In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 12.000 mensen de diagnose darmkanker. Daarmee staat darmkanker voor zowel mannen als vrouwen op de derde plek als meest voorkomende kankersoort. Hoe vroeger de diagnose wordt gesteld, hoe groter de kansen op genezing is. Vandaar het belang om de alarmsignalen te kennen die op darmkanker kunnen wijzen. Wat moet je echt weten over darmkanker?
Oorzaken van darmkanker
Darmkanker ontstaat voor 75% in de laatste delen van de dikke darm. In vrijwel de meeste gevallen ontstaat het gezwel uit een niet-kwaadaardige poliep in het darmkanaal. Een poliep is en soort pukkel die in de darmwand kan groeien. Op termijn kan een poliep, die goedaardig is, zich ontwikkelen tot een kwaadaardig gezwel. Deze ontwikkeling loopt gemiddeld tussen de vijf en tien jaar.
Alarmsignalen die kunnen wijzen op darmkanker
De volgende symptomen kunnen wijzen op darmkanker:
- Aanhoudende verandering in je ontlastingspatroon. Bijvoorbeeld verstopping of afwisselend verstopping en diarree.
- Bloed of slijm bij je ontlasting.
- Onverklaarbaar gewichtsverlies.
- Verminderde eetlust.
- Aanhoudende buikkrampen of buikpijn.
- Regelmatig loze aandrang hebben.
- Aanhoudende vermoeidheid.
Deze klachten kunnen te maken hebben met darmkanker, maar ze kunnen ook heel goed een andere oorzaak hebben. Wanneer je langer dan twee weken last hebt van bovenstaande symptomen, ga dan naar je huisarts. Op het moment dat er bloed bij je ontlasting zit, ga dan direct naar je huisarts.
Vroegtijdige opsporing
Dikke darmkanker is één van de best behandelbare vormen van kanker, wanneer de diagnose in een vroeg stadium wordt gesteld. In sommige gevallen kan dikke darmkanker zelfs voorkomen worden.
Risicofactoren
De risicofactoren van darmkanker zijn onderverdeeld in twee groepen: beïnvloedbare- en niet beïnvloedbare factoren.
Niet beïnvloedbare factoren
- Leeftijd
Darmkanker kan op iedere leeftijd voorkomen, toch zijn de meeste patiënten die aan deze vorm van kanker lijden, ouder dan vijftig jaar. - Erfelijkheid
Eer bestaan zeldzame vormen van erfelijke darmkanker, waaronder familiaire adenomateuze polyposis (FAP) en Heriditair NonPolyposis Colorectaal Carcinoom (HNPCC). - Voorgeschiedenis
Mensen die eerder darmkanker hebben gehad, hebben een groter risico om opnieuw darmkanker te krijgen. - Chronische darmontstekingen
Patiënten met een chronische darmontsteking, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa met aantasting van de dikke darm, hebben een licht verhoogd risico.
Beïnvloedbare factoren
Factoren die we kunnen beïnvloeden zijn de manier waarop we leven en eten.
Bewegen
Regelmatig bewegen kan bescherming bieden tegen darmkanker. Onder regelmatig bewegen verstaan we dagelijks minimaal 30 minuten matig intensief bewegen. Denk hierbij aan wandelen, fietsen, in de tuin werken enz. Maar ook de trap pakken in plaats van de lift valt hieronder.
Gewicht
Aangezien overgewicht, veel lichaamsvet en buikvet risicofactoren zijn voor darmkanker, is het belangrijk om voor een gezond gewicht te zorgen.
Evenwichtige voeding
Voeding die rijk is aan groenten en fruit, en arm is aan dierlijke vetten valt onder een gezond voedingspatroon waarin je de voedingsstoffen binnenkrijgt die je nodig hebt. Ook van vezels in bekend dat ze het risico op darmkanker kunnen verlagen. Weinig rood en/of bewerkt vlees en alcohol worden ook geadviseerd om in beperkte mate te nuttigen. Het systematisch innemen van vezelsupplementen of van calcium kan beschermend werken, maar momenteel zijn er nog te weinig bewijzen om dat als algemene regel voor iedereen aan te bevelen.
Niet roken
Darmkanker komt vaker voor bij rokers dan bij niet-rokers. Rook dus niet of wanneer je rookt, probeer dan te stoppen met roken.
Behandeling
Voor welke behandeling er gekozen wordt, is afhankelijk van de grootte van de tumor, de plaats en of er wel of geen uitzaaiingen zijn. Natuurlijk speelt de wens van de patiënt en zijn of haar conditie ook mee. In veel gevallen zal de beste behandeling een combinatie van meerdere behandelingsmogelijkheden zijn.
Endoscopie
Tijdens een endoscopie kan de arts de binnenkant van de dikke darm bekijken. Met een dunne, flexibele slang met een kleine camera kan de arts of via de mond of via de anus de dikke darm bereiken en bekijken. Eventuele poliepen kunnen hier direct verwijderd worden.
Operatie
Bij een operatie wordt een deel van de darm waar de tumor zich bevindt verwijderd. Preventief worden ook de omliggende lymfeklieren, lymfevaten en bloedvaten verwijderd. Soms kunnen ook uitzaaiingen (metastasen) van darmkanker (bijvoorbeeld in de lever of de longen) operatief verwijderd worden.
Systemische therapie
Deze therapie bestaat uit chemotherapie en targeted therapie. Chemotherapie is een behandeling met een kanker-remmend medicijn. Targeted therapie bestaat uit geneesmiddelen die rechtstreeks een remmende invloed hebben op groeisignalen van kankercellen.
Bronnen: Antoni van Leeuwenhoek, UMC Utrecht, KWF en Medisch Spectrum Twente
