- Hoesten, als gevolg van een maaginhoud die regelmatig tot in de keel terugstroomt.
- Moeite hebben met slikken.
- Gevoel hebben dat er een brok in de keel zit.
- Heesheid.
Gevolgen van refluxziekte
Wanneer er sprake is van langdurig en frequent terugstromen van de maaginhoud naar de slokdarm, dan kan dit op de lange termijn serieuze gevolgen hebben. Zo kan de slokdarm geïrriteerd of zelfs ontstoken raken. De ontstekingen in de slokdarm kunnen leiden tot verlittekening en vernauwing. In bepaalde gevallen is de reflux zo erg dat ze symptomen veroorzaakt zoals: ademhalingsmoeilijkheden, astma en een slecht gebit.
Mensen bij wie de slokdarm jarenlang wordt blootgesteld aan maagzuur kunnen een Barrett-slokdarm krijgen. Hierbij is het slijmvlies onderin de slokdarm blijvend beschadigd. Helaas bestaan er (nog) geen medicijnen die dit kunnen herstellen. Mensen met een Barrett-slokdarm hebben een licht verhoogde kans op slokdarmkanker.
Gelukkig krijgen de meeste mensen met chronische refluxklachten geen Barrett-slokdarm. Waarom iemand wel een Barrett-Slokdarm krijgt en een ander niet is (nog) niet bekend.
Oorzaak van refluxziekte
Dat de maaginhoud terug kan stromen komt doordat de sluitspier die de slokdarm met de maag verbindt niet goed meer sluit. Dit kan een aantal verschillende oorzaken hebben:
- Een middenrifbreuk
Door een middenrifbreuk kan het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag niet goed meer werken en kan daardoor open gaan staan. - Een zwangerschap
Doordat de baby groeit, ontstaat er voor de maag minder ruimte in de buikholte. Hierdoor neemt de druk op de maag toe, waardoor het sluitspiertje niet meer goed kan sluiten. - Overgewicht
Bij overgewicht is de druk in de buik groter dan wanneer er geen sprake is van overgewicht. Hierdoor kan het zuur makkelijker terug naar de slokdarm stromen. - Een luie maag
Een luie maag (vertraagde maagontlediging), zorgt ervoor dat het voedsel langer dan normaal in de maag blijft. Hierdoor is de kans groot dat er teveel zure maaginhoud terug de slokdarm instroomt. - Ouderdom
Als gevolg van het ouder worden kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten. - Bepaalde voedingsmiddelen
Bepaalde voedingsmiddelen, waaronder chocola, pepermunt en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt en de maag niet meer goed afsluit. - Roken
Het is bekend dat nicotine heeft hetzelfde effect als chocola, pepermunt en alcohol.
In principe kan iedereen last hebben van een reflux, maar bij baby’s komt deze maagklacht regelmatig voor. Dit komt omdat hun sluitspier tussen slokdarm en maag nog onvoldoende ontwikkeld is. Hierdoor spugen ze regelmatig de zojuist gedronken melk uit. De refluxklachten verdwijnen naarmate het kind ouder wordt.
Wat kun je zelf doen bij refluxklachten?
Het meest belangrijke is om de drukverhoging in de buik te voorkomen. Dit kan onder andere door:
- Door gezond te eten en veel te bewegen. Dit helpt niet alleen om overgewicht tegen te gaan, maar zorgt ook voor een zachte ontlasting.
- Het is raadzaam om de eerste uren na een maaltijd niet plat te gaan liggen.
- Door niet vlak voor het slapen te gaan te eten.
- Stoppen met roken.
- Eet kleine maaltijden, zodat je geen overvolle maag hebt.
- Zorg dat je voldoende drinkt en vezelrijke voeding eet om de ontlasting zacht te houden en niet te hoeven persen. Ook persen verhoogd de druk in de buik.
Het maagzuur stroomt waarschijnlijk minder gemakkelijk terug naar de slokdarm, wanneer je het hoofdeinde van je bed met ongeveer 10 tot 20 centimeter verhoogt. Dit zou je kunnen doen met kussens of door het hoofdeinde op klossen te zetten.
Behandeling refluxziekte
Medicijnen
In sommige gevallen kunnen refluxklachten worden behandeld door het innemen van maagzuurbinders. Als deze niet voldoende helpen of wanneer de klachten terug blijven komen, dan kunnen maagzuurremmers helpen.
Operatie
De anti-reflux operatie is een operatie die uitgevoerd kan worden bij mensen met ernstige refluxklachten die veroorzaakt worden door een middenrifbreuk. Deze operatie wordt uitgevoerd via een kijkoperatie.
Wanneer naar je huisarts?
Neem direct contact op met de huisarts:
- Als de klachten langer dan twee weken aanhouden of als ze verergeren.
- Wanneer je plotseling heftige pijn boven in de buik of achter je borstbeen krijgt.
- Wanneer je regelmatig moet overgeven.
- Op het moment dat je bloed overgeeft.
- Wanneer de ontlasting zwart is.
- Wanneer je in korte tijd meer dan 5 kilo afvalt, zonder aanwijsbare reden.
Bronnen: refluxziekte.nl, gastro-maatjes.nl, antoniusziekenhuis.nl en darmklachten.nl
