Een koortslip is een veelvoorkomende virusinfectie die blaasjes en korstjes op of rond de lippen veroorzaakt. De oorzaak is het herpes-simplexvirus. Veel mensen dragen dit virus bij zich zonder klachten te hebben. Als het virus opnieuw actief wordt, kan een koortslip ontstaan. In dit artikel lees je hoe je een koortslip herkent, hoe besmettelijk deze is en wat je kunt doen om de klachten te verminderen.
Wat is de oorzaak van een koortslip?
Een koortslip wordt meestal veroorzaakt door het herpes-simplexvirus type 1 (HSV-1). Deze infectie wordt ook wel herpes labialis genoemd. Het virus wordt vooral overgedragen door direct contact, bijvoorbeeld door te zoenen met iemand die besmet is. Besmetting via besmet speeksel, bijvoorbeeld door uit dezelfde beker te drinken, is ook mogelijk, maar minder gebruikelijk.
Het virus verspreidt zich vooral via direct contact met de huid of het vocht uit de blaasjes. Zoenen is een belangrijke manier waarop het virus wordt overgedragen. Besmetting via voorwerpen, zoals glazen, bestek of lippenbalsem, is ook mogelijk, maar direct contact speelt een grotere rol.
Na de eerste besmetting blijft het virus levenslang in je lichaam. Het trekt zich terug in een zenuwknoop en kan daar lange tijd inactief blijven. Als het virus opnieuw actief wordt, kan een nieuwe koortslip ontstaan.
Verschillende factoren kunnen een uitbraak uitlokken, zoals:
- Koorts of een andere ziekte
- Stress en vermoeidheid
- Veel zonlicht of UV-straling
- Hormonale veranderingen
- Irritatie of beschadiging van de lippen
Niet iedereen krijgt even vaak een koortslip. Sommige mensen hebben zelden klachten, terwijl anderen meerdere keren per jaar een uitbraak krijgen.
Hoe ziet een koortslip eruit?
De symptomen van een koortslip ontstaan meestal in verschillende fases. Vaak voel je eerst een tintelend, jeukend of branderig gevoel op een specifieke plek op of rond je lip. Soms wordt de huid daar rood of gevoelig.
Na ongeveer één tot twee dagen ontstaan meestal kleine, met vocht gevulde blaasjes. Deze kunnen samenvloeien, openbarsten en vervolgens korstjes vormen. Uiteindelijk geneest de huid meestal vanzelf.
Bij een eerste besmetting kunnen de klachten uitgebreider zijn. Je kunt bijvoorbeeld koorts krijgen of last hebben van pijnlijk tandvlees en blaasjes in de mond. Niet ieder blaasje rond de mond is een koortslip. Vraag bij twijfel advies aan je huisarts.
Wanneer is een koortslip besmettelijk?
Een koortslip is besmettelijk vanaf het moment dat de eerste klachten ontstaan, zoals tintelingen of een branderig gevoel. De kans op overdracht is het grootst wanneer er blaasjes aanwezig zijn. Ook als de blaasjes nog niet zichtbaar zijn, kan het virus worden overgedragen.
Hoe verklein je de kans op een besmetting?
- Kus anderen niet zolang de koortslip actief is
- Vermijd orale seks tijdens een uitbraak
- Deel geen lippenbalsem, glazen of bestek
- Was je handen nadat je de plek hebt aangeraakt
- Raak de blaasjes zo min mogelijk aan en pulk niet aan de korstjes
Wees extra voorzichtig bij pasgeboren baby’s. Het herpesvirus kan voor hen gevaarlijk zijn. Heb je een koortslip? Kus dan geen baby en was je handen zorgvuldig. Lees ook onze tips over wat je wel en niet moet doen bij een koortslip.
Koortslip behandelen: wat helpt?
Een koortslip geneest meestal vanzelf binnen één tot twee weken. Je kunt de klachten soms verlichten en het herstel mogelijk iets versnellen door vroeg te beginnen met behandelen.
Koortslipzalf
Een antivirale crème met aciclovir remt de vermenigvuldiging van het virus. De werking is beperkt, maar de crème kan de genezing soms iets versnellen. Het effect is meestal het grootst als je begint zodra je de eerste tintelingen of jeuk voelt. Volg de aanwijzingen in de bijsluiter.
Bij ernstige klachten of regelmatig terugkerende uitbraken kan een arts soms antivirale tabletten voorschrijven.
Wat kun je zelf doen?
Ook eenvoudige maatregelen kunnen helpen om de lippen te verzorgen:
- Houd de plek schoon en raak de blaasjes zo min mogelijk aan.
- Trek korstjes niet los.
- Gebruik zo nodig een milde lippenbalsem om uitdroging tegen te gaan.
- Drink voldoende en neem rust als je ziek of vermoeid bent.
De genezing van een koortslip versnellen lukt niet altijd. Het virus blijft na de infectie in je lichaam aanwezig. Behandeling is vooral gericht op het verminderen van de klachten en het ondersteunen van het herstel.
Hoe lang duurt een koortslip?
Een koortslip verdwijnt meestal binnen één tot twee weken. Eerst ontstaan blaasjes, daarna drogen deze in en vormen zich korstjes. Uiteindelijk herstelt de huid.
Neem contact op met je huisarts als de koortslip na twee weken niet genezen is, de klachten ernstig zijn of de infectie zich uitbreidt. Zoek direct medische hulp bij blaasjes rond het oog, oogpijn of een rood oog. Ook bij een pasgeboren baby die mogelijk besmet is geraakt, is direct contact met een arts belangrijk.
Praat mee op ons forum
Heb jij regelmatig een koortslip en wil je weten wat helpt tegen de klachten? Deel je ervaringen of stel je vraag op het forum over mond en lippen van Dokter.nl. Een huisarts leest mee en beantwoordt je vraag. Ook anderen kunnen hun ervaringen met je delen.
Bronnen: Thuisarts, Apotheek.nl.
