Een windje laten, we doen het allemaal. Gemiddeld laten we tussen de 15 en 25 winden per dag. Het hoort bij een gezonde werking van het spijsverteringssysteem. De meeste van de winden zijn zo goed als geurloos. Echter, in sommige gevallen is de geur niet heel aangenaam. Waar wordt die geur door veroorzaakt en wat zegt de geur van je winden over je gezondheid?
Hoe ontstaat een windje?
Een windje is overtollig gas in de darmen dat via de anus het lichaam verlaat. Dat gas ontstaat door ingeslikte lucht, koolzuur en een mengsel van gassen die door bacteriën en gisten in onze darmen worden aangemaakt:
- Het merendeel van het gas komt in je darmen terecht tijdens het eten, drinken en praten. Hierbij slikken wel veel lucht in.
- Een deel van het gas wordt door de natuurlijke bacteriën in je darmen geproduceerd, wanneer voedingsmiddelen in je darmen worden afgebroken.
- Maar een klein deel van de gassen komt in je darmen terecht via opname vanuit je bloed.
Het grootste gedeelte van deze darmgassen wordt via de darmwand opgenomen. Maar soms krijgen darmgassen niet de kans om opgenomen te worden door de darmwand en dan komen ze via de endeldarm en de anus naar buiten.
Op het moment dat iemand meer dan 25 winden per etmaal produceert, dan spreken we van overmatige winderigheid. Dit wordt ook wel flatulentie genoemd. Flatulentie is op zich ongevaarlijk, maar het kan wel een groot gevoel van schaamte met zich meebrengen. Indien je naast de winderigheid ook last hebt van andere klachten zoals diarree met slijm en/of bloed, een veranderd ontlastingspatroon, aanhoudende buikpijn of gewichtsverlies dan is een bezoek aan je huisarts wel noodzakelijk.
Waardoor wordt de geur van winden bepaald?
Winden bestaan voor 99% uit reukloze gassen. De geur wordt dus bepaald door 1%. De samenstelling en de geur van het darmgas heeft onder andere te maken met je voeding en de darmflora. De geur kan bepaald worden door:
Eiwitten
Dierlijke eiwitten zoals: eieren, vlees en vis kunnen zorgen voor stinkende winden. Winden krijgen een vieze geur op het moment dat de bacteriën zwavel uitscheiden. Zwavelgas ontstaat bij de afbraak van eiwitten en die zitten onder andere in vlees, kip en eieren. Daarom kan het dat een windje naar rotte eieren ruikt als je veel vlees hebt gegeten. Goed kauwen is belangrijk om eiwitten beter te laten verteren.
Zwavelrijk voedsel
Voedsel met een hoog zwavelgehalte kan er ook voor zorgen dat winden naar rotte eieren gaan ruiken. In veel gevallen zijn dat kruisbloemige groenten zoals: broccoli, spruitjes, bloemkool en kool. Daarnaast zijn knoflook, uien, peulvruchten, cheddar, gedroogd fruit, noten, bier en wijn ook zwavelrijk.
Koolhydraten
Sommige koolhydraten worden moeilijk opgenomen in de dunne darm. Hierdoor komen ze onverteerd in de dikke darm terecht, waar ze dan alsnog worden verteerd door darmbacteriën. Bij dit proces komen er extra gassen vrij die voor een vies geur kunnen zorgen. Er zijn heel veel koolhydraten die voor deze verschijnselen kunnen zorgen. Deze worden FODMAPs genoemd. Sommige mensen zijn overgevoelig voor deze FODMAPs. FODMAPs zijn koolhydraten die bij mensen die er overgevoelig voor zijn, niet goed verteerd worden in de dikke darm. Het is een afkorting van Fermenteerbare, Oligosachariden, Disachariden, Monosachariden and Polyolen.
- Oligosachariden (fructanen en galactanen).
- Disachariden (lactose, komt voor in melkproducten).
- Monosachariden (fructose, komt voor in fruit en groenten).
- Polyolen (suikeralcoholen, komt voor in zoetstoffen, fruit en groenten)
FODMAPs komen in heel veel verschillende voedingsmiddelen voor. Bekende zijn onder meer: uien, paprika, graansoorten, bonen, peultjes, kwark en abrikozen.
(Te) veel vezels
Vezels zijn belangrijk voor je spijsvertering. In combinatie met voldoende vocht en beweging, zorgen ze voor een juiste bijdrage aan het gezond houden van je spijsvertering. Echter, wanneer je plotseling veel meer vezels gaat eten, dan kan dat zorgen voor meer winderigheid en stinkende winden. Dit komt doordat het darmstelsel moet wennen omdat je vezelinname verandert. Meestal duurt het ongeveer een aantal weken, voordat jouw darmstelsel zich heeft aangepast.
Medicijnen
Het gebruik van bepaalde medicatie zoals bepaalde pijnstillers, maagzuurremmers, diarreeremmers, multivitaminen, vezelsupplementen en chemotherapie kan ervoor zorgen dat winden extra gaan stinken.
Intolerantie
Winderigheid kan ook een teken zijn dat je niet goed tegen bepaalde voedingsstoffen kunt. Denk daarbij aan bijvoorbeeld lactose-intolerantie. Wanneer je lactose-intolerant bent, dan wordt het melksuiker (lactose) uit melk niet afgebroken en opgenomen in de dunne darm. Het melksuiker komt onveranderd in de dikke darm en wordt daar vergist, met extra gasvorming tot gevolg. Ook bij andere darmziekten, zoals onder andere glutenintolerantie (coeliakie), de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa kan extra gasvorming en soms stinkende winden optreden.
Is het ongezond om winden in te houden?
Volgens Dirk Devroey, professor huisartsgeneeskunde aan de VUB, is het niet schadelijk voor het lichaam om winden in te houden. Wat wél kan gebeuren, is dat je er vreselijke buikpijn, darmkrampen en een opgeblazen gevoel van kunt krijgen door de opstapeling van gassen. Met andere woorden het inhouden van winden kan zorgen voor een groot ongemak, maar is niet gevaarlijk. Het advies is om je gewoon in alle discretie af te zonderen en een wind te laten.
Bronnen: volkskrant.nl, maasstadziekenhuis.nl en fodmapdieet.nl
