Als je merkt dat je schouder steeds pijnlijker en stijver wordt, dan heb je misschien wel een frozen shoulder. Het is een aandoening die 2 tot 5% van de Nederlandse bevolking overkomt. Ondanks dat het een zeer pijnlijke aandoening is, is deze goed te behandelen. Maar snel ingrijpen is belangrijk om erger te voorkomen.
Wat is een frozen shoulder?
Een frozen shoulder, of stijve schouder, is een aandoening waarbij je je schouder en arm slecht kunt gebruiken. De naam komt uit de Engelse taal en verwijst naar de stijfheid van het schoudergewricht. Er is sprake van een te strak kapsel. Doordat het kapsel niet genoeg lengte meer heeft, kan de kop niet goed genoeg bewegen. Deze aandoening komt het meest voor bij vrouwen tussen de 40 en 70 jaar.
Oorzaak
In de meeste gevallen is er geen duidelijke oorzaak. Maar een frozen shoulder kan ontstaan als gevolg van een ontstekingsreactie in het schouderkapsel. Dit kun je krijgen na een:
- Slijmbeursontsteking.
- Blessure.
- Operatie of zelfs zonder duidelijke aanleiding.
De ontsteking triggert je schouderkapsel als het ware om te gaan krimpen. Dit is alleen niet iets tijdelijks. Hij blijft dit zelfs doen wanneer de ontsteking al lang is genezen. Waarom dit zo is, en waarom deze ontstekingsreactie bij de één resulteert in een frozen schouder en bij de ander niet, daarover tast men nog in het duister.
In principe iedereen een frozen shoulder krijgen. Er blijken wel een aantal risicofactoren te zijn:
- Diabetes. Ongeveer 10 tot 20% van de mensen met diabetes, krijgt last van een frozen shoulder. Dat kan te maken hebben met de doorbloeding die bij deze patiënten minder goed is.
- Te snel- of langzaam werkende schildklier.
- Ziekte van Parkinson.
- Bepaalde hart- en vaatziekten.
Mogelijke symptomen
De meest voorkomende symptomen zijn:
- De klachten beginnen met pijn. Met name een drukkende pijn, maar de pijn kan ook stekend zijn. De pijn kan continu zijn of aanvalsgewijs (vooral ’s nachts) optreden. De pijn voel je aan de buitenkant van de schouder en vaak in de bovenarm.
- Stijfheid (de schouder lijkt bevroren) en beperkte bewegingsvrijheid van de schouder.
- Het is moeilijk om je arm boven je hoofd te tillen, voor je lichaam langs te grijpen of je arm achter je rug te bewegen.
Beloop
Je schouder zit niet van de ene op de andere dag vast. Dit gebeurt langzaam en doorloopt 3 stadia. Het is belangrijk om die te herkennen en snel in te grijpen. Zonder behandeling kan het wel 3 jaar duren voordat je je schouder weer normaal kunt bewegen.
Fase 1 – Bevriezingsfase
De pijn kan hierbij zeer hevig zijn en de bewegingsbeperking neemt langzaam toe. Bij sommige mensen is de pijn minder acuut en sluipt de bewegingsbeperking er langzaam in. Deze fase duurt ongeveer drie maanden (loopt uiteen van 2 tot 9 maanden).
Fase 2 – Bevroren fase
De pijn vermindert en het bewegen is duidelijk minder pijnlijk. Wel is er veel last van de bewegingsbeperking. Deze bewegingsbeperking is een duidelijke handicap tijdens het dagelijks leven. Bewegen in de uiterste standen van het gewricht blijft zeer pijnlijk. Deze fase kan 4 tot 12 maanden aanhouden.
Fase 3 – Ontdooiende fase
De bewegingsbeperking begint af te nemen, te verbeteren. De meeste patiënten ervaren tussen de twaalf maanden tot drie jaar dat ze weer beter kunnen bewegen.
Ongeveer 1 op de 20 mensen met een frozen shoulder, houdt ook na de laatste fase langere tijd een pijnlijke en stijve schouder.
Behandelmogelijkheden
De frozen shoulder is moeilijk behandelbaar en een verkeerde aanpak kan het hele genezingsproces vertragen. In het ergste geval kan het de aandoening verergeren. Het bewegen van je arm en schouder binnen de pijngrens is het beste advies. Daarnaast kunnen pijnbestrijding en fysiotherapie je herstel positief beïnvloeden.
Pijnbestrijding
In de meeste gevallen bestaat dit onderdeel van de behandeling uit ontstekingsremmende medicijnen, zoals ibuprofen of naproxen. Echter, ook injecties met corticosteroïden in het gewrichtskapsel en tabletten met corticosteroïden kunnen helpen om de pijn te doen verminderen. Bij mensen waarbij dit niet voldoende helpt, kan een (tijdelijke) zenuwblokkade een oplossing zijn om de pijn te verminderen.
Fysiotherapie
De meningen zijn verdeeld over het wel of geen fysiotherapie aanbieden. Er is één groep die het advies geeft om niets te doen. Zij zijn van mening dat de schouder na lange tijd vanzelf herstelt. Zij halen het onderzoek aan waarbij 2 groepen mensen met stijve schouders vergeleken werden. Uit dit onderzoek bleek dat de pijn bij een gemiddelde fysiotherapeutische behandeling juist erger was dan in de groep zonder fysiotherapie. De duur van het herstel was in beide groepen hetzelfde en dus niet langer in de groep zonder therapie.De andere groep neemt een ander wetenschappelijk onderzoek als uitgangspunt. Uit dit onderzoek blijkt dat specialistische fysiotherapie de schouder juist sneller zouden kunnen laten herstellen. Binnen een periode van 3 maanden zou de beweeglijkheid dan toenemen en de pijn overeenkomstig afnemen.
Operatie
Een chirurgische ingreep behoort zeker niet tot de standaardbehandeling van een frozen shoulder. Pas als de pijnbestrijding en therapie niet het gewenste effect hebben, kan eventueel worden gekeken of een chirurgische ingreep tot de mogelijkheden behoort. De schouder kan weer genezen door middel van artroscopische chirurgie, in combinatie met een oefenprogramma om de beweging vast te houden en de volledige schouderfunctie weer te herstellen.
Bronnen: amc.nl, amphia.nl en rijnlandorthopedie.nl
