Waarom tomaten, ook in bewerkte vorm, zo gezond zijn

Tomaten zijn niet alleen lekker, ze zijn zowel vers als uit blik ook nog eens heel erg gezond. Niet alleen een rauwe tomaat is supergezond, bewerkte tomaten zijn nog gezonder. Waarom zijn tomaten zo gezond?

Rijk aan lycopeen

Een tomaat die rijp is, is rijk aan lycopeen. Lycopeen is een helderrode kleurstof, de stof waar de tomaat haar kleur van krijgt. Naast de kleur is lycopeen ook bekend vanwege haar gezonde eigenschappen. Lycopeen werkt namelijk als antioxidant. Antioxidanten zorgen ervoor dat vrije radicalen geen schade aanrichten in ons lichaam. Vrije radicalen zijn agressieve moleculen, die ontstaan bij oxidatieprocessen in ons lichaam.
Uit diverse onderzoeken is gebleken dat lycopeen mogelijk bescherming biedt tegen kanker en dan vooral tegen prostaatkanker. Uit een onderzoek onder 50.000 mannen bleek dat de deelnemers die iedere week meer dan 500 gram gepureerde tomaten aten een kleiner risico op prostaatkanker hadden dan mannen die dit niet hadden gegeten.

Tomaten zijn niet de enige vruchten die lycopeen bevatten. Ook andere rode, gele en oranje vruchten bevatten deze kleurstof. Over het algemeen geldt: hoe roder de tomaat, hoe meer lycopeen erin zit. Lycopeen kan in de juiste concentratie bijdragen aan:

• Verlagen van het LDL-cholesterol (de slechte cholesterol)
• Het soepel houden van je huid
• Sterk houden van je botten
• Gunstige invloed uitoefenen op astma.

Ons lichaam neemt lycopeen beter op, wanneer deze wordt gecombineerd met een kleine hoeveelheid gezond vet, zoals in olijfolie of avocado.

Bron van bètacaroteen

Tomaten bevatten een goede hoeveelheid bètacaroteen. Bètacaroteen wordt in je lichaam omgezet naar vitamine A. Ook deze stof is zowel een kleurstof als een antioxidant. Bètacaroteen kan positief bijdragen aan:

• Gezond houden van de ogen
• Gezonde botten, tanden en huid
• Werkt mogelijk als antioxidant
• Beschermen bieden tegen zonverbranding
• Verkleinen van het risico op hart- en vaatziektes.

Ook de opname van deze provitamine verbetert als je het combineert met een kleine hoeveelheid (gezond) vet. Maar bij een hoge dosering van bètacaroteen kan een verkleuring van de huid optreden.

Goede bron van vitamine C

Een tomaat is ook een goede bron van vitamine C. Vitamine C of ascorbinezuur heeft een antioxidantfunctie en beschermt daardoor cellen tegen schade. Vitamine C kan bijdragen aan een:

• Betere weerstand
• Behoud van een gezonde huid
• Opname van ijzer, wat belangrijk is voor de vorming van hemoglobine, een onderdeel van onze rode bloedlichamen die zuurstof door ons lichaam vervoeren.

Vers of bewerkt?

Bij een groot aantal groentes gaat koken of bewerken gepaard met een verlies aan voedingsmiddelen. Echter, bij tomaten blijkt de beschikbaarheid van lycopeen groter te worden naarmate deze bewerkt zijn. Denk hierbij aan producten zoals passata, tomatenpulp en tomatenpuree. Dus ook tomatenketchup. Maar let wel op, ondanks dat hier gekookte tomaten in verwerkt zijn en dus veel lycopeen in zit, zit er ook veel suiker in. Dit geldt ook voor de sauzen die gebruikt worden op een pizza. Check daarom altijd even de ingrediëntenlijst.
Gemiddeld bevat een rauwe tomaat met vel ongeveer 2 milligram lycopeen per 100 g product. Tomatensap bevat ongeveer 9 milligram en bij tomatenpuree loopt het zelfs op tot gemiddeld 31,4 milligram per 100 gram product.

Tomaten zijn niet alleen rijk aan lycopeen en goede bronnen van bètacaroteen en vitamine C, ze bevatten ook best wat kalium en B-vitamines. Een combinatie die ervoor zorgt dat het risico op hart- en vaatziekten kleiner wordt.

Voor wie niet?

Bij sommige mensen met een reumatische aandoening verergeren de symptomen na het eten van tomaten. Het lijkt erop dat een intolerantie voor salicylzuur hier de oorzaak van is. Sap van tomaten bevat meer van dat zuur dan het rauwe onbewerkte product. Ook citrusvruchten, druiven, bessen en aardbeien, pruimen, olijven, radijs, champignons en courgettes zijn vrij rijk aan salicylzuur.

Tevens bestaat er een tomatenallergie, waarbij mensen klachten krijgen nadat ze in contact zijn gekomen met een tomaat. Deze mensen ervaren dan een prikkend gevoel in de mond bij het eten van een rauwe tomaat. Ook kunnen tomaten na contact met de huid bij sommige mensen galbulten veroorzaken. Aangezien de meeste allergenen in tomaten worden afgebroken door verhitting, blijven klachten vaak uit wanneer men gekookte tomatenproducten consumeert.

Conclusie

Een tomaat is dus niet alleen maar lekker, maar ook nog eens enorm gezond. Om optimaal te profiteren van de lycopeen die in een tomaat aanwezig is, is het verstandig om wanneer je een tomaat rauw eet om dan het vel ook op te eten. Het vel is namelijk een rijke bron van carotenoïden. Door een tomaat te verhitten worden de celwanden van de tomaat afgebroken, wat de opname door ons lichaam van lycopeen vergemakkelijkt. Daarbij geldt dat wanneer je tomaten combineert met een kleine hoeveelheid (gezond) vet dat dit de opname door het lichaam van lycopeen vergemakkelijkt. Ook door goed te kauwen op een rauwe tomaat zorgt ervoor dat er meer lycopeen uit de tomaat vrijkomt.

Bronnen: Vitamine Informatie, Web MD en Huidinfo