Darmpoliepen: meestal onschuldig, soms kwaadaardig

Vaak zijn darmpoliepen goedaardig. Maar, ze kunnen ook kwaadaardig worden en zich ontwikkelen tot een tumor; darmkanker. Wist je dat 5 tot 20% van alle mensen boven de 50 één of meer darmpoliepen heeft? Gelukkig zijn ze slechts in een paar procent van de gevallen kwaadaardig. Toch is het verstandig om bij de verdenking je te laten onderzoeken.

Wat is een darmpoliep?

Een poliep is een goedaardig bloemkoolvormig gezwel of woekering van het slijmvlies. Poliepen kunnen op verschillende plekken in het lichaam ontstaan zoals in je darmen, maag, neus en blaas. Poliepen kunnen in zowel vorm als in afmeting enorm verschillen. Van enkele millimeters tot centimeters, van kleine bolletjes tot een paddenstoel. We praten dus van een darmpoliep wanneer er een goedaardige zwelling in de dikke darm zit. Poliepen in de dikke darm komen vrij vaak voor. Naar schatting heeft ongeveer 5 tot 20% van alle mensen boven de 50 jaar darmpoliepen. Sommige mensen hebben slechts één poliep in de dikke darm, maar meestal zijn het er meerdere. Veel mensen hebben poliepen zonder het te weten omdat ze vaak geen klachten geven.

De meeste darmpoliepen zijn gelukkig onschuldig, maar poliepen kunnen onrustige cellen bevatten en uitgroeien tot een kwaadaardige tumor en dikkedarmkanker veroorzaken. Omdat het aan de buitenkant van een poliep niet zichtbaar is of hij onschuldig is of niet, worden alle poliepen verwijderd die bij een darmonderzoek worden gevonden.

Klachten en symptomen bij darmpoliepen

Meestal geven darmpoliepen geen klachten, waardoor de meeste mensen ook niet weten dat ze darmpoliepen hebben. Ook als ze kwaadaardig zijn kan het nog een hele tijd duren voordat er klachten ontstaan. De klachten die voor kunnen komen zijn:

•  Bloed in de ontlasting of op het wc-papier.
• Veranderingen in de stoelgang: vaker of minder dan normaal, vaster of minder vast dan anders.
• Erg onregelmatige stoelgang, waarbij perioden van diarree en verstopping elkaar afwisselen.
• Aanhoudende buikpijn.
• Gewichtsverlies dat niet te verklaren is.
• Zeer grote poliepen kunnen leiden tot verstopping van de darm.

Wanneer je één of meerdere van bovenstaande klachten herkent, en je hebt ze langer dan 2 weken neem dan contact op met je huisarts.

Hoe ontstaan darmpoliepen?

De oorzaak van darmpoliepen is nog niet bekend. Waarschijnlijk is het ontstaan van darmpoliepen een samenspel van meerdere factoren. Factoren die van invloed kunnen zijn:

• Voeding
  Ongezonde voeding kan van invloed zijn. Vooral het eten van vezelarme voeding zou de kans op darmpoliepen vergroten. Daarnaast is de kans op het ontstaan van poliepen mogelijk groter bij mensen die veel dierlijke vetten en rood vlees of bewerkte vleeswaren eten. Onder rood vlees wordt verstaan rundvlees, varkensvlees, lamsvlees en geitenvlees. Bewerkt vlees is vlees dat is geconserveerd door rook, toegevoegd zout of chemische conserveringsmiddelen. Omgekeerd heeft een voeding rijk aan groenten, fruit en granen mogelijk een beschermend effect.
• Roken
  Roken heeft een negatieve invloed op het darmslijmvlies en zou de kans op poliepen mogelijk kunnen verhogen.
• Overmatig alcoholgebruik
  Overmatig alcoholgebruik heeft, net als roken, een negatieve invloed op het darmslijmvlies en zou de kans op poliepen verhogen.
• Weinig lichaamsbeweging
  Het hebben van te weinig lichaamsbeweging (minder dan 30 minuten per dag), is een risicofactor voor het ontstaan van dikkedarmkanker en waarschijnlijk voor poliepen in de dikke darm.
• Overgewicht
  Een BMI van boven de 25 (overgewicht), met een middelomtrek van meer dan 94 cm mannen en meer dan 80 cm vrouwen, is waarschijnlijk een risicofactor voor het ontstaan van dikkedarmkanker en darmpoliepen.
• Leeftijd
  De kans op het ontstaan van poliepen neemt toe naarmate je ouder wordt. Op de leeftijd van 40 jaar heeft 5 tot 10% van de bevolking poliepen. Dit aantal stijgt van 15 à 30% op 50-60 jaar, tot 35 à 50% op de leeftijd van 80 jaar.
• Erfelijkheid
  In sommige gevallen kan een erfelijke aandoening de kans op poliepen sterk verhogen. De belangrijkste erfelijke aandoeningen die poliepen (en darmkanker) kunnen veroorzaken zijn het Lynch syndroom, Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP), MutYH Geassocieerde Polyposis (MAP) en het Peutz-Jeghers Syndroom.

Wanneer een moeder, vader, broer, zus, dochter of zoon poliepen heeft dan is het risico op het krijgen van een poliep twee keer zo groot. Wanneer je zelf dikke darmpoliep(en) hebt, dan heeft 1 op de 4 van jouw eerstegraads familieleden de kans op het krijgen van poliep(en).

Wie heeft een verhoogd risico dat poliepen uitgroeien tot darmkanker?

Sommige mensen hebben een verhoogd risico dat darmpoliepen uitgroeien tot een kankergezwel.

• Voorgeschiedenis van darmkanker
  Wanneer je eerder darmkanker hebt gehad.
• Chronische darmontstekingen
  Mensen met chronische darmontstekingen (Colitis Ulcerosa en wellicht ook de ziekte van Crohn), hebben een licht verhoogd risico op het krijgen van dikkedarmkanker.
• Erfelijkheid
  Mensen waarbij darmkanker in de familie voorkomt, hebben een verhoogde kans op het krijgen van darmkanker.
• Erfelijke aanleg
  Mensen met een genetische aanleg voor darmkanker, door zeldzame erfelijke aandoeningen die ook de kans op poliepen verhogen.

Behandeling darmpoliepen

Wanneer er een verdenkingen zijn dat er poliepen aanwezig zijn, word je door verwezen naar een internist of maag-darm-lever arts. Deze kan een endoscopie doen. Wanneer er tijdens de endoscopie poliepen in de dikke darm worden ontdekt, zullen deze meestal al tijdens het onderzoek worden verwijderd. Hier voel je niets van en het verwijderen is zo gebeurd. De verwijderde poliepen worden in het laboratorium onderzocht op goed- dan wel kwaadaardigheid.

Als er poliepen gevonden en verwijderd zijn, blijf je nog enige tijd onder controle, om te kijken of er niet opnieuw poliepen ontstaan.

Alleen als poliepen heel groot zijn, heel plat of gezwellen die in de darmwand groeien, moeten de poliepen operatief verwijderd worden.

Bronnen: radboudumc.nl, chirurgenoperatie.nl  en maagdarmlever.nl