Waarom is een tomaat zo gezond?

Waarom is een tomaat zo gezond?

Tomaten zijn lekker door salades, met mozzarella en basilicum en in talloze andere combinaties. Tomaten zijn enorm gezond, ze zitten vol vitamine C, zink, calcium en ijzer. Maar wat nog belangrijker is; tomaten zijn rijk zijn aan lycopeen.

Wat is lycopeen?

Lycopeen is een helderrood carotenoïde dat in tomaat en andere rode vruchten, zoals watermeloenen en rozenbottels, zit. De naam lycopeen is afkomstig van de wetenschappelijke naam voor tomaat Lycopersicon esculentum. Lycopeen wordt vooral tijdens het rijpingsproces in tomaten gevormd. Hoe roder de tomaten, hoe meer lycopeen ze bevatten. Lycopeen staat bekend als een krachtig antioxidant.

Gezondheidseffecten van lycopeen

Naast vitamines en mineralen, bevat onze voeding ook nog andere stoffen die invloed hebben op onze gezondheid. Deze stoffen worden bioactieve stoffen genoemd, en staan de laatste jaren erg in de belangstelling van de voedingswetenschap.

Lycopeen is zo’n bioactieve stof. Bioactieve stoffen komen in groente en fruit voor en hebben eigenschappen, die de gezondheid positief beïnvloeden. Wetenschappers hebben al duizenden verschillende bioactieve stoffen geïdentificeerd, en denken dat er nog veel meer zijn. Binnen de bioactieve stoffen zijn subgroepen gedefinieerd zoals de carotenoïden, hieronder valt onder andere lycopeen.

Tomaten en kanker

In 2007 trok een wetenschappelijk team van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds, de conclusie dat voedingsmiddelen die lycopeen bevatten, het risico op prostaatkanker mogelijk zouden verlagen. Echter, na een update van dit onderzoek een aantal jaar later, bleek dat er geen conclusies mogelijk waren, doordat er te veel variatie in de verschillende onderzoeken zat.

De uitkomsten van de onderzoeken verschillen ook onderling. Er zijn onderzoeken waarvan de resultaten erop wijzen, dat het eten van tomaat en tomatenproducten, zoals tomatensaus, het risico op het krijgen van prostaatkanker verkleint. Er is een groot onderzoek uitgevoerd onder 50.000 mannen. In dit onderzoek werden de voedingsgegevens en medische informatie van deze mannen bekeken. Een deel van deze mannen (3544 mannen) kreeg prostaatkanker. Dit onderzoek wees uit dat de mannen die wekelijks (in de periode voor de diagnose) meer dan 500 gram gepureerde tomaten aten, een lager risico hadden op het krijgen van prostaatkanker dan de mannen die dit niet consumeerden. De gepureerde tomaten waren in de vorm van zelfgemaakte tomatensaus, ketchup of tomatensoep. Hierdoor zou je kunnen zeggen dat dit onderzoek, een gunstig effect van gepureerde tomaten op het ontstaan van prostaatkanker laat zien. Er zijn echter ook studies, die geen gunstig effect laten zien van tomaten op het risico op prostaatkanker. Meer onderzoek is dan ook nodig.

Tomaten en hart -en vaatziekten

Het ontstaan van een hartziekte, begint met oxidatie van het (slechte) LDL-cholesterol in vrije radicalen. Hierdoor wordt het LDL-cholesterol actief en de binnenzijde van onze slagaderen wordt beschadigd. De reactie van het lichaam is dat het deze beschadiging wil herstellen. Echter, tijdens dit herstelproces ontstaan grotere cellen, die langzaam de bloedstroom in de ader blokkeert. Het grote risico wat dan ontstaat, is dat er een bloedstolsel blijft steken in zo’n vernauwing. Het gevolg kan een hartinfarct zijn.

Door veel groenten en fruit te eten, krijg je veel antioxidanten binnen en deze kunnen ervoor zorgen dat er minder LDL oxidatie in het lichaam plaatsvindt. Hierdoor is de kans op hart- en vaatziekten kleiner. Tomaten zijn rijk aan antioxidanten.

Uit meerdere onderzoeken naar groenten en fruit die veel carotenoïden bevatten (waaronder tomaten), bleek een preventieve werking op het voorkomen van verschillende ziekten. Zoals al eerder genoemd, blijkt vooral het samenspel van verschillende bioactieve stoffen in groenten en fruit, van belang voor een positief effect op de gezondheid.

Voeding rijk aan lycopeen

Verse tomaten, maar ook in producten bereid op basis van tomaten zoals: tomatensoep, tomatensaus en ketchup, vormen belangrijke bronnen van lycopeen. Maar lycopeen komt niet alleen voor in tomaten. Lycopeen komt ook voor in watermeloenen, papaja, abrikozen, pruimen, rode paprika en grapefruit.

Door tomaten te bereiden, gaat er vitamine C verloren, echter de beschikbaarheid van lycopeen wordt hierdoor wel groter. Onder invloed van verhitting, worden de celwanden in de tomaat afgebroken waardoor er meer lycopeen vrijkomt.

Overig

Er zijn ook nog theorieën, die verklaren dat lycopeen bescherming zou bieden tegen longkanker. Echter, deze zijn niet overtuigend. Stoppen met roken, daar gaat het bij longkanker vooral om. Recente onderzoeken suggereren dat lycopeen, ook de verminderde vruchtbaarheid van mannen kan verbeteren, schade aan de huid onder invloed van uv-licht en de leeftijdsgebonden maculadegeneratie kan beperken. Lycopeen zou ook kunnen helpen in de preventie van osteoporose. Naar de verschillende gezondheidseffecten van lycopeen zal de komende jaren, gezien al deze kansen, waarschijnlijk nog veel meer onderzoek gedaan worden.

 

Bronnen: food-info.net en voedingenkankerinfo.nl

10 reacties op “Waarom is een tomaat zo gezond?
  1. Er zit echter ook veel histamine in tomaat, waardoor de kans op enorme huiduitslag en jeuk (netelroos) toe kan nemen.

    Geschreven door JasonR op
  2. Tomaat hoort tot de familie der nachtschades. Nachtschade groenten zijn wel lekker, maar tot voor kort werd beweerd dat je er niet teveel van moet nemen. Voortschreidend inzicht of zo ??

    Geschreven door BEN op
    • Nooit van gehoord. In sommige landen eten ze zelfs de bladeren. Aardappel is ook van de nachtschadefamilie.

      Geschreven door Anouchka op
      • maar groene, dus niet rijpe aardappels, zijn wel schadelijk

        Geschreven door anja op
  3. Ik ben gek op tomaten, ik eet ’t drie a vier keer per week, alleen gewassen. Maar ik maak mij tegelijkertijd wel een beetje zorgen om; want, hoe zit het met bestrijdingsmiddelen? Ik eet daarom liever biologische tomaten, als ik het kan krijgen, anders de gewone.

    Geschreven door Ochtendzon op
  4. Ik eet elke dag een tomaat uit de hang, net als een appel. Die eet ik trouwens ook.bijna elke dag.

    Geschreven door Opaisraël. op
    • Ik bedoel natuurlijk “hand”

      Geschreven door Opaisraël op
  5. Mijn arts heeft me aangeraden minder tomaten te eten te hoog kalium gehalte in bloed.

    Geschreven door HERMA. op
  6. Geldt dat ook voor de smakeloze, waterige & volgespoten met insecticiden Hollandse tomaten?

    Geschreven door joost op
  7. Wegens astma geen tomaten voor mij en ik ben er dol op
    Dus niet voor iedereen goed
    De biologische zien er veel beter uit trouwens .

    Geschreven door Jolanda op

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*

Blijf op de hoogte met onze wekelijkse nieuwsbrief